AP TET 2026 SGT Paper IA Question Paper 10 August 2026 Shift 1

Maturation is the unfolding of inherited, genetically programmed growth patterns, which follow a biological timetable and are not shaped by external factors such as training or environment (unlike learning). Training and environment influence learning, not maturation.

పరిపక్వత (maturation) అనేది వంశపారంపర్యంగా నిర్ణయించబడిన, జీవసంబంధ కాలపట్టిక ప్రకారం జరిగే వికాసం; దీనిపై బాహ్య కారకాలు (శిక్షణ, పరిసరాలు) ప్రభావం చూపవు. శిక్షణ, పరిసరాలు అభ్యసనాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి, పరిపక్వతను కాదు.

The heuristic (exploratory, 'discovery') stage is the preschool age (about 2-6 years), when the child explores surroundings and keeps asking questions. This is why preschool age is also called the exploratory or questioning age.

అన్వేషణా (heuristic) దశ పాఠశాల పూర్వదశ (సుమారు 2-6 సంవత్సరాలు). ఈ దశలో పిల్లలు పరిసరాలను అన్వేషిస్తూ ప్రశ్నలు అడుగుతూ ఉంటారు; అందుకే దీనిని అన్వేషణా/ప్రశ్నల వయస్సు అంటారు.

Per the final key, only Statement A is accepted as correct. Statement B is wrong because the dependent variable is the one that changes in response to the independent variable. Note that uncontrolled outside variables are strictly called extraneous variables, so Statement A is arguable, but the answer follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం A మాత్రమే సరైనది. B తప్పు, ఎందుకంటే స్వతంత్ర చరం (independent variable) ప్రభావంతో మార్పు చెందేదే పరతంత్ర చరం (dependent variable). అదుపు చేయని బాహ్య చరాలను నిజానికి అనవసర చరాలు (extraneous variables) అంటారు, కాబట్టి A వివాదాస్పదమే; అయినా సమాధానం తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

Two children reaching the same milestone (walking) at different ages shows individual differences: every child develops at his or her own pace owing to heredity and environment. Cumulative, continuous and non-uniform-stage principles do not describe a comparison between two children.

ఇద్దరు పిల్లలు ఒకే మైలురాయిని (నడక) వేర్వేరు వయస్సులలో చేరడం వైయక్తిక భేదాలను (individual differences) సూచిస్తుంది; వంశపారంపర్యం, పరిసరాల వల్ల ప్రతి బిడ్డ తనదైన వేగంతో వికసిస్తాడు. మిగతా సూత్రాలు ఇద్దరి పిల్లల పోలికను సూచించవు.

Kohlberg's Level III (post-conventional) has Stage 5 (social contract) and Stage 6 (universal ethical principles / morality of individual principles and conscience). Stage 6 is the one based on individual principles and conscience, so option 4 is correct; Stage 5 is the social-contract orientation.

కోల్‌బర్గ్ 3వ స్థాయి (post-conventional)లో 5వ దశ (సామాజిక ఒప్పంద దిశ), 6వ దశ (సార్వత్రిక నైతిక సూత్రాలు - వ్యక్తిగత సూత్రాలు, అంతరాత్మ) ఉంటాయి. వ్యక్తిగత సూత్రాలు, అంతరాత్మ ఆధారిత నైతికత 6వ దశ, కాబట్టి సరైన సమాధానం 4.

Solitary play is playing alone (individual games), and co-operative play is group play. The key pairs parallel play with 'first social activity' (children play side by side, the first step towards social play), giving i-c, ii-a, iii-b. Strictly, parallel play is a transition stage, but the answer follows the final key.

ఏకాంతర క్రీడ (solitary play) అంటే ఒంటరిగా ఆడటం, సహకార క్రీడ (co-operative play) అంటే జట్టుగా ఆడటం. సమాంతర క్రీడను (parallel play) కీ 'మొదటి సామాజిక కృత్యం'తో జత చేసింది (పక్కపక్కనే ఆడటం, సామాజిక క్రీడకు తొలి అడుగు). కాబట్టి i-c, ii-a, iii-b; ఇది తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

This definition of a questionnaire as a device for securing answers using a form that the respondent fills in himself is given by Good and Hatt. Cattell is associated with personality factor theory, Wundt with the first psychology laboratory.

ప్రశ్నావళి (questionnaire) అంటే ప్రతివాది స్వయంగా నింపే పత్రం ద్వారా సమాధానాలు రాబట్టే సాధనం అనే నిర్వచనం గుడ్ మరియు హాట్‌ది. కాటిల్ వ్యక్తిత్వ కారక సిద్ధాంతంతో, వుండ్ట్ తొలి మనస్తత్వ ప్రయోగశాలతో ముడిపడి ఉన్నారు.

Growth is restricted to physical (structural) increase, so it is limited and stops at maturity, whereas development is qualitative, continuous and both internal and external. Hence (a) and (b) are wrong and only (c) is correct.

పెరుగుదల (growth) భౌతిక పెరుగుదలకే పరిమితమై, పరిపక్వత వద్ద ఆగిపోతుంది (సంకుచితం). వికాసం (development) గుణాత్మకం, నిరంతరం, అంతర్గత-బహిర్గత రెండూ. కాబట్టి (a), (b) తప్పు; (c) మాత్రమే సరైనది.

In early childhood (Piaget's preoperational stage) speech is egocentric, centred on the self. In late childhood (about 6-12 years, school age) the child's talk becomes social and communicative as peer interaction grows, so option 2 is correct.

పూర్వ బాల్యంలో (Piaget పూర్వ-ప్రచాలక దశ) పిల్లల మాటలు అహం కేంద్రీకృతంగా (egocentric) ఉంటాయి. ఉత్తర బాల్య దశలో (సుమారు 6-12 ఏళ్లు) తోటివారితో సంబంధాలు పెరగడంతో సంభాషణ సామాజికంగా మారుతుంది.

Chomsky held that children are born with an innate Language Acquisition Device (LAD): language is hereditary and gets activated by listening to speech (b), and it unfolds with maturation (a). Per the final key, a and b are accepted, option 3; statement (c) is not part of his explanation.

చామ్‌స్కీ ప్రకారం పిల్లలు జన్మతః భాషా అభివృద్ధి సాధనం (LAD) తో పుడతారు; భాష అనువంశికం, వినడం వల్ల క్రియాశీలమవుతుంది (b), పరిపక్వతతో అభివృద్ధి చెందుతుంది (a). తుది కీ ప్రకారం a, b మాత్రమే సరైనవి; (c) ఆయన వివరణలో భాగం కాదు.

Vygotsky described language development as moving from social speech (external communication, from birth) to private speech (talking aloud to oneself, about 3-7 years) and finally silent inner speech (thinking in words). This order is Social, Private, Silent inner.

వైగాట్‌స్కీ ప్రకారం భాషా వికాసం సామాజిక ప్రసంగం (social speech - ఇతరులతో సంభాషణ) నుంచి ప్రైవేట్ ప్రసంగం (private speech - తనతో తాను బిగ్గరగా మాట్లాడటం) కు, చివరగా నిశ్శబ్ద అంతర్గత ప్రసంగం (silent inner speech - ఆలోచన) కు సాగుతుంది.

In Gardner's multiple intelligences: intrapersonal is self smart (d), interpersonal is social smart (a), spatial is picture smart (b) and linguistic is word smart (c). So i-d, ii-a, iii-b, iv-c, option 4.

గార్డ్‌నర్ బహుళ ప్రజ్ఞలలో: అంతర్వ్యక్తి (intrapersonal) = స్వీయ నేర్పరి (d), పరస్పర వ్యక్తి (interpersonal) = సాంఘిక నేర్పరి (a), ప్రాదేశిక (spatial) = చిత్ర నేర్పరి (b), భాషా (linguistic) = పద నేర్పరి (c). కాబట్టి i-d, ii-a, iii-b, iv-c.

The final key accepts Cantor. Note that this style of definition is usually credited to Morton Prince, and Allport is known for 'dynamic organization', so this item is arguable; the answer follows the final key.

తుది కీ కాంటర్‌ను సరైనదిగా తీసుకుంది. అయితే ఇలాంటి నిర్వచనాలు సాధారణంగా మార్టన్ ప్రిన్స్‌కు, ఆల్‌పోర్ట్ 'డైనమిక్ ఆర్గనైజేషన్' నిర్వచనానికి ఆపాదిస్తారు కాబట్టి ఈ ప్రశ్న వివాదాస్పదం; సమాధానం తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

In scoring the Rorschach Ink Blot Test, responses are scored for location, determinants and content; popular (P) responses are those commonly given by many people, and original (O) responses are rare ones. The final key gives option 4 (Originality) for this item, which is arguable, but the answer follows the final key.

రోర్షాక్ సిరామరకల పరీక్షలో ప్రతిస్పందనలను స్థానం (location), నిర్ణాయకాలు (determinants), విషయం (content) ఆధారంగా స్కోర్ చేస్తారు; సాధారణ ప్రతిస్పందనలు (P), అరుదైన ప్రతిస్పందనలు (O - originality) ఉంటాయి. తుది కీ 4వ ఎంపికను ఇచ్చింది; ఇది వివాదాస్పదం, అయినా సమాధానం తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

Spranger's economic type judges everything by utility, profit and loss. The others are mismatched: the social type loves people and service (ideals and principles belong to the theoretical or political type), the religious type seeks unity with God, and the aesthetic type values beauty and decoration.

స్ప్రాంగర్ ప్రకారం ఆర్థిక రకం (economic type) ప్రతిదీ ఉపయోగం, లాభనష్టాల కోణంలో చూస్తారు. మిగతా జతలు తప్పు: సాంఘిక రకం ప్రజల పట్ల ప్రేమ, సేవ; మత రకం దైవంతో ఐక్యతను కోరుతారు; సౌందర్య రకం అందం, అలంకరణకు విలువ ఇస్తారు.

Small groups working together on a common task, reaching one solution and each member explaining it, is collaborative (cooperative) learning. It is not lecture, assignment or demonstration, which are teacher-led or individual.

చిన్న సమూహాలు ఉమ్మడి సమస్యపై కలిసి పనిచేసి ఒక పరిష్కారానికి వచ్చి, ప్రతి సభ్యుడు వివరించడం సహభాగి (collaborative) అభ్యసనం. ఉపన్యాసం, నియోజనం, ప్రదర్శన పద్ధతులు ఉపాధ్యాయ కేంద్రితం లేదా వ్యక్తిగతం.

Per the final key this is zero transfer: knowledge or skill in cricket has no relation to learning computers, so one neither helps nor hinders the other. Positive transfer needs the earlier learning to help the new task, which is not so here.

తుది కీ ప్రకారం ఇది శూన్య బదలాయింపు (zero transfer): క్రికెట్ నైపుణ్యానికి కంప్యూటర్ అభ్యసనంతో సంబంధం లేదు, కాబట్టి ఒకటి మరొకదానికి సహాయపడదు, అడ్డుపడదు. అనుకూల బదలాయింపులో పూర్వ అభ్యసనం కొత్త అభ్యసనానికి తోడ్పడాలి.

Branching programmed instruction (Norman Crowder) gives larger frames with multiple choice. A wrong answer sends the learner to a remedial (corrective) frame that explains the error, and then back to the main sequence.

శాఖీయ (branching) కార్యక్రమ బోధనను (నార్మన్ క్రౌడర్) పెద్ద ఫ్రేములతో, బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలతో రూపొందిస్తారు. తప్పు సమాధానం ఇస్తే అభ్యాసకుడిని తప్పు వివరించే నివారణ (remedial) ఫ్రేమ్‌కు పంపి, తర్వాత ప్రధాన క్రమంలోకి తీసుకొస్తారు.

Rogers held that learning is easier and more effective when the learner feels secure and has positive self-esteem; threats to self reduce learning. So 'learning is less when self-esteem is high' contradicts his principles, while the other statements agree with them.

రోజర్స్ ప్రకారం అభ్యాసకుడికి భద్రత, సానుకూల ఆత్మగౌరవం ఉన్నప్పుడు అభ్యసనం సులభం, ప్రభావవంతం. కాబట్టి 'ఆత్మగౌరవం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు అభ్యసనం తక్కువ' అనే ప్రవచనం ఆయన సూత్రాలకు విరుద్ధం; మిగతావి సరైనవి.

Insightful learning (Kohler) belongs to Gestalt/cognitive psychology. Trial and error (Thorndike), classical conditioning (Pavlov) and operant conditioning (Skinner) are behaviourist theories.

అంతర్దృష్టి అభ్యసనం (కోహ్లర్) గెస్టాల్ట్/జ్ఞానాత్మక మనోవిజ్ఞానానికి చెందింది. యత్నదోష (థార్న్‌డైక్), సంప్రదాయక నిబంధన (పావ్‌లోవ్), కార్యసాధక నిబంధన (స్కిన్నర్) సిద్ధాంతాలు ప్రవర్తనావాదానికి చెందినవి.

Dececco and Crawford define learning as a relatively permanent change in behaviour brought about by practice or experience. Individual differences in the pace of learning are not part of that definition.

డెసెకో, క్రాఫర్డ్ ప్రకారం అభ్యసనం అంటే అభ్యాసం/అనుభవం వల్ల ప్రవర్తనలో కలిగే దాదాపు శాశ్వత మార్పు. అభ్యసన వేగంలో వ్యక్తిగత భేదాలు ఈ నిర్వచనంలో భాగం కాదు.

The final key accepts active memory. Short-term memory holds information only briefly, whereas the question asks for long retention; the key follows the view that active (dynamic, meaningful) memory retains learning for long. Rote memory depends on mechanical repetition and is generally weaker, though this item is arguable and follows the final key.

తుది కీ క్రియాత్మక స్మృతిని (active memory) సరైనదిగా తీసుకుంది. స్వల్పకాలిక స్మృతి సమాచారాన్ని కొద్దిసేపే ఉంచుతుంది; క్రియాత్మక (అర్థవంతమైన) స్మృతిలో నేర్చుకున్నది ఎక్కువకాలం నిలుస్తుందని కీ భావన. బట్టీ స్మృతి యాంత్రిక పునరావృత్తిపై ఆధారపడుతుంది. ఈ ప్రశ్న వివాదాస్పదం; సమాధానం తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

Athetosis (a type of cerebral palsy) is marked by slow, involuntary, writhing movements of the limbs, shoulders, face and mouth, which make walking difficult. Ataxia is poor balance and coordination, spasticity is stiff tight muscles, and rigidity is constant muscle stiffness.

ఎథటోసిస్ (athetosis - సెరిబ్రల్ పాల్సీలో ఒక రకం)లో కాళ్ళు చేతులు, భుజాలు, ముఖం, నోరు నెమ్మదిగా అసంకల్పితంగా మెలితిరుగుతూ కదులుతాయి; అందువల్ల నడవలేరు. అటాక్సియా అంటే సమతుల్యత లోపం, స్పాస్టిసిటీ అంటే బిగువైన కండరాలు, అనమ్యత (rigidity) అంటే కండరాల బిగుతు.

John Holt wrote 'How Children Learn' (1967) and 'How Children Fail'. Summerhill is by A.S. Neill, The Road to Life by Makarenko and Divaswapna by Gijubhai Badheka.

జాన్ హోల్ట్ రచనలు 'హౌ చిల్డ్రన్ లెర్న్' (1967), 'హౌ చిల్డ్రన్ ఫెయిల్'. సమ్మర్‌హిల్ ఎ.ఎస్. నీల్ రచన, ద రోడ్ టు లైఫ్ మకరెంకో రచన, దివాస్వప్న గిజుభాయ్ బధేకా రచన.

Action research proceeds in a cycle: Plan, Act, Observe, Record (collect data) and Reflect, after which the cycle is repeated with a revised plan. Option 3 gives this order, as in the final key.

చర్యాత్మక పరిశోధన ఒక చక్రం: ప్రణాళిక (plan), ఆచరణ (act), పరిశీలన (observe), నమోదు (record), విశ్లేషణ/ఆలోచన (reflect); తర్వాత సవరించిన ప్రణాళికతో చక్రం కొనసాగుతుంది. 3వ ఎంపిక ఈ క్రమాన్ని ఇస్తుంది.

Section 19 of the RTE Act 2009 lays down the norms and standards for a school (pupil-teacher ratio, building, working days, teaching hours, etc.), with the schedule giving the details. Section 12 covers the 25 percent reservation in private schools, and Section 16 the no-detention policy.

RTE 2009లోని సెక్షన్ 19 పాఠశాలల నిబంధనలు, ప్రమాణాలను (విద్యార్థి-ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి, భవనం, పని దినాలు, బోధన గంటలు మొదలైనవి) నిర్దేశిస్తుంది. సెక్షన్ 12 ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో 25% రిజర్వేషన్‌కు, సెక్షన్ 16 నిర్బంధ నిలుపుదల లేని విధానానికి సంబంధించినవి.

Problem solving is a learner-centred (child-centred) method in which students investigate and find solutions themselves. Lecture, demonstration and historical (narrative) methods are teacher-centred, with the teacher as the main source of information.

సమస్యా పరిష్కార పద్ధతి విద్యార్థి కేంద్రిత పద్ధతి; ఇందులో విద్యార్థులే పరిశోధించి పరిష్కారం కనుగొంటారు. ఉపన్యాస, ప్రదర్శన, చారిత్రక పద్ధతులు ఉపాధ్యాయ కేంద్రితాలు.

In a cumulative frequency graph (ogive), class limits are plotted on the X-axis and the cumulative frequencies on the Y-axis.

సంచిత పౌనఃపున్య రేఖాపటం (ogive)లో X-అక్షంపై తరగతి హద్దులు, Y-అక్షంపై సంచిత పౌనఃపున్యాలు (cumulative frequency) ఉంటాయి.

Programmed learning was developed by B.F. Skinner in the 1950s on the basis of operant conditioning, using small frames, active response and immediate feedback (linear programming).

కార్యక్రమయుత అభ్యసనాన్ని (programmed learning) బి.ఎఫ్. స్కిన్నర్ 1950లలో కార్యసాధక నిబంధన ఆధారంగా రూపొందించారు; చిన్న ఫ్రేములు, క్రియాశీల స్పందన, తక్షణ పునర్బలనం దీని లక్షణాలు.

Every formula in MS Excel must begin with the equals sign (=), for example =A1+B1. Without it, Excel treats the entry as plain text.

MS Excelలో ప్రతి ఫార్ములా సమాన గుర్తు (=) తో మొదలవ్వాలి, ఉదా: =A1+B1. అది లేకపోతే Excel దానిని సాధారణ టెక్స్ట్‌గా తీసుకుంటుంది.

“వైరి” అంటే శత్రువు. పద్యం మొదటి రెండు పాదాల్లో ‘తండ్రివైరి’ అనే ప్రయోగం ఉంది. అలవి = సాధ్యం/శక్తి, వీరుడు = శూరుడు, ఒనరించు = చేయు అని అర్థాలు.

కొడుకుకు అప్పులు మిగిల్చి వాణ్ణి దరిద్రుణ్ణి చేసే తండ్రి కొడుక్కు శత్రువుతో సమానమని పద్యభావం. కాబట్టి ‘శత్రుపక్షంలో ఉన్న వీరుడు వంటివాడు’ (1) సరైనది.

పేరాలోని మొదటి వాక్యమే ‘గద్య కథనాలు వచన రూపంలో ఉండే ప్రక్రియ’ అని చెబుతోంది. గద్యం = వచనం (పద్యం/గేయానికి భిన్నం).

‘గద్యకథనాల్లో జానపద కథలు ఒక భాగం’ అని పేరాలో స్పష్టంగా ఉంది. మిగిలిన రకాలు పేరాలో ప్రస్తావించబడలేదు.

పరవస్తు చిన్నయసూరి సంస్కృత పంచతంత్రాన్ని ‘నీతిచంద్రిక’ పేరుతో తెలుగులోకి అనువదించాడు (మిత్రలాభం, మిత్రభేదం భాగాలు). ‘నీతిముక్తావళి’ ఇతని మరో రచన.

ఈ ప్రశ్నకు అధికారిక కీ ప్రకారం సమాధానం ‘జీవన సమరం’ (2). పాఠ్య గ్రంథ మూలాన్ని గుర్తుంచుకోవాల్సిన ప్రశ్న; కీని అనుసరించి ఇవ్వబడింది.

గజల్ ఉర్దూ (పర్షియన్) సాహిత్య ప్రక్రియ; తెలుగులో గజళ్లు రాస్తున్నారు. నానీలు తెలుగులోనే (ఎన్. గోపి) పుట్టాయి, హైకూ జపాన్ నుంచి వచ్చింది.

సరైన జతలు: i–C, ii–D, iii–B, iv–A (జాషువా ‘నాగార్జున సాగర్’ రాశారు). కాబట్టి సమాధానం (1).

పద్యం క్రమం B, C, A, D: ‘పరులదిట్టనోరు పాపపంకిలమౌను’ తో మొదలై, ‘పెద్దలను నుతింప శుద్ధి యగును’ అని, ‘నోటిమంచి తనము పాటించు సుజ్ఞాని’ అని సాగి, మకుటం ‘కాళికాంబ! హంస కాళికాంబ!’ తో ముగుస్తుంది (మకుటం ఎప్పుడూ చివర).

‘జయగీతం’ పాఠం గేయం/పాట ప్రక్రియలో ఉంది (పేరులోనే ‘గీతం’). లేఖ, వ్యాసం, సంభాషణ వచన ప్రక్రియలు.

ఈ గేయాన్ని బసవరాజు అప్పారావు రాశారని అధికారిక కీ చెబుతుంది (2). ఆయన భావకవి, ‘నేనెరిగిన గాంధీ’ ధోరణి గేయాలు, ‘నల్లవాడా...’ వంటి గేయాలకు ప్రసిద్ధుడు.

ఏరు (నది) గురించి వర్ణించే ఈ పాఠం ‘ప్రకృతి వర్ణన’ ఇతివృత్తానికి చెందినది.

వర్ధనం = పెంపు/వృద్ధి (ప్రేమ కాదు), స్వాంతం = మనసు/హృదయం (స్ఫురణం కాదు). కాబట్టి B, D తప్పు జతలు; A, C సరైనవి. సమాధానం (3).

దనుజులు = దనువు సంతతి; అసురులు, రాక్షసులు అనేవి పర్యాయపదాలు. దేవతలు/సురులు వీరికి విరుద్ధం.

కుమారుడు (తత్సమం) యొక్క వికృతి ‘కొమరుడు’. కొడుకు కూడా దీని రూపాంతరమే అయినా పాఠ్యపుస్తక ప్రకారం కీ (2) ‘కొమరుడు’.

కీ ప్రకారం ‘మందిరము’ నానార్థాలు గుడి, శరీరం (4). ఇల్లు అనే అర్థం కూడా ఉండటంతో ఈ ప్రశ్న కొంత చర్చనీయం; కీని అనుసరించి సమాధానం ఇవ్వబడింది.

ఈ పొడుపు కథకు అధికారిక కీ ప్రకారం విడుపు ‘సూర్యుడు, చంద్రుడు’ (1). పొడుపు కథలో ‘రెండే కాయలు’ అనేది జంటగా ఉండే వస్తువును సూచిస్తుంది; కీని అనుసరించి ఇవ్వబడింది.

శరత్ (శరదృతువు) లో పుట్టినది = శారద (శరత్ + అణ్). సరస్వతికి కూడా శారద అనే పేరుంది.

ఋణ + ఋణం = ఋణార్ణం. ‘ఋ’ కు ‘ఋ’ పరమైనప్పుడు ‘ఆర్’ ఆదేశమై వృద్ధి వస్తుంది (సంస్కృత సంధి): అందువల్ల ఇది వృద్ధిసంధి.

ఆదర్శమైన భావాలు = ఆదర్శభావాలు. పూర్వపదం (ఆదర్శ) విశేషణం, ఉత్తరపదం (భావాలు) విశేష్యం కాబట్టి ‘విశేషణ పూర్వపద కర్మధారయ సమాసం’.

కొరకున్, కై అనేవి చతుర్థీ విభక్తి ప్రత్యయాలు (షష్ఠి కాదు), అందువల్ల A తప్పు. వలనన్, కంటెన్, పట్టి = పంచమి; డు, ము, వు, లు = ప్రథమా: B, C సరైనవి.

ఉన్న విషయాన్ని లోకసీమను మించి పెంచి చెప్పడం ‘అతిశయోక్తి’. స్వభావోక్తి సహజ స్థితిని వర్ణిస్తుంది; రూపకం ఉపమేయ-ఉపమానాల అభేదం; ఉపమ సామ్యాన్ని చెబుతుంది.

శత్రర్థకం = ‘-తూ’ (వర్తమానంలో కొనసాగుతూ ఉన్న క్రియ) చూస్తూ. చూసి = క్త్వార్థకం, చూస్తే = చేదర్థకం, చూసినా = అప్యర్థకం.

తెలుగులో ‘చే, జలు’ అనే అక్షరాలను దంత్యాలు (దంతమూలీయాలు) అంటారని వ్యాకరణ పాఠ్యాంశం; కీ (4) ప్రకారం సమాధానం దంత్యాలు.

ఆంధ్రప్రదేశ్ అధికార భాషా సంఘం (1964) తొలి అధ్యక్షుడు వావిలాల గోపాలకృష్ణయ్య అని కీ చెబుతుంది.

మొదటి మూడు సాంస్కృతిక అంశాల అవగాహనకు సంబంధించినవి. విమర్శను సహృదయతతో స్వీకరించడం అనేది వైఖరి/అభిరుచి లక్ష్యం, సంస్కృతీ సంప్రదాయాల లక్ష్యం కాదు.

‘గద్యం కవులకు గీటురాయి; నిబంధం (వ్యాసం) గద్యానికి గీటురాయి’ అన్న ప్రసిద్ధ ఉక్తి ఆచార్య రామచంద్ర శుక్లా (హిందీ సాహిత్య విమర్శకుడు)దని కీ చెబుతుంది.

కీ ప్రకారం పద్యబోధన సోపానక్రమం: ప్రవేశం, ప్రదర్శన, పునర్విమర్శ, గ్రాహికం (1). మిగిలిన వాటిలో క్రమం/పదాలు భిన్నంగా ఉన్నాయి.

పాఠ్యాంశాలన్నిటికీ తగిన వెయిటేజీ ఇస్తూ మొత్తం విషయ పరిధిని కవర్ చేయడాన్ని ‘వ్యాపకత’ (comprehensiveness) అంటారు. వస్తునిష్ఠత = objectivity.

అధికార కీ ప్రకారం (3) ఉపవాచక బోధనోద్దేశం కానిది. విస్తార పఠనం, స్వీయ అధ్యయనం, విరామ సమయ సద్వినియోగం ఉపవాచకం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యాలు; కళారాధన అనే అంశం కూడా కొంత చర్చనీయం అయినా కీని అనుసరించాము.

Chaos means complete disorder and confusion, so 'disorder' is the synonym. Peace, harmony and order are its opposites.

Chaos అంటే పూర్తి గందరగోళం (disorder). కాబట్టి 'disorder' పర్యాయపదం. peace, harmony, order దానికి వ్యతిరేక పదాలు.

Vibrant means bright, full of life and energy. Its opposite is 'dull'. Bright, shiny and vivid are synonyms, not antonyms.

Vibrant అంటే ప్రకాశవంతమైన, ఉత్సాహభరితమైన. దాని వ్యతిరేక పదం 'dull' (మసకబారిన). bright, shiny, vivid పర్యాయపదాలు.

The correct spelling is 'spectacles' (from Latin spectare, to look). The other forms are misspelt.

సరైన స్పెల్లింగ్ 'spectacles'. మిగిలినవి తప్పు స్పెల్లింగ్‌లు.

A calligrapher is an expert in beautiful handwriting (calligraphy). A sculptor carves figures, a weaver makes cloth and an upholsterer covers furniture.

అందమైన కళాత్మక చేతిరాతలో నిపుణుడిని calligrapher అంటారు. sculptor శిల్పి, weaver నేతగాడు, upholsterer ఫర్నిచర్‌కు కవర్లు వేసేవాడు.

'Shall we ...?' is the standard modal form for making a suggestion or offer. 'Should' gives advice, 'can' shows ability or permission and 'will' shows future or willingness.

సూచన (suggestion) చేయడానికి 'Shall we ...?' వాడతారు. should సలహాకు, can సామర్థ్యం/అనుమతికి, will భవిష్యత్తుకు వాడతారు.

A declarative sentence (a statement) follows the normal subject-verb-object order. Interrogative sentences invert the order, and imperatives often omit the subject.

Declarative వాక్యం (ప్రకటన వాక్యం)లో సాధారణ పద క్రమం (subject-verb-object) ఉంటుంది. ప్రశ్నార్థక వాక్యాల్లో క్రమం మారుతుంది.

A statement inside quotation marks that is followed by 'he said' ends with a comma inside the closing quotes. Option 2 follows this pattern, though it has a stray space after the opening quote mark, so this question is arguable; the answer follows the final key.

ఉదాహరణ వాక్యం తర్వాత 'he said' వస్తే, కొటేషన్ లోపల కామా ఉంచాలి. ఆప్షన్ 2 ఈ నియమాన్ని పాటిస్తుంది, అయితే ప్రారంభ కొటేషన్ తర్వాత అదనపు ఖాళీ ఉంది కాబట్టి ప్రశ్న కొంత వివాదాస్పదం; తుది కీ ప్రకారం సమాధానం ఇవ్వబడింది.

All words start with PREC. The next letter decides: A (PRECAUTION) comes before E (PRECEDE, PRECEDENT, PRECEDING), while I (PRECISE) comes after. So only PRECAUTION comes before PRECEDE.

అన్ని పదాలు PREC తో మొదలవుతాయి. తర్వాతి అక్షరం చూడాలి: A (PRECAUTION) అనేది E (PRECEDE) కంటే ముందు వస్తుంది; I (PRECISE) తర్వాత వస్తుంది. కాబట్టి PRECAUTION మాత్రమే PRECEDE కంటే ముందు.

'Believe' is a stative verb and is not normally used in the continuous form, so 'I am not believing' is wrong; it should be 'I do not believe'. The other sentences are correct, and 'every ... and every ...' takes a singular verb.

'Believe' స్థితి క్రియ (stative verb); దీన్ని continuous రూపంలో వాడరు. కాబట్టి 'I am not believing' తప్పు, 'I do not believe' సరైనది. మిగిలిన వాక్యాలు సరైనవి.

A notice is an official, written announcement, so it is a formal means of communication. A personal letter or chat would be informal.

Notice అనేది అధికారిక లిఖిత ప్రకటన, కాబట్టి ఇది formal (అధికారిక) సమాచార సాధనం.

'After all' introduces a reason or reminder that justifies the previous statement: think carefully because, after all, it concerns your career. The other linkers do not give a reason.

'After all' అంటే 'ఎందుకంటే/అన్నిటికంటే' అని కారణాన్ని గుర్తుచేసే సంధానం. కెరీర్ ప్రశ్న కాబట్టి జాగ్రత్తగా ఆలోచించమని చెప్పడానికి ఇది సరిపోతుంది.

'He asked' is the main clause and 'why I came' is a noun (subordinate) clause acting as the object of 'asked'. So the pattern is one main clause and one subordinate clause.

'He asked' ప్రధాన వాక్యం (main clause); 'why I came' అనేది 'asked' కు కర్మగా ఉన్న ఉపవాక్యం (subordinate clause). కాబట్టి ఒక ప్రధాన, ఒక ఉప వాక్యం.

A question in reported speech uses 'asked' and normal word order. The reporting verb is past, so 'are' becomes 'was', and 'you' (the listener 'me') becomes 'I'.

ప్రశ్నను indirect speech లోకి మార్చేటప్పుడు 'asked' వాడి, సాధారణ పద క్రమం ఉంచాలి. past reporting verb వల్ల 'are' → 'was', 'you' → 'I' అవుతాయి.

We say 'at Christmas' (the festival period), while 'on' is used with a particular day such as 'on Christmas Day'. So 'at' is correct.

పండుగ కాలానికి 'at Christmas' అంటారు; నిర్దిష్ట రోజుకు 'on Christmas Day' అంటారు. కాబట్టి 'at' సరైనది.

Shopping, camping and weather are uncountable. 'Feather' is countable (a feather, two feathers).

shopping, camping, weather లెక్కించలేని నామవాచకాలు. 'feather' లెక్కించదగినది (a feather, two feathers).

The final key marks option 4 as correct. Options 1 and 3 clearly lack articles ('the road', 'the owner', 'on the face'). Option 2 is also arguable ('the date'), so this question is debatable; the answer follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం ఆప్షన్ 4 సరైనది. ఆప్షన్ 1, 3లలో articles లేవు ('the road', 'the owner', 'on the face'). ఆప్షన్ 2 కూడా వివాదాస్పదం ('the date'), కాబట్టి ప్రశ్న చర్చనీయాంశం; జవాబు తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

The idiom 'a drop in the ocean' means a very small amount compared to what is needed. The final key accepts 'ocean'.

'A drop in the ocean' అనే జాతీయం అవసరంతో పోలిస్తే చాలా తక్కువ మొత్తం అని అర్థం. సరైన సమాధానం 'ocean'.

'Catch up with' means to reach someone who is ahead, which is closest to 'keep up with' in the key. 'Look up to' means admire, 'come up with' means think of an idea and 'put up with' means tolerate.

'Catch up with' అంటే ముందున్న వారిని చేరుకోవడం; కీ ప్రకారం 'keep up with' సమీప అర్థం. look up to = గౌరవించడం, come up with = ఆలోచన తేవడం, put up with = సహించడం.

The active verb is present simple 'frown on', so the passive is 'is frowned on' (is + past participle, keeping the preposition). Only option 1 is formed correctly.

Active వాక్యం present simple 'frown on'. Passive లో 'is + past participle' (is frowned on) వస్తుంది, preposition అలాగే ఉంటుంది. ఆప్షన్ 1 మాత్రమే సరైనది.

'Watches' is the base verb form with -es for a third-person singular subject, showing a habitual action, which is the present indefinite (simple present) tense.

'Watches' అలవాటుగా చేసే పనిని చూపే సాధారణ వర్తమాన కాలం (present indefinite tense).

'Will you be at home this evening?' is a correct future question. 'Will' is followed by the base form 'be'. The other pairs mix tenses or forms incorrectly.

'Will you be at home this evening?' అనేది సరైన భవిష్యత్ ప్రశ్న. 'Will' తర్వాత క్రియ మూల రూపం 'be' వస్తుంది. మిగిలిన జతలు తప్పు.

A complex sentence has one main clause and at least one subordinate clause. 'although his success was not expected' is a subordinate clause. Option 2 and 4 are simple and option 3 is compound.

Complex వాక్యంలో ఒక ప్రధాన వాక్యం, ఒక ఉపవాక్యం ఉంటాయి. 'although his success was not expected' ఉపవాక్యం. ఆప్షన్ 2, 4 simple; ఆప్షన్ 3 compound.

The passage says vascular dementia is caused by damage when blood flow is restricted, usually by strokes. So option 3 matches. Symptoms vary with the brain area, and speech is commonly affected, which rules out options 2 and 4.

పాసేజ్ ప్రకారం రక్త ప్రవాహం తగ్గడం (సాధారణంగా స్ట్రోక్స్ వల్ల) మెదడును దెబ్బతీసి vascular dementia కు కారణమవుతుంది; కాబట్టి ఆప్షన్ 3 సరైనది. లక్షణాలు ప్రభావిత భాగాన్ని బట్టి మారతాయి, మాట తరచూ ప్రభావితమవుతుంది.

In the poem the sunshine says 'Wake!' and the raindrops' voice also says 'Wake!', and the little plant hears this and rises. So it was the voice of sunshine and raindrops.

కవితలో సూర్యకాంతి, వర్షపు చుక్కల స్వరం 'Wake!' అని పిలుస్తాయి; చిన్న మొక్క అది విని పైకి లేస్తుంది. కాబట్టి సమాధానం 'sunshine, raindrops స్వరం'.

The final key gives option 1 (prevarication). Of the options, this is the only one tied to the content of such tales, but the wording is unusual (the standard design feature that fits story-telling is 'displacement'), so the question is arguable; the answer follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం సమాధానం ఆప్షన్ 1 (prevarication). అయితే కథల లక్షణానికి సాధారణంగా 'displacement' అనే భాషా లక్షణం వాడతారు, కాబట్టి ప్రశ్న వివాదాస్పదం; జవాబు తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

Pre-reading activities prepare learners before the text: interaction, theme discussion and concept mapping. Comprehending the actual text happens during the while-reading stage, so it is not a pre-reading strategy.

Pre-reading లో పాఠం చదివే ముందు సిద్ధపరిచే కృత్యాలు (చర్చ, theme చర్చ, concept map) ఉంటాయి. అసలు పాఠాన్ని అర్థం చేసుకోవడం while-reading దశలో జరుగుతుంది.

Interaction aims to share ideas, give authentic input and dialogue with learners, while building rapport. 'Not maintaining rapport' is the opposite of an objective.

Interaction లక్ష్యాలు ఆలోచనల పంపిణీ, ప్రామాణిక శ్రవణ ఇన్‌పుట్, విద్యార్థులతో సంభాషణ, సాన్నిహిత్యం పెంచడం. 'rapport నిర్వహించకపోవడం' లక్ష్యం కాదు.

Top-down processing uses the reader's background knowledge and expectations to make meaning from the whole text, and is considered the effective approach. Bottom-up works from letters and words upward.

Top-down processing లో పాఠకుడు తన పూర్వ జ్ఞానం, అంచనాలతో మొత్తం పాఠం నుండి అర్థం చేసుకుంటాడు; ఇది ప్రభావవంతమైన విధానంగా కీ చెబుతోంది. Bottom-up లో అక్షరాలు, పదాల నుండి మొదలవుతుంది.

Children acquire spoken language naturally through exposure and interaction. Reading and writing (literacy skills) have to be taught and learnt.

పిల్లలు మాట్లాడే భాషను సహజంగా నేర్చుకుంటారు. చదవడం, రాయడం (literacy skills) నేర్పించాల్సి ఉంటుంది.

Pair and group work involve every learner in the class at the same time. In the other options only the teacher or one student is active at a time.

Pair, group work ద్వారా తరగతిలోని అందరు విద్యార్థులు ఒకేసారి పాల్గొంటారు. ఇతర ఎంపికల్లో ఉపాధ్యాయుడు లేదా ఒక్క విద్యార్థి మాత్రమే క్రియాశీలంగా ఉంటారు.

Odd cubes: 1+27+125+343+729 = 1225. Even squares: 4+16+36+64+100 = 220. Difference = 1225 − 220 = 1005.

బేసి ఘనాలు: 1+27+125+343+729 = 1225. సరి వర్గాలు: 4+16+36+64+100 = 220. భేదం = 1225 − 220 = 1005.

13, 17 and 19 are distinct primes, so their L.C.M. is their product: 13 × 17 × 19 = 221 × 19 = 4199.

13, 17, 19 లు భిన్న ప్రధాన సంఖ్యలు కాబట్టి వాటి ల.సా.గు. = వాటి లబ్ధం: 13 × 17 × 19 = 221 × 19 = 4199.

4846 + 80 + 718 = 5644. So ? = 9369 − 5644 = 3725.

4846 + 80 + 718 = 5644. కాబట్టి ? = 9369 − 5644 = 3725.

A number is divisible by 8 if its last three digits are. Starting from the largest arrangement 98642, the last three digits 642 ÷ 8 is not whole. The next largest, 98624, ends in 624 = 8 × 78, so it is divisible by 8.

చివరి మూడు అంకెలు 8 చే భాగింపబడితే సంఖ్య 8 చే భాగింపబడుతుంది. అతిపెద్ద సంఖ్య 98642 లో 642 ÷ 8 పూర్ణం కాదు. తర్వాతి పెద్ద సంఖ్య 98624 లో 624 = 8 × 78 కాబట్టి అదే సమాధానం.

258 = 216 + 36 + 6, and 16 × 9 × 4 = 16 × 36. So the missing term is 16 × 6.

258 = 216 + 36 + 6 మరియు 16 × 9 × 4 = 16 × 36. కాబట్టి లేని పదం 16 × 6.

First term = −7y³. Second term = 56xy⁵z² ÷ (−8xy²z²) = −7y³. So the expression is −7y³ − (−7y³) = 0.

మొదటి పదం = −7y³. రెండవ పదం = 56xy⁵z² ÷ (−8xy²z²) = −7y³. కాబట్టి −7y³ − (−7y³) = 0.

Books: 5 × 20 = 100 mm. Sheets: 5 × 0.016 = 0.08 mm. Total = 100.08 mm = 1.0008 × 10² mm.

పుస్తకాలు: 5 × 20 = 100 మి.మీ. షీట్లు: 5 × 0.016 = 0.08 మి.మీ. మొత్తం = 100.08 మి.మీ. = 1.0008 × 10² మి.మీ.

a² − b² = (a + b)(a − b), so a − b = 36 ÷ 4 = 9. Hence (a − b)² = 81.

a² − b² = (a + b)(a − b) కాబట్టి a − b = 36 ÷ 4 = 9. అందువల్ల (a − b)² = 81.

(4x + 5)/11 = 7, so 4x + 5 = 77, 4x = 72 and x = 18.

(4x + 5)/11 = 7 ⇒ 4x + 5 = 77 ⇒ 4x = 72 ⇒ x = 18.

By the triangle inequality the third side x must satisfy 2026 − 1 < x < 2026 + 1, i.e. 2025 < x < 2027. The only integer is 2026 cm.

త్రిభుజ అసమానత ప్రకారం మూడవ భుజం x కు 2026 − 1 < x < 2026 + 1, అంటే 2025 < x < 2027. ఆ మధ్య ఉన్న పూర్ణ సంఖ్య 2026 మాత్రమే.

Let the angle be x. 180 − x = 3(90 − x) gives 180 − x = 270 − 3x, so 2x = 90 and x = 45°.

కోణం x అనుకుంటే 180 − x = 3(90 − x) ⇒ 180 − x = 270 − 3x ⇒ 2x = 90 ⇒ x = 45°.

Sum of angles = 360°, ratio total 20, so each part = 18°: A = 54°, B = 126°, C = 108°, D = 72°. A + B = 180° and C + D = 180°, so AD ∥ BC, while opposite angles are unequal (not a parallelogram). Only one pair of parallel sides, so it is a trapezium.

కోణాల మొత్తం 360°, నిష్పత్తి మొత్తం 20 కాబట్టి ఒక భాగం = 18°: A = 54°, B = 126°, C = 108°, D = 72°. A + B = 180°, C + D = 180° కాబట్టి AD ∥ BC; ఎదుటి కోణాలు సమానం కావు కాబట్టి సమాంతర చతుర్భుజం కాదు. ఒక జత భుజాలే సమాంతరం కాబట్టి ఇది ట్రెపీజియం.

Breadth b, length 2b: 2b² = 450, so b = 15 and length = 30. Perimeter = 2(30 + 15) = 90 cm. Square side = 90 ÷ 4 = 22.5 cm.

వెడల్పు b, పొడవు 2b: 2b² = 450 ⇒ b = 15, పొడవు = 30. చుట్టుకొలత = 2(30 + 15) = 90 సెం.మీ. చతురస్ర భుజం = 90 ÷ 4 = 22.5 సెం.మీ.

Area of trapezium = ½ × (sum of parallel sides) × height = ½ × 17 × 7 = 59.5 sq cm.

సమలంబ చతుర్భుజ వైశాల్యం = ½ × (సమాంతర భుజాల మొత్తం) × ఎత్తు = ½ × 17 × 7 = 59.5 చ.సెం.మీ.

2π(R − 14) = 132. With π = 22/7: (44/7)(R − 14) = 132, so R − 14 = 21 and R = 35 cm.

2π(R − 14) = 132. π = 22/7 తీసుకుంటే (44/7)(R − 14) = 132 ⇒ R − 14 = 21 ⇒ R = 35 సెం.మీ.

A pentagonal prism has two pentagonal bases with 5 vertices each, so 5 + 5 = 10 vertices (also 7 faces and 15 edges).

పంచభుజాకార పట్టకానికి రెండు పంచభుజ తలాలు (ఒక్కోదానికి 5 శీర్షాలు) ఉంటాయి: 5 + 5 = 10 శీర్షాలు (అలాగే 7 తలాలు, 15 అంచులు).

Factors of 49 are 1, 7 and 49. Mean = (1 + 7 + 49) ÷ 3 = 57 ÷ 3 = 19.

49 కారణాంకాలు 1, 7, 49. సగటు = (1 + 7 + 49) ÷ 3 = 57 ÷ 3 = 19.

First six primes: 2, 3, 5, 7, 11, 13. With an even count the median is the mean of the 3rd and 4th values: (5 + 7)/2 = 6.

మొదటి ఆరు ప్రధాన సంఖ్యలు: 2, 3, 5, 7, 11, 13. సంఖ్య సరి కాబట్టి మధ్యగతం = 3వ, 4వ విలువల సగటు = (5 + 7)/2 = 6.

Each toss has 2 outcomes, so two tosses give 2 × 2 = 2² = 4 outcomes (HH, HT, TH, TT).

ప్రతి ఎగురవేతకు 2 పర్యవసానాలు, కాబట్టి రెండు సార్లకు 2 × 2 = 2² = 4 (HH, HT, TH, TT).

For 2 years, CI − SI = P(r/100)². So 16000 × r²/10000 = 40, giving 1.6r² = 40, r² = 25 and r = 5%.

2 సంవత్సరాలకు చక్రవడ్డీ − సాధారణ వడ్డీ = P(r/100)². కాబట్టి 16000 × r²/10000 = 40 ⇒ 1.6r² = 40 ⇒ r² = 25 ⇒ r = 5%.

Sum 56 split 3 : 1 gives father 42 and son 14. After 6 years: 48 and 20, ratio 48 : 20 = 12 : 5.

56 ను 3 : 1 లో పంచితే తండ్రి 42, కుమారుడు 14. 6 సంవత్సరాల తర్వాత 48, 20 ⇒ 48 : 20 = 12 : 5.

Discount = 8400 − 7140 = Rs.1260. Discount % = 1260/8400 × 100 = 15%.

రాయితీ = 8400 − 7140 = రూ.1260. రాయితీ శాతం = 1260/8400 × 100 = 15%.

Multiply by 6: 4 : 3 : 1 (total 8 parts). One part = 240 ÷ 8 = 30, so the least number (1 part) is 30.

6 తో గుణిస్తే నిష్పత్తి 4 : 3 : 1 (మొత్తం 8 భాగాలు). ఒక భాగం = 240 ÷ 8 = 30; కనిష్ఠ సంఖ్య (1 భాగం) = 30.

Price with GST = original × 1.18. So original = 4720 ÷ 1.18 = Rs.4000 (check: 18% of 4000 = 720; 4000 + 720 = 4720).

GST తో కలిపిన వెల = అసలు వెల × 1.18. అసలు వెల = 4720 ÷ 1.18 = రూ.4000 (సరిచూడు: 4000 లో 18% = 720; 4000 + 720 = 4720).

Aryabhata (Aryabhatiya, 499 CE) gave the approximate value of π as 62832/20000 = 3.1416, and said it is an approximate (asanna) value. Brahmagupta used the square root of 10 and Bhaskaracharya 22/7 or 3927/1250.

ఆర్యభట (ఆర్యభటీయం) π విలువను 62832/20000 = 3.1416 గా ఇచ్చాడు, అది ఉజ్జాయింపు విలువే అని కూడా చెప్పాడు. బ్రహ్మగుప్తుడు √10 ను, భాస్కరాచార్యుడు 22/7 లేదా 3927/1250 ను ఉపయోగించారు.

In the revised taxonomy (Anderson and Krathwohl) the six levels from lowest to highest are Remembering, Understanding, Applying, Analysing, Evaluating, Creating. Creating replaced Evaluation at the top.

సవరించిన వర్గీకరణలో (ఆండర్సన్, క్రాత్వాల్) ఆరు స్థాయులు కింది నుండి పైకి: గుర్తుంచుకోవడం, అవగాహన, వినియోగం, విశ్లేషణ, మూల్యాంకనం, సృష్టి. సృష్టించుట (Creating) అత్యున్నత స్థాయి.

A 10 × 10 grid paper can show fractions, percentages and decimals (each square = 1/100 = 1% = 0.01), and arranging squares into rectangles shows prime numbers (a prime can form only a 1 × n rectangle). So all four are correct.

10 × 10 గ్రిడ్ పేపర్‌లో ప్రతి గడి = 1/100 = 1% = 0.01 కాబట్టి భిన్నాలు, శాతాలు, దశాంశాలను చూపవచ్చు; గడులను దీర్ఘచతురస్రాలుగా అమర్చి ప్రధాన సంఖ్యలను (1 × n గా మాత్రమే అమరేవి) గుర్తించవచ్చు. కాబట్టి నాలుగూ సరైనవే.

In the laboratory method pupils work with materials at their own pace, so children of different abilities can all take part and learn by doing. This follows the final key; the project method could also be argued, but the key accepts the laboratory method.

ప్రయోగశాల పద్ధతిలో పిల్లలు తమ వేగంతో సామగ్రితో పని చేస్తూ నేర్చుకుంటారు, కాబట్టి వివిధ సామర్థ్యాల పిల్లలందరూ పాల్గొనగలరు. ఇది తుది కీ ప్రకారం; ప్రాజెక్టు పద్ధతి కూడా వాదించవచ్చు, కానీ కీ ప్రయోగశాల పద్ధతిని తీసుకుంది.

As per the final key, the tools carrying equal weightage in formative assessment are students' participation/responses, written work and project work; the slip test is weighted separately. This follows the final key and the AP formative assessment pattern.

తుది కీ ప్రకారం నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనంలో విద్యార్థుల భాగస్వామ్యం/ప్రతిస్పందనలు, రాత పనులు, ప్రాజెక్టు పనికి సమాన భారత్వం ఉంటుంది; లఘు పరీక్షకు వేరే భారత్వం ఉంటుంది. ఇది తుది కీని అనుసరించింది.

This definition is credited to Bell in the final key. Do not confuse it with Benjamin Peirce, who defined mathematics as the science that draws necessary conclusions, or Russell, who linked mathematics to logic. This answer follows the final key.

ఈ నిర్వచనం తుది కీ ప్రకారం బెల్ కు చెందుతుంది. బెంజమిన్ పియర్స్ (గణితం అవసరమైన నిర్ణయాలను రాబట్టే శాస్త్రం అన్నారు), రస్సెల్ (గణితాన్ని తర్కంతో ముడిపెట్టారు) లతో కలపవద్దు. ఇది తుది కీని అనుసరించింది.

Water-soluble vitamins (B, C) and minerals dissolve and are lost when rice is washed repeatedly or when the water in which food was cooked is thrown away. Washing peels just before eating and eating raw vegetables do not remove nutrients; raw vegetables actually retain them. So only b and c are correct.

బియ్యాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ కడిగినప్పుడు, వండిన ఆహారంలోని నీటిని పారబోసినప్పుడు నీటిలో కరిగే విటమిన్లు (B, C), ఖనిజాలు పోతాయి. తినే ముందు తొక్కలు కడగడం, పచ్చి కూరగాయలు తినడం వల్ల పోషకాలు పోవు. కాబట్టి b, c మాత్రమే సరైనవి.

A good touch is caring, appropriate and makes the child feel safe and comfortable, such as help with bathing by a sibling, a mother's kiss, a teacher's appreciative pat and a grandfather's affectionate hug. All four examples show affection and care, so all are good touches.

మంచి స్పర్శ అంటే ప్రేమ, శ్రద్ధతో కూడిన, పిల్లలకు సురక్షితంగా, సౌకర్యంగా అనిపించే స్పర్శ. చెల్లెలికి స్నానంలో సహాయం, తల్లి ముద్దు, ఉపాధ్యాయుని అభినందన, తాత ఆప్యాయంగా కౌగిలించుకోవడం అన్నీ మంచి స్పర్శలే. కాబట్టి a, b, c & d.

Low temperature slows or inhibits microbial growth, so A is correct. Milk is heated (pasteurised) to kill microbes and then kept chilled so that surviving microbes cannot multiply, which explains how low temperature prevents spoilage; this follows the final key (option 1).

తక్కువ ఉష్ణోగ్రత సూక్ష్మజీవుల పెరుగుదలను అడ్డుకుంటుంది, కాబట్టి A సరైనది. పాలను వేడిచేసి (పాశ్చరైజేషన్) సూక్ష్మజీవులను చంపి, తర్వాత చల్లని స్థితిలో ఉంచడం వల్ల మిగిలినవి పెరగవు; ఇది A ను వివరిస్తుంది. తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 1.

Bisexual flowers have both stamens and carpels in the same flower. Petunia has such flowers, whereas papaya and cucumber mostly have unisexual flowers and corn (maize) has a separate male tassel and female cob.

ద్విలింగ పుష్పంలో కేసరాలు, అండకోశం రెండూ ఒకే పుష్పంలో ఉంటాయి. పిటూనియాలో ఇలాంటి పుష్పాలుంటాయి. బొప్పాయి, దోసలలో ఎక్కువగా ఏకలింగ పుష్పాలు; మొక్కజొన్నలో విడి మగ, ఆడ పుష్పగుచ్ఛాలు ఉంటాయి.

A reflex arc (receptor, sensory neuron, relay in the spinal cord, motor neuron, effector) is formed in the spinal cord for simple spinal reflexes such as withdrawing the hand from a hot object. The brain is informed afterwards but is not needed for the quick response.

ప్రతీకార చర్యా చాపం (గ్రాహకం, జ్ఞాన నాడి, వెన్నుపాములో సంధానం, చాలక నాడి, ప్రభావిత అవయవం) వెన్నుపాములో ఏర్పడుతుంది. వేడి వస్తువును తాకగానే చేయి వెనక్కు తీసుకోవడం దీనికి ఉదాహరణ.

Iodine is needed to make thyroxine in the thyroid gland. Without it the gland enlarges, causing goiter, a swelling in the neck. Hence both statements are correct and R explains A.

థైరాయిడ్ గ్రంథి థైరాక్సిన్ తయారీకి అయోడిన్ అవసరం. అయోడిన్ లోపిస్తే గ్రంథి పెరిగి గొంతు వాపు (గాయిటర్) వస్తుంది. కాబట్టి A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కు సరైన వివరణ.

The Chipko movement (1970s, Uttarakhand, associated with Sunderlal Bahuguna and Gaura Devi) was a non-violent movement in which villagers hugged trees to prevent them from being felled. It is therefore related to forest conservation.

1970లలో ఉత్తరాఖండ్‌లో సుందర్‌లాల్ బహుగుణ, గౌరా దేవి తదితరులు చెట్లను నరకకుండా వాటిని కౌగిలించుకొని అహింసా పద్ధతిలో నిరసన తెలిపారు. ఇది అటవీ సంరక్షణకు సంబంధించిన ఉద్యమం.

A putti (coracle) is a round boat made of bamboo and covered with hide or plastic, used to cross rivers and for transport in island (lanka) villages. Hence the key is Islands.

పుట్టి అనేది వెదురు, చర్మం లేదా ప్లాస్టిక్‌తో చేసిన గుండ్రని పడవ. లంక గ్రామాలలో నదులను దాటడానికి, రవాణాకు దీనిని వాడతారు. కాబట్టి సమాధానం లంక గ్రామాలు.

The retina has rods and cones. Cones respond to bright light and detect colours, while rods work in dim light and give black-and-white vision. Cornea and iris are not nerve cells of the retina.

రెటీనాలో దండాలు (rods), శంఖువులు (cones) ఉంటాయి. శంఖువులు ప్రకాశవంతమైన కాంతిలో రంగులను గుర్తిస్తాయి; దండాలు మసక వెలుతురులో నలుపు-తెలుపు దృష్టిని ఇస్తాయి.

Time period = total time / number of oscillations = 10/40 = 1/4 s. Option 4 (4 s) is the tempting error from dividing the other way (that gives frequency, 4 Hz).

డోలనావర్తన కాలం = మొత్తం కాలం / డోలనాల సంఖ్య = 10/40 = 1/4 సెకన్. 4 అనేది పౌనఃపున్యం (4 Hz), ఆవర్తన కాలం కాదు.

Insulators such as plastic, balloon rubber and wool easily hold the charge produced by rubbing. A copper rod is a metal conductor: charge leaks away through the hand and body, so it cannot be easily charged by friction when held in the hand.

ప్లాస్టిక్, బెలూన్, ఉన్ని వంటి బంధకాలు రుద్దినప్పుడు ఆవేశాన్ని నిలుపుకుంటాయి. రాగి కడ్డీ లోహ వాహకం కాబట్టి ఆవేశం చేతి ద్వారా భూమికి పోతుంది; అందువల్ల ఘర్షణ ద్వారా తేలికగా ఆవేశితం కాదు.

A levitating (maglev) train floats because like poles repel each other, so the magnets on the train and the track face each other with the same poles: North-North or South-South. Unlike poles (b, d) attract and would pull the train down. Hence a and c.

సజాతి ధృవాలు వికర్షించుకుంటాయి కాబట్టి రైలు పట్టాలపై తేలాలంటే ఉత్తర-ఉత్తర లేదా దక్షిణ-దక్షిణ ధృవాలు ఎదురెదురుగా ఉండాలి. విజాతి ధృవాలు (b, d) ఆకర్షించుకుంటాయి. కాబట్టి a & c.

Virata Nagar (near modern Bairat, Rajasthan) was the capital of the Matsya Mahajanapada, associated with King Virata of the Mahabharata. Kuru had Indraprastha/Hastinapura, Anga had Champa, and Chedi had Suktimati.

విరాటనగరం మత్స్య మహాజనపదానికి రాజధాని (మహాభారతంలోని విరాటరాజు). కురు రాజధాని ఇంద్రప్రస్థ/హస్తినాపురం, అంగ రాజధాని చంపా, చేది రాజధాని శుక్తిమతి.

Saint Gyaneshwar (Jnaneshwar, 13th century) of Maharashtra wrote the Jnaneshwari, a commentary on the Bhagavad Gita, in Marathi, the language of the common people.

13వ శతాబ్దపు మహారాష్ట్ర భక్తి సాధువు జ్ఞానేశ్వర్ భగవద్గీతపై వ్యాఖ్యానమైన జ్ఞానేశ్వరిని సామాన్యుల భాష అయిన మరాఠీలో రాశారు.

The final key is option 2, 158 (3a). Note that in the Constitution the provision allowing one person to be appointed Governor of two or more States is the proviso added to Article 153 by the 7th Amendment (1956), so the article numbering in this question is arguable; the answer follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 2, అంటే 158 (3a). వాస్తవానికి ఒకే వ్యక్తిని రెండు లేదా ఎక్కువ రాష్ట్రాలకు గవర్నర్‌గా నియమించే నిబంధన ఆర్టికల్ 153 పరంతుకం (7వ సవరణ, 1956) అని చెబుతారు, కాబట్టి ఈ ప్రశ్నలోని ఆర్టికల్ సంఖ్య వివాదాస్పదం; అయినా తుది కీనే అనుసరించాలి.

The Prime Meridian (0°) passes through Greenwich. The meridian exactly opposite it on the other side of the Earth is 180°, which is also roughly the International Date Line.

గ్రీనిచ్ గుండా వెళ్ళే 0° రేఖాంశానికి భూమికి అవతలి వైపున ఉన్న రేఖ 180° రేఖాంశం; ఇదే సుమారుగా అంతర్జాతీయ తేదీ రేఖ.

Mahatma Gandhi held that rights and duties are linked, and that real rights are earned by performing one's duty. This idea is often quoted in discussions of Fundamental Duties.

హక్కులు, విధులు పరస్పరం ముడిపడి ఉన్నాయని, విధిని నిర్వర్తించడం ద్వారానే నిజమైన హక్కులు లభిస్తాయని మహాత్మా గాంధీ అన్నారు.

Article 163(1) provides for a Council of Ministers headed by the Chief Minister to aid and advise the Governor, except in matters where the Governor is required to act in his discretion. Article 161 deals with the Governor's power of pardon.

ఆర్టికల్ 163(1) ప్రకారం గవర్నర్‌కు సహాయం, సలహా ఇవ్వడానికి ముఖ్యమంత్రి నేతృత్వంలో మంత్రిమండలి ఉంటుంది (విచక్షణాధికారం ఉన్న అంశాలు తప్ప). ఆర్టికల్ 161 క్షమాభిక్ష అధికారానికి సంబంధించినది.

Article 23 under the Right against Exploitation (Articles 23-24) prohibits trafficking in human beings and forced labour (begar); Article 24 prohibits child labour in hazardous work.

ఆర్టికల్ 23 (పీడనాన్ని నిరోధించే హక్కు: ఆర్టికల్స్ 23-24) మానవ రవాణా, వెట్టి చాకిరీని నిషేధిస్తుంది; ఆర్టికల్ 24 ప్రమాదకర పనుల్లో బాల కార్మికులను నిషేధిస్తుంది.

Amaravati (ancient Dhanyakataka, also called Dharanikota) was the Andhra Satavahana capital in the later period, and the final key accepts a and b. Nagarjunakonda is mainly known as an Ikshvaku centre, and Mysolia was a region/port mentioned by Greek writers rather than a capital.

అమరావతి (ప్రాచీన ధాన్యకటకం, ధరణికోట) ఆంధ్ర శాతవాహనుల రాజధానిగా ఉండేది; తుది కీ ప్రకారం a, b. నాగార్జునకొండ ప్రధానంగా ఇక్ష్వాకుల కేంద్రం; మైసోలియా గ్రీకు రచయితలు పేర్కొన్న ప్రాంతం/ఓడరేవు.

China is the largest producer of rice (paddy) and India is second. India is also second in wheat, so the question is loosely framed, but the final key is Paddy/Rice (option 4).

వరి ఉత్పత్తిలో చైనా మొదటి, భారతదేశం రెండవ స్థానంలో ఉన్నాయి. గోధుమ ఉత్పత్తిలోనూ భారత్ రెండవది కాబట్టి ప్రశ్న కొంత అస్పష్టం; అయినా తుది కీ ప్రకారం సమాధానం వరి (4).

The Gandhara School (Greco-Buddhist art, Kushana period) developed in the north-west region around Taxila (Takshashila) and Peshawar, in present Pakistan and Afghanistan. It is known for Buddha images with Greek features in grey schist.

కుషాణుల కాలంలో వాయవ్య భారతంలో తక్షశిల, పెషావర్ ప్రాంతాల్లో గాంధార శిల్పకళ అభివృద్ధి చెందింది. గ్రీకు లక్షణాలున్న బుద్ధ విగ్రహాలు దీని ప్రత్యేకత.

The Battle of Plassey (1757), in which Robert Clive defeated Siraj-ud-Daulah, marks the beginning of East India Company rule in India.

రాబర్ట్ క్లైవ్ సిరాజుద్దౌలాను ఓడించిన ప్లాసీ యుద్ధం (1757)తో భారతదేశంలో ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ పాలన ప్రారంభమైంది.

The Mediterranean type of climate (hot dry summers, mild rainy winters) is found on the western margins of continents between about 30 and 45 degrees latitude, e.g., around the Mediterranean Sea, California, central Chile, south-west Africa and south-west Australia.

మధ్యధరా రకం శీతోష్ణస్థితి (వేడి పొడి వేసవి, మృదువైన వర్షపు శీతాకాలం) సుమారు 30-45° అక్షాంశాల మధ్య ఖండాల పశ్చిమ తీరాలలో ఉంటుంది, ఉదా: మధ్యధరా ప్రాంతం, కాలిఫోర్నియా, చిలీ, నైరుతి ఆఫ్రికా, నైరుతి ఆస్ట్రేలియా.

Krathwohl developed the affective domain taxonomy, R. H. Dave the psychomotor domain, and B. S. Bloom the cognitive domain. So a-ii, b-iii, c-i.

క్రాత్‌హాల్ భావావేశ రంగాన్ని, ఆర్.హెచ్. డేవ్ మానసిక చలనాత్మక రంగాన్ని, బి.ఎస్. బ్లూమ్ జ్ఞానాత్మక రంగాన్ని రూపొందించారు. కాబట్టి a-ii, b-iii, c-i.

The 5E constructivist model has five steps in order: Engage, Explore, Explain, Elaborate and Evaluate. Evaluate is the last step, where learning is assessed.

5E నమూనాలో క్రమం: Engage, Explore, Explain, Elaborate, Evaluate. చివరి సోపానం Evaluate (మూల్యాంకనం), ఇందులో అభ్యసనను అంచనా వేస్తారు.

MCQs can be scored objectively and quickly, test many students in a short time and have high reliability and validity. However, preparing good MCQs with plausible distractors takes a lot of time, so option 3 is not an advantage.

MCQలను త్వరగా, నిష్పాక్షికంగా దిద్దవచ్చు, తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ మందిని పరీక్షించవచ్చు, విశ్వసనీయత-ప్రమాణత ఎక్కువ. కానీ మంచి MCQలు (సరైన పరధ్యాన ఐచ్ఛికాలతో) తయారు చేయడానికి చాలా సమయం పడుతుంది; కాబట్టి 3 లాభం కాదు.

Process skills in EVS are skills used in doing science: observing, classifying, measuring, designing experiments and projects, recording and communicating. Self learning is a learning approach or habit rather than a listed process skill, hence option 4 per the final key.

పరిసరాల విజ్ఞానంలో ప్రక్రియా నైపుణ్యాలు: పరిశీలన, వర్గీకరణ, కొలత, ప్రయోగాలు/ప్రాజెక్టుల రూపకల్పన, నమోదు, వ్యక్తీకరణ. స్వీయ అభ్యసనం ఒక అభ్యసన విధానం, ప్రక్రియా నైపుణ్యం కాదు; తుది కీ ప్రకారం 4.

A pie graph (pie chart) divides a circle into sectors, each showing the share of an item as a fraction or percentage of the whole. Line graphs show change over time and Venn diagrams show overlaps between sets.

వలయాకార (పై) గ్రాఫ్ వృత్తాన్ని సెక్టార్లుగా విభజించి మొత్తంలో ప్రతి భాగం వాటాను చూపుతుంది. రేఖాచిత్రం కాలక్రమ మార్పును, వెన్ చిత్రం సమితుల మధ్య సంబంధాన్ని చూపుతాయి.

Curriculum design is guided by principles such as child-centeredness, creativity, utilisation of leisure time and flexibility, so all four listed principles are correct.

పాఠ్య ప్రణాళిక రూపకల్పనలో శిశు కేంద్రీకృతం, సృజనాత్మకత, విరామ సమయ సద్వినియోగం, సరళత (flexibility) అనే సూత్రాలన్నీ పాటించాలి. కాబట్టి నాలుగూ సరైనవే.