AP TET 2026 SGT Paper IA Question Paper 7 August 2026 Shift 2

Philippe Aries wrote 'Centuries of Childhood' (1960), arguing that childhood as a distinct stage is a social construct that emerged in Europe only in recent centuries. Locke (tabula rasa), Hurlock (developmental psychology) and Erikson (psychosocial stages) are known for other works.

'Centuries of Childhood' (1960) గ్రంథాన్ని ఫిలిప్ ఏరిస్ రాశారు. బాల్యం అనేది ప్రత్యేక దశగా గుర్తింపు పొందడం ఇటీవలి శతాబ్దాల్లోనే జరిగిన సామాజిక నిర్మితి అని ఆయన వాదించారు. లాక్ (టాబులా రాసా), హర్లాక్, ఎరిక్సన్ ఇతర రంగాలకు ప్రసిద్ధులు.

Historical research studies past facts (a-iii); experimental research is done under controlled conditions by manipulating variables (b-i); descriptive research describes the present status of things (c-ii). So a-iii, b-i, c-ii.

చారిత్రక పరిశోధన గతానికి సంబంధించిన వాస్తవాలను శోధిస్తుంది (a-iii); ప్రయోగాత్మక పరిశోధన నియంత్రిత పరిస్థితుల్లో జరుగుతుంది (b-i); వర్ణనాత్మక పరిశోధన ప్రస్తుత స్థితిని వర్ణిస్తుంది (c-ii). కాబట్టి a-iii, b-i, c-ii.

Physical, mental, social, emotional and moral aspects of development are related; a lag in one affects the others. This is the principle of interrelation (interdependence) of development, so option 3 is correct.

శారీరక, మానసిక, సామాజిక, సాంవేగిక, నైతిక వికాసాలు ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉంటాయి; ఒక అంశంలో వెనుకబాటు ఇతర అంశాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఇది వికాసంలోని పరస్పర సంబంధ (interdependence) నియమం, కనుక 3 సరైనది.

Catharsis means releasing pent-up emotions (by talking, crying, art, etc.) to relieve emotional stress. Eros and Thanatos are Freud's life and death instincts; emotional crisis is the stress situation itself.

ఉద్వేగ ఒత్తిడిని బయటకు వెళ్లగక్కి ఉపశమనం పొందడాన్ని కేథార్సిస్ (catharsis) అంటారు. ఇరోస్, థానటాస్ ఫ్రాయిడ్ చెప్పిన జీవ, మృత్యు సహజ ప్రవృత్తులు; ఉద్వేగ సందిగ్ధత అనేది ఒత్తిడి పరిస్థితి మాత్రమే.

Pre-conventional level: obedience and punishment orientation (i-b). Conventional level: good boy/good girl orientation, social approval (ii-c). Post-conventional level: universal ethical principles / conscience (iii-a).

పూర్వ సాంప్రదాయ స్థాయి: విధేయత – శిక్ష (i-b). సాంప్రదాయ స్థాయి: మంచి బాలుడు/బాలిక, ఇతరుల ఆమోదం (ii-c). ఉత్తర సాంప్రదాయ స్థాయి: అంతరాత్మ/విశ్వజనీన నైతిక సూత్రాలు (iii-a).

Early childhood (2-6 years) is described by Hurlock as the exploratory age, pre-gang age, troublesome age, creative (play) age, questioning age and toy age. All four listed are therefore correct.

హర్లాక్ ప్రకారం పూర్వ బాల్య దశ (2-6 సం.) అన్వేషణ వయస్సు, పూర్వ ముఠా దశ, సమస్యాత్మక వయస్సు, సృజనాత్మక (ఆట) వయస్సు, ప్రశ్నల వయస్సు మొదలైనవిగా వర్ణించబడింది. ఇచ్చిన నాలుగూ సరైనవే.

M.J. Herskovits defined culture as the man-made part of the environment. Gandhi, Duckworth and Galton are not associated with this definition (Galton is known for heredity and eugenics).

సంస్కృతి అనేది పరిసరాలలో మానవ నిర్మిత భాగం అని M.J. హెర్కోవిట్స్ నిర్వచించారు. గాంధీ, డక్వర్త్, గాల్టన్ (వంశపారంపర్యత, యూజెనిక్స్) ఈ నిర్వచనంతో సంబంధం లేనివారు.

In Vygotsky's theory the person (teacher, peer, parent) who helps the child perform a task just beyond the independent level, within the Zone of Proximal Development, is the More Knowledgeable Other (MKO).

వైగోట్స్కీ సిద్ధాంతంలో సమీప వికాస మండలం (ZPD) లో పిల్లవాడు పనిని పూర్తిచేయడానికి సహాయపడే ఉపాధ్యాయుడు/తోటివారు/తల్లిదండ్రులు 'అధిక నిష్ణాతులైన ఇతరులు' (MKO) అవుతారు.

Thorndike classified intelligence into three types: abstract (ability to handle ideas, words, symbols), mechanical (handling objects and tools) and social (dealing with people). Verbal intelligence is not one of his types, so ii, iii, iv.

థారన్డైక్ ప్రజ్ఞను మూడు రకాలుగా విభజించాడు: అమూర్త (భావాలు, పదాలు, చిహ్నాలతో పని), యాంత్రిక (వస్తువులు, పనిముట్లతో పని), సాంఘిక (వ్యక్తులతో వ్యవహరించడం). శాబ్దిక ప్రజ్ఞ ఇందులో లేదు; కనుక ii, iii, iv.

Sensorimotor: object permanence (i-c). Pre-operational: egocentrism (ii-a). Concrete operational: identifying relations and differences, classification, seriation (iii-b). Formal operational: abstract and hypothetical reasoning, cause-effect relations (iv-d).

ఇంద్రియ చాలక దశ: వస్తుస్థిరత్వం (i-c). పూర్వప్రచాలక: అహంకేంద్రీకృతం (ii-a). మూర్త ప్రచాలక: సంబంధాలు, భేదాలను గుర్తించడం (iii-b). అమూర్త ప్రచాలక: కార్యకారణ సంబంధాలు, అమూర్త తార్కికం (iv-d).

Day dreaming and fantasy are free-flowing, goal-less thought without a definite aim or direction; this is non-directed (autistic) thinking. Directed thinking is purposeful problem solving, while convergent and divergent thinking are problem-solving styles.

పగటి కలలు, ఊహాలోకంలో విహరించడం నిర్దిష్ట లక్ష్యం లేని స్వేచ్ఛా ఆలోచన, అంటే అనిర్దేశిత (non-directed) ఆలోచన. నిర్దేశిత ఆలోచన లక్ష్యంతో కూడిన సమస్యా పరిష్కారం.

Closure: incomplete figures are perceived as complete (i-c). Similarity: similar/identical items are grouped together (ii-a). Proximity: items close to each other are grouped together (iii-b). These are Gestalt laws.

పూరణ నియమం: అసంపూర్ణ ఆకృతులను సంపూర్ణంగా గ్రహించడం (i-c). సామ్య నియమం: ఒకేలా ఉన్నవాటిని ఒక సమూహంగా చూడటం (ii-a). సామీప్య నియమం: దగ్గరగా ఉన్నవాటిని ఒక సమూహంగా చూడటం (iii-b). ఇవి గెస్టాల్ట్ నియమాలు.

Both choices (staying in a dissatisfying job and quitting) are undesirable, so the person is caught between two negatives: avoidance-avoidance conflict (the 'devil and the deep sea').

ఉద్యోగంలో కొనసాగడం, మానేయడం రెండూ అతనికి ఇష్టం లేని ఎంపికలు; రెండు ప్రతికూలాల మధ్య సంఘర్షణ కనుక ఇది పరిహార – పరిహార (avoidance-avoidance) సంఘర్షణ.

As given in the final key, the answer is redintegrative memory: a familiar cue (the dinner table) revives a whole past experience and its associated behaviour. Note that the behaviour could also be read as denial of the loss, but the key follows option 3.

తుది కీ ప్రకారం సమాధానం రెడిన్టిగ్రేటివ్ స్మృతి (redintegrative memory): ఒక సుపరిచిత సూచన (భోజనం బల్ల) గత అనుభవాన్ని, దానితో ముడిపడిన ప్రవర్తనను మొత్తంగా గుర్తుకు తెస్తుంది. ఇది నష్టాన్ని నిరాకరించడం (denial) గా కూడా చూడవచ్చు, కానీ కీ 3వ ఐచ్ఛికాన్ని అనుసరిస్తుంది.

In Freud's psychosexual theory, the oral stage (birth to about 1 year) centres pleasure on the mouth (sucking, biting). Anal is the 2nd stage, phallic the 3rd; sensorimotor is Piaget's stage, not Freud's.

ఫ్రాయిడ్ మనోలైంగిక సిద్ధాంతంలో మౌఖిక దశ (పుట్టుక నుండి సుమారు 1 సం.) లో నోటి ద్వారా (చప్పరించడం, కొరకడం) ఆనందం కలుగుతుంది. ఆసన, శిశ్న దశలు తర్వాతివి; ఇంద్రియచాలక దశ పియాజెది.

B.F. Skinner's operant conditioning stresses reinforcement (positive and negative) as the key to strengthening responses. Pavlov studied classical conditioning, Kohler insight learning, Thorndike trial and error and the law of effect.

స్కిన్నర్ యొక్క క్రియాజనిత నిబంధనంలో పునర్బలనం (reinforcement) ప్రధానం. పావ్లోవ్ శాస్త్రీయ నిబంధనం, కోహ్లర్ అంతర్దృష్టి అభ్యసనం, థారన్డైక్ ప్రయత్న-దోష సిద్ధాంతం, ఫలిత నియమానికి ప్రసిద్ధులు.

Judd's theory of generalisation says that once a principle or formula is understood, it can be generalised and applied in new situations. Applying understood mensuration formulae to real-life problems illustrates this.

జడ్ (Judd) సామాన్యీకరణ సిద్ధాంతం ప్రకారం ఒక సూత్రాన్ని అర్థం చేసుకుంటే దాన్ని కొత్త సందర్భాలలో అన్వయించగలం. క్షేత్రమితి సూత్రాలను నిజ జీవిత సమస్యలకు వాడటం దీనికి ఉదాహరణ.

As per the final key, these are lower (elementary) mental functions, which are natural and biologically given (attention, sensation, perception, memory). Higher mental functions (problem solving, reasoning, concept formation) are culturally developed through social interaction.

తుది కీ ప్రకారం ఇవి దిగువ (lower/elementary) మానసిక ప్రక్రియలు; ఇవి సహజ, జన్యుపరమైనవి (గమనించడం, జ్ఞాపకం మొదలైనవి). ఉన్నత మానసిక ప్రక్రియలు (తార్కికం, భావన ఏర్పాటు) సామాజిక సంబంధాల ద్వారా సంస్కృతిలో అభివృద్ధి చెందుతాయి.

In classical conditioning (Pavlov, S-type) responses are elicited automatically by stimuli and the learner is passive. 'Responses are emitted' describes operant (R-type) conditioning, so it is the incorrect statement here.

శాస్త్రీయ నిబంధనం (S-type)లో ఉద్దీపన వలన ప్రతిస్పందన ఆటోమేటిక్‌గా కలుగుతుంది (elicited), అభ్యాసకుడు నిష్క్రియాత్మకుడు. 'ప్రతిస్పందనలు ఉద్గమాలు (emitted)' అనేది క్రియాజనిత (R-type) నిబంధనం లక్షణం, కనుక ఇది సరికాదు.

Thorndike's primary laws are readiness, exercise (use/disuse, i.e. frequency) and effect. The Law of Motivation is not one of his laws.

థారన్డైక్ ప్రధాన నియమాలు: సంసిద్ధత, అభ్యాస (ఉపయోగ/నిరుపయోగ, పౌనఃపున్యం), ఫలిత నియమాలు. ప్రేరణ నియమం ఆయన నియమాల్లో లేదు.

Insight learning (Kohler, Gestalt) is cognitive, stresses internal mental processes and gives scope for creativity, so (ii) and (iii) are wrong. Statement (i) is also generally true of Gestalt learning (perceiving relations among parts), so the key 'iv only' is arguable; the answer follows the final key.

అంతర్దృష్టి అభ్యసనం (కోహ్లర్, గెస్టాల్ట్) సంజ్ఞానాత్మకమైనది, అంతర్గత మానసిక ప్రక్రియలకు, సృజనాత్మకతకు ప్రాధాన్యం ఇస్తుంది; కనుక (ii), (iii) సరికావు. (i) కూడా గెస్టాల్ట్ ప్రకారం నిజమే కాబట్టి 'iv only' అనే కీ చర్చనీయాంశం; అయినా తుది కీని అనుసరించి సమాధానం 4.

Savings score = (original trials - relearning trials) / original trials x 100 = (10 - 6)/10 x 100 = 40%. This is Ebbinghaus's savings method of measuring retention.

పొదుపు స్కోరు = (మొదటి ప్రయత్నాలు - పునరభ్యాస ప్రయత్నాలు)/మొదటి ప్రయత్నాలు x 100 = (10 - 6)/10 x 100 = 40%. ఇది ఎబ్బింగ్‌హాస్ పొదుపు పద్ధతి (savings method).

Rote memory: multiplication tables and formulae (i-c); active memory: experiments, doing things (ii-d); short-term memory: phone numbers held briefly (iii-a); long-term memory: parents' names (iv-b).

బట్టీ స్మృతి: ఎక్కాలు, సూత్రాలు (i-c); క్రియాత్మక స్మృతి: ప్రయోగాలు (ii-d); స్వల్పకాలిక స్మృతి: ఫోన్ నంబర్లు (iii-a); దీర్ఘకాలిక స్మృతి: తల్లిదండ్రుల పేర్లు (iv-b).

NCF 2005 (Position Paper on Teaching of Mathematics) lists all these as problems: fear and failure, lack of confidence and support, a curriculum that disappoints both the non-participating majority and the talented minority, and under-developed areas such as spatial thinking. Hence all four.

NCF 2005 గణిత బోధన స్థాన పత్రం ఈ నాలుగు సమస్యలనూ పేర్కొంది: భయం, వైఫల్య భావన; ఆత్మవిశ్వాసం, సహకారం లేకపోవడం; పాల్గొనని మెజారిటీని, ప్రతిభావంతులైన మైనారిటీని నిరుత్సాహపరిచే పాఠ్య ప్రణాళిక; ప్రాదేశిక ఆలోచన వంటి అంశాలు తగినంతగా లేకపోవడం. కనుక అన్నీ సరైనవే.

John W. Best classifies educational research as historical, descriptive and experimental. 'Inductive research' is not one of these types.

జాన్ డబ్ల్యూ. బెస్ట్ విద్యా పరిశోధనను చారిత్రక, వర్ణనాత్మక, ప్రయోగాత్మక పరిశోధనలుగా వర్గీకరించాడు. 'ఆగమనాత్మక (inductive) పరిశోధన' ఈ రకాల్లో లేదు.

The 'learning to learn' idea is central to NCF 2005, and Pestalozzi described the home as a heaven of love and affection and the child's first school. Both statements are correct.

'నేర్చుకోవడం ఎలాగో నేర్పడం' NCF 2005 లోని కీలక భావన; ఇల్లు ప్రేమ, ఆప్యాయతల నిలయం, శిశువుకు తొలి పాఠశాల అని పెస్టలాజీ అన్నాడు. రెండు ప్రవచనాలూ సరైనవే.

DOCC stands for Distributed Open Collaborative Courses, a model of online courses offered collaboratively across many institutions (introduced by FemTechNet). The key accepts option 4.

DOCC అంటే Distributed Open Collaborative Courses; అనేక సంస్థలు కలిసి అందించే సహకార ఆన్‌లైన్ కోర్సుల నమూనా. తుది కీ 4వ ఐచ్ఛికాన్ని అంగీకరిస్తుంది.

CorelDRAW is a vector graphics editor used for graphic design (logos, illustrations, layouts), so it is graphic editing/designing software.

కోరల్‌డ్రా ఒక వెక్టర్ గ్రాఫిక్స్ సాఫ్ట్‌వేర్; లోగోలు, చిత్రాలు, లేఅవుట్ల రూపకల్పనకు వాడతారు, కనుక ఇది గ్రాఫిక్స్ డిజైనింగ్ సాఫ్ట్‌వేర్.

Essay-type questions let students respond freely in their own words and style, so they are called free response questions. True/false and multiple choice are fixed-response (objective) items.

వ్యాసరూప ప్రశ్నలలో విద్యార్థి తన సొంత మాటలలో స్వేచ్ఛగా సమాధానమిస్తాడు, కనుక వీటిని స్వేచ్ఛాయుత ప్రతిస్పందన ప్రశ్నలంటారు. తప్పు/ఒప్పు, బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు నిర్ణీత ప్రతిస్పందన (objective) రకం.

In a normal distribution the probable error equals the quartile deviation, QD = 0.6745 SD, which is approximately 2/3 of SD. So QD = (2/3) x SD.

సామాన్య వితరణలో QD = 0.6745 SD, అంటే సుమారుగా SD లో 2/3 వంతు. కనుక QD = (2/3) x SD.

పద్యంలో 'వరికిని ప్రాణంబు నీరు' అని స్పష్టంగా ఉంది. అంటే వరి పంటకు ప్రాణం నీరు (water). పురికి కోమటి, గరికి తొండము (తొండం), సిరికి మగువ ప్రాణమని మిగతా పాదాలు చెబుతాయి.

'గరికిని ప్రాణము తొండము' అనే పాదంలో తొండం కలిగినది ఏనుగు. కాబట్టి 'కరి' అంటే ఏనుగు (నానార్థాలు: గజము, హస్తి). సంపద అంటే 'సిరి', వ్యాపారి అంటే 'కోమటి'.

పేరాలో 'శ్రీకృష్ణదేవరాయ చక్రవర్తి దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స యని ఆముక్తమాల్యదలో పొగడినాడు' అని ఉంది. ఆయన రాజు మరియు కవి (ఆముక్తమాల్యద రచయిత) కాబట్టి రాజకవి. పాశ్చాత్యులు తెలుగును ఇటాలియన్ భాషతో పోల్చారు.

పేరాలో 'పాశ్చాత్య మనీషులు ... ప్రాచ్యదేశపు ఇటాలియన్ భాష తెలుగు అని గుర్తించిరి' అని ఉంది. 'తెలుగు లెస్స' అన్నది శ్రీకృష్ణదేవరాయల మాట కాగా, 'జనని సంస్కృతంబు' వేరొక కవి ప్రస్తావన.

ఈ వాక్యాలు ఒక కథలోని (రైతు జీవన నేపథ్య) మాటలుగా ఇచ్చారు; తుది కీ ప్రకారం వీటి రచయిత బోనం నాగ భూషణం (option 2). మిగతా ముగ్గురు ఇతర ప్రసిద్ధ రచయితలు/కళాకారులు.

తుది కీ ప్రకారం 'పయనం' పాఠంలోని నాలుగు ప్రవచనాలూ (A, B, C, D) సత్యాలే. కాబట్టి సరైన సమాధానం 'A, B, C, D సత్యాలు'. పాఠ వివరాలను జాగ్రత్తగా చదివి ప్రతి పాత్ర సంబంధాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి.

సరైన క్రమం B, D, A, C: 'మాకొద్దీ తెల్లదొరతనము, దేవ / మాకొద్దీ తెల్ల దొరతనము / మా ప్రాణాలపై పొంచి / మానాలు హరియించే'. ఇది బ్రిటిష్ పాలనను నిరసించే స్వాతంత్ర్య గేయం; మొదటి పాదంలో 'దేవ' సంబోధన ఉంటుంది.

తుది కీ ప్రకారం ఈ బిరుదులు రాళ్ళపల్లి అనంతకృష్ణశర్మకు చెందినవి (సంగీత, సాహిత్య విద్వాంసుడు). అన్నమయ్య పదకవితా పితామహుడు; వేరే బిరుదులతో ప్రసిద్ధుడు.

తుది కీ ప్రకారం జత: i–D, ii–C, iii–B, iv–A. గుఱ్ఱం జాషువా 'ఫిరదౌసి' (గబ్బిలం, ఫిరదౌసి కావ్యాలు) రాశారు; దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రికి 'పుష్పలావికలు' వంటి భావకవితా రచనలు ఉన్నాయి.

మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి రచనల్లో 'బారిస్టర్ పార్వతీశం', 'మొక్కుబడి', 'అభ్యుదయం', 'పెదమామయ్య' ఉన్నాయి. 'కాసులపేరు' ఆయన రచన కాదు, కాబట్టి సమాధానం 4.

This question was dropped in the final key; marks were awarded to all candidates. విషయపరంగా చూస్తే, నార్ల చిరంజీవి శతకం 'వాస్తవమ్ము నార్ల వారి మాట' (option 2) అని కనిపిస్తుంది; 'సుమతీ' బద్దెన శతకం.

తుది కీ ప్రకారం 'తృప్తి' పాఠం సత్యం శంకరమంచి రచించిన 'అమరావతి కథలు' నుంచి గ్రహించబడింది. కాశీమజిలీ కథలు మధిర సుబ్బన్న దీక్షితులు రచన.

'సన్నుతి' అంటే స్తోత్రం, పొగడ్త (praise). 'తెగడ్త' అంటే నింద (opposite), 'సూనృతం' అంటే సత్యమైన ప్రియవాక్యం, 'సూక్తి' అంటే మంచి మాట.

రథము అనే పదానికి పర్యాయ పదాలు తేరు, స్యందనం (శకటం, వాహనం వంటివీ అర్థం). వృషభం అంటే ఎద్దు, కన్ను/కర్ణం శరీర భాగాలు కాబట్టి ఇతర ఎంపికలు తప్పు.

తుది కీ ప్రకారం 'ధర్మము'కు వికృతి 'దమ్మము' (option 2). ప్రాకృతంలో ధర్మం 'ధమ్మ' అవుతుంది; తెలుగులో తద్భవ/వికృతి రూపం కీలో 'దమ్మము'గా ఇచ్చారు.

తుది కీ ప్రకారం 'చీర'కు నానార్థాలు నారచీర, గోచీ, రేఖ (A, B, D). నానార్థం అంటే ఒకే పదానికి ఉన్న అనేక అర్థాలు. అందువల్ల సమాధానం 3.

'ఈడుజోడు' అంటే సరిసమానం, తగిన జత. అండదండ అంటే ఆసరా/సహాయం; అద్దుపద్దు అంటే అదుపు ఆజ్ఞ; అణగిపెనగి అంటే పొందికగా కలిసి.

'గు' అంటే అంధకారం (అజ్ఞానం), 'రు' అంటే పోగొట్టేవాడు. కాబట్టి గురువు అంటే అజ్ఞానాంధకారాన్ని పోగొట్టువాడు. ఇదే వ్యుత్పత్త్యర్థం; ఇతర ఎంపికలు వేరే పదాలకు సరిపోతాయి.

వాక్యంలో క్రియ చేసేవారిని 'ఎవరు? ఏది?' అని అడిగితే వచ్చేది కర్త. 'ఎవరిని? దేనిని?' అని అడిగితే కర్మ వస్తుంది.

విభక్తులు వాక్యంలో నామవాచకాలు/సర్వనామాలకు, క్రియకు లేదా ఇతర పదాలకు మధ్య ఉండే సంబంధాన్ని తెలుపుతాయి (డు, ము, వు, లు; ని, ను, కూర్చి మొదలైనవి).

తెలుగు వ్యాకరణంలో 'న' కారానికి ద్రుతము అని పేరు (ద్రుతప్రకృతికాలు). త్రికము అంటే ఆ, ఈ, ఏ అనే సర్వనామ సూచకాలు.

పుస్తకము + లు = పుస్తకాలు; లులనల సంధిలో 'ము' వర్ణం లోపిస్తుంది, పూర్వస్వరం దీర్ఘంగా మారుతుంది (క+ము→కా). అందువల్ల లోపించిన వర్ణం 'ము'.

'తే' చేరే క్రియా రూపాలు (వెళ్తే, చేస్తే) చేదర్థకాలు; అవి 'అయితే' అనే షరతు అర్థం ఇస్తాయి. వెళ్ళి/చూసి క్త్వార్థకాలు, వెళ్తూ/చూస్తూ/చేస్తూ శత్రర్థకాలు.

బతుకుదెరువు = బతుకు కొరకు తెరువు; 'కొరకు' అనే చతుర్థీ విభక్తి అర్థం ఉండటం వల్ల ఇది చతుర్థీతత్పురుష సమాసం.

ఈ సమీకరణంలో S⁰ ప్రారంభ స్థితి, E అనుభవం (experience), Sᵀ అంతిమ (terminal) స్థితి. అంటే అభ్యాసకుడు భాషను సంపూర్ణంగా నేర్చుకున్న స్థితి.

తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 'వివక్షా ప్రేరణవాదం'. భావాలను వ్యక్తం చేయాలనే కోరికే భాషకు మూలమనే భావనతో దీనిని జతచేశారు; ఇతర వాదాలు భాష మూలాన్ని వేరే విధంగా చెబుతాయి.

హావభావాలతో చదవడం, తెలిసిన సన్నివేశాల గురించి మాట్లాడించడం, మధ్యలో ఆసక్తికర ప్రశ్నలు అడగడం - మూడూ పిల్లలు శ్రద్ధగా వినడానికి (listening skill) తోడ్పడతాయి. కాబట్టి A, B, C.

అకారాది పట్టిక (alphabetical glossary) పదాల అర్థాలను వెతకడానికి ఉపయోగపడుతుంది; కాబట్టి నిఘంటు సంప్రదింపు నైపుణ్యం (B), అధ్యయన నైపుణ్యం (D) పెరుగుతాయి.

నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం (formative assessment) అభ్యసనం జరుగుతున్నప్పుడే, సహజ వాతావరణంలో, పిల్లల పురోగతిని పరిశీలించి చేస్తారు (A, B, C). పాఠ్యాంశం పూర్తయ్యాక చేసే మదింపు (D) సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనం.

పాఠశాల మొత్తం నిర్వహించే కార్యక్రమాలు, సమాజ భాగస్వామ్య కార్యక్రమాలను ప్రధానోపాధ్యాయుడు సంస్థాగత ప్రణాళిక (institutional plan)లో రూపొందిస్తాడు. వార్షిక, సూక్ష్మ, పాఠ్య ప్రణాళికలను ఉపాధ్యాయులు తయారుచేస్తారు.

'Annoyed' means slightly angry or bothered, so 'irritated' is its synonym. 'Gratified', 'pleased' and 'agreed' are positive or neutral.

'Annoyed' అంటే కోపం/చిరాకు పడటం. దీనికి సమానార్థకం 'irritated'. మిగిలిన పదాలు సంతోషాన్ని లేదా అంగీకారాన్ని సూచిస్తాయి.

The opposite of 'awake' is 'asleep'. 'Alert', 'active' and 'restless' describe being awake or lively.

'Awake' (మేలుకొని ఉండటం) కి వ్యతిరేకార్థం 'asleep' (నిద్రపోతున్న). మిగిలినవి మెలకువతో ఉండే స్థితిని సూచిస్తాయి.

The correct spelling is 'imprecations' (plural of imprecation, a spoken curse). The other forms misplace letters.

సరైన స్పెల్లింగ్ 'imprecations' (imprecation = శాపం అనే మాటల బహువచనం). ఇతర రూపాలలో అక్షరాలు తప్పుగా ఉన్నాయి.

A publisher prepares and releases books for the public. A translator converts text between languages, and an interpreter does so orally.

పుస్తకాలను ప్రచురించి విడుదల చేసేవారిని 'publisher' అంటారు. Translator భాషాంతరం చేస్తాడు; interpreter మౌఖికంగా అనువదిస్తాడు.

The sentence cautions the listener about a danger, so it expresses a warning.

ఈ వాక్యం ప్రమాదం గురించి జాగ్రత్త చెబుతుంది, కాబట్టి ఇది 'warning' (హెచ్చరిక).

A metaphor states that one thing is another without using 'like' or 'as'. Here life is directly called a dream.

'like/as' లేకుండా ఒక దాన్ని మరొకటిగా చెప్పడం Metaphor (రూపకం). ఇక్కడ జీవితాన్ని నేరుగా కలగా చెప్పారు.

Option 3 has the apostrophe in 'can't', a capital letter at the start of each sentence and the full stop inside the closing quotation mark. The others miss the apostrophe or the capitals.

3వ ఎంపికలో 'can't' కి అపాస్ట్రఫీ, ప్రతి వాక్యం ప్రారంభంలో క్యాపిటల్ అక్షరం, చివర full stop సరిగ్గా ఉన్నాయి. మిగిలిన వాటిలో ఇవి లోపించాయి.

The words share the stem 'acknowledg'. The shortest form 'acknowledge' comes first, then 'acknowledged', 'acknowledging' and 'acknowledgment' in alphabetical order.

అన్ని పదాలు 'acknowledg' తో మొదలవుతాయి. అతి చిన్నదైన 'acknowledge' నిఘంటువులో మొదట వస్తుంది, తరువాత acknowledged, acknowledging, acknowledgment.

A compound adjective before a noun uses a singular unit with hyphens: 'a five-year-old girl'. The past tense 'saw' fits the completed action.

నామవాచకానికి ముందు వచ్చే సంయుక్త విశేషణం హైఫన్‌తో, ఏకవచనంలో ఉంటుంది: 'a five-year-old girl'. పూర్తయిన చర్యకు past tense 'saw' సరైనది.

A letter to a close relative begins with an affectionate salutation such as 'My dear ...', as per the final key.

రక్త సంబంధీకులకు రాసే లేఖలో ఆప్యాయతతో కూడిన 'My dear ...' అనే సంబోధన వాడతారు (కీ ప్రకారం).

'As though' introduces an unreal comparison, and the past subjunctive 'were' follows it: 'as though he were my boss'.

'As though' అనేది వాస్తవం కాని పోలికను సూచిస్తుంది; దానితో 'were' వాడతారు: 'as though he were my boss'.

A main (independent) clause can stand alone. Subordinate, adverbial and noun clauses depend on a main clause.

ఒంటరిగా నిలబడగల వాక్యభాగం main (independent) clause. Subordinate, adverbial, noun clauses ప్రధాన వాక్యంపై ఆధారపడతాయి.

A yes/no question in indirect speech uses 'if/whether' and the tense shifts back: present perfect 'has started' becomes past perfect 'had started'. 'That' is wrong for questions.

అవును/కాదు ప్రశ్నను indirect speech లోకి మార్చేటప్పుడు 'if/whether' వాడి, tense ని వెనక్కి మారుస్తారు: has started → had started. ప్రశ్నలకు 'that' వాడరు.

'For' introduces the reason or charge: 'sent to prison for theft'.

కారణం/నేరం చెప్పడానికి 'for' వాడతారు: 'sent to prison for theft'.

'Footballer' names any member of a class of people, so it is a common noun. 'Lionel Messi' is the proper noun.

'Footballer' ఒక వర్గంలోని ఎవరినైనా సూచిస్తుంది, కాబట్టి ఇది common noun. 'Lionel Messi' proper noun.

Uncountable 'money' takes no article, and 'a very important part' is correct. 'Spanish' (a language) needs no article, 'car' needs 'a', and 'music' is uncountable.

'Money' అగణనీయ నామవాచకం కాబట్టి article అవసరం లేదు; 'a very important part' సరైనది. 'Spanish' భాషకు the అవసరం లేదు, 'car' కి 'a' కావాలి, 'music' కి 'a' వాడరు.

'A sharp tongue' is an idiom for speaking in a harsh, cutting way.

'A sharp tongue' అనేది కటువుగా, గాయపరిచేలా మాట్లాడటాన్ని సూచించే జాతీయం.

Here 'put off' means distracted or disturbed. The other meaning, 'to postpone', does not fit.

ఇక్కడ 'put off' అంటే దృష్టి మరలి ఇబ్బందిపడటం (distracted and disturbed). 'వాయిదా వేయడం' అనే అర్థం ఇక్కడ సరిపోదు.

The active sentence is in the simple past, so the passive uses 'was taken' with 'by' + agent: 'The sick man was taken to hospital by an ambulance.'

Active వాక్యం past tense లో ఉంది, కాబట్టి passive 'was taken ... by an ambulance' అవుతుంది.

A third-person singular subject takes 'speaks' and 'does not write' in the simple present.

Priya (3rd person singular) కి simple present లో 'speaks', 'does not write' వాడాలి.

A complex sentence has one main clause and one subordinate clause. Options 2 and 4 each contain a main clause and a subordinate clause (with 'as' / 'because'), so the final key accepts both.

ఒక ప్రధాన వాక్యం, ఒక ఆశ్రిత వాక్యం ఉన్నదే complex sentence. 2, 4 ఎంపికలు ('as', 'because' తో) ఆ లక్షణం కలిగి ఉన్నాయి, కాబట్టి ఫైనల్ కీలో రెండూ అంగీకరించారు.

'Messages' is plural and 'yesterday' needs the past tense, so 'Were' is correct.

'Messages' బహువచనం, 'yesterday' కి past tense కావాలి, కాబట్టి 'Were' సరైనది.

The passage says Perkins 'stumbled across' the formula while attempting something else (making quinine), so he found it by chance. The passage also calls permanent dye a recent invention and says quinine was meant to treat malaria.

పెర్కిన్స్ క్వినైన్ తయారు చేయడానికి ప్రయత్నిస్తూ యాదృచ్ఛికంగా మొదటి కృత్రిమ రంగు సూత్రాన్ని కనుగొన్నాడని passage చెబుతోంది. కాబట్టి 1వ ఎంపిక సరైనది.

The stanza calls Macavity a wicked 'monster of depravity' who vanishes when a crime is found out; he is not helpful, brave or friendly.

ఆ చరణంలో Macavity ని దుర్మార్గపు 'monster of depravity' గా వర్ణించారు; నేరం బయటపడినప్పుడు అతడు మాయమవుతాడు. అతడు సహాయకారి, ధైర్యవంతుడు, స్నేహితుడు కాదు.

As per the final key this definition is attributed to Wardhaugh. (Sapir and others also gave well-known definitions, so the attribution is key-based.)

ఫైనల్ కీ ప్రకారం ఈ నిర్వచనం Wardhaugh ది. (Sapir వంటి వారు కూడా నిర్వచనాలు ఇచ్చారు; ఇది కీ ఆధారిత సమాధానం.)

Writing is generally regarded as the hardest language skill because it needs vocabulary, grammar, spelling, organisation and style together.

పదజాలం, వ్యాకరణం, స్పెల్లింగ్, నిర్మాణం అన్నీ ఒకేసారి అవసరం కాబట్టి Writing అన్ని భాషా నైపుణ్యాలలో కష్టమైనదిగా భావిస్తారు.

S-O-S stands for Structural–Oral–Situational Approach: language structures are taught orally in real situations.

S-O-S అంటే Structural – Oral – Situational Approach: భాషా నిర్మాణాలను నిజ సందర్భాలలో మౌఖికంగా నేర్పే పద్ధతి.

Structural (function) words such as articles and prepositions ('an', 'the', 'about') carry grammar. 'Illness' is a content word (noun).

Articles, prepositions వంటి వ్యాకరణ పదాలు (an, the, about) structural words. 'Illness' నామవాచకం, అంటే content word.

A good textbook links content to real-life situations, so lacking such links is not a feature of a good textbook.

మంచి పాఠ్యపుస్తకం నిజజీవిత సందర్భాలతో అనుసంధానమై ఉంటుంది; అవి లోపించడం మంచి లక్షణం కాదు.

CCE evaluates the whole child continuously and aims to develop learning through experience, not rote memory or cognitive skills alone.

CCE విద్యార్థి సర్వతోముఖ వికాసాన్ని నిరంతరం మదింపు చేసి, అనుభవం ద్వారా అభ్యసనాన్ని పెంపొందిస్తుంది; బట్టీ పట్టడం దీని లక్ష్యం కాదు.

The additive identity is the number which, added to any number, leaves it unchanged: a + 0 = a. In whole numbers this is 0. The number 1 is the multiplicative identity.

ఏ సంఖ్యకు కలిపినా ఆ సంఖ్య మారకుండా ఉంచే సంఖ్య సంకలన తత్సమాంశం: a + 0 = a. పూర్ణాంకాలలో ఇది 0. 1 అనేది గుణకార తత్సమాంశం.

Length = 0.64 + 0.76 = 1.40 m. Area = length × breadth = 1.40 × 0.64 = 0.896 m². The other options come from misplacing the decimal point.

పొడవు = 0.64 + 0.76 = 1.40 మీ. వైశాల్యం = పొడవు × వెడల్పు = 1.40 × 0.64 = 0.896 చ.మీ. మిగతా ఎంపికలు దశాంశ బిందువును తప్పుగా ఉంచడం వల్ల వస్తాయి.

Align the decimal points: 280.690 + 25.200 + 10.425 = 316.315. Only option (1) matches.

దశాంశ బిందువులను ఒకే వరుసలో ఉంచి కూడాలి: 280.690 + 25.200 + 10.425 = 316.315. కాబట్టి సరైన ఎంపిక (1).

Add whole parts: 2 + 3 = 5. Fractions: 4/5 + 5/6 = 24/30 + 25/30 = 49/30 = 1 19/30. Total = 5 + 1 19/30 = 6 19/30. Option (1) wrongly adds numerators and denominators separately.

పూర్ణ భాగాలు: 2 + 3 = 5. భిన్నాలు: 4/5 + 5/6 = 24/30 + 25/30 = 49/30 = 1 19/30. మొత్తం = 5 + 1 19/30 = 6 19/30. (1) లో లవాలు, హారాలను విడిగా కూడటం తప్పు.

The terms are 1/2, 2/3, 3/4, ..., 9/10. On multiplying, each numerator cancels the previous denominator, leaving 1/10 = 0.1.

పదాలు 1/2, 2/3, 3/4, ..., 9/10. గుణించినప్పుడు ప్రతి లవం ముందు హారంతో తొలగిపోయి 1/10 = 0.1 మిగులుతుంది.

p² + q² + 2pq − r² = (p + q)² − r² = (p + q − r)(p + q + r), using a² − b² = (a + b)(a − b). So (p + q − r) is a factor.

p² + q² + 2pq − r² = (p + q)² − r² = (p + q − r)(p + q + r) (a² − b² = (a + b)(a − b) సూత్రం). కాబట్టి (p + q − r) ఒక కారణాంకం.

Let the number be x: (x − 1/2) × 1/2 = 1/8, so x − 1/2 = 1/4 and x = 1/4 + 1/2 = 3/4.

సంఖ్య x అనుకుంటే (x − 1/2) × 1/2 = 1/8 ⇒ x − 1/2 = 1/4 ⇒ x = 1/4 + 1/2 = 3/4.

Highest = 2 × lowest + 7. So 87 = 2x + 7, 2x = 80, x = 40. Check: 2 × 40 + 7 = 87.

గరిష్ఠం = 2 × కనిష్ఠం + 7. 87 = 2x + 7 ⇒ 2x = 80 ⇒ x = 40. సరిచూడండి: 2 × 40 + 7 = 87.

Two small boxes hold 2x oranges and 10 more remain, so the large box has 2x + 10 oranges.

రెండు చిన్న పెట్టెల్లో 2x పండ్లు, ఇంకా 10 మిగులుతాయి. కాబట్టి పెద్ద పెట్టెలో 2x + 10 పండ్లు ఉంటాయి.

∠AOC + ∠COB = 180° (linear pair on line AB), so ∠BOD = 274° − 180° = 94°. ∠AOD and ∠BOD form a linear pair, so ∠AOD = 180° − 94° = 86°.

∠AOC + ∠COB = 180° (రేఖీయ ద్వయం) కాబట్టి ∠BOD = 274° − 180° = 94°. ∠AOD, ∠BOD లు రేఖీయ ద్వయం కాబట్టి ∠AOD = 180° − 94° = 86°.

The equal sides are either 6, 6, 12 or 12, 12, 6. Sides 6, 6, 12 cannot form a triangle (6 + 6 = 12, not greater than 12). So sides are 12, 12, 6 and the perimeter is 30 cm.

సమాన భుజాలు 6,6,12 లేదా 12,12,6 కావచ్చు. 6,6,12 త్రిభుజం కాదు (6 + 6 = 12, 12 కంటే ఎక్కువ కాదు). కాబట్టి భుజాలు 12, 12, 6 మరియు చుట్టుకొలత 30 సెం.మీ.

Diagonals of a rectangle are equal and bisect each other, so OA = OB and ∠ABD = ∠BAC = 48°. Since ∠ABC = 90°, ∠DBC = 90° − 48° = 42°.

దీర్ఘచతురస్రంలో కర్ణాలు సమానం, పరస్పరం సమద్విఖండన చేసుకుంటాయి; కాబట్టి OA = OB, ∠ABD = ∠BAC = 48°. ∠ABC = 90° కాబట్టి ∠DBC = 90° − 48° = 42°.

Perimeter = 20000 ÷ 20 = 1000 m. Side = perimeter ÷ 4 = 250 m.

చుట్టుకొలత = 20000 ÷ 20 = 1000 మీ. భుజం = 1000 ÷ 4 = 250 మీ.

The semicircle has radius 7 cm. The largest circle inside it touches the diameter and the arc, so its diameter equals the semicircle's radius: 7 cm, i.e. radius 3.5 cm. Area = 22/7 × 3.5 × 3.5 = 38.5 cm².

అర్ధవృత్త వ్యాసార్ధం 7 సెం.మీ. అందులో పట్టే అతి పెద్ద వృత్త వ్యాసం = అర్ధవృత్త వ్యాసార్ధం = 7 సెం.మీ., అంటే వ్యాసార్ధం 3.5 సెం.మీ. వైశాల్యం = 22/7 × 3.5 × 3.5 = 38.5 చ.సెం.మీ.

Area of four walls = 2h(l + b) = 2 × 3 × (10 + 6) = 96 m². The total surface area 2(lb + bh + hl) = 216 m² is a different quantity, since the floor and ceiling are not walls.

నాలుగు గోడల వైశాల్యం = 2h(l + b) = 2 × 3 × (10 + 6) = 96 చ.మీ. మొత్తం ఉపరితల వైశాల్యం 2(lb + bh + hl) = 216 వేరు; గోడల వైశాల్యంలో నేల, పైకప్పు చేరవు.

Lateral (non-base) surface of the half cylinder = half the curved surface + the rectangular cut face = πrh + 2rh (cut face is 2r wide and h high) = rh(π + 2). This follows the final key; if only the curved part were meant the answer would be πrh, which is not an option.

సగ స్తూపం ప్రక్కతల వైశాల్యం = వక్రతల వైశాల్యంలో సగం + చతురస్రాకార కోత ముఖం = πrh + 2rh = rh(π + 2). ఇది తుది కీ ప్రకారం; కేవలం వక్రతలం అయితే πrh అవుతుంది, అది ఎంపికలలో లేదు.

Frequencies: 15 appears 6 times, 18 appears 5 times, 20 appears 5 times, 22 appears 4 times (total 20). The mode is the most frequent value, 15.

పౌనఃపున్యాలు: 15 – 6 సార్లు, 18 – 5, 20 – 5, 22 – 4 (మొత్తం 20). ఎక్కువసార్లు వచ్చే విలువ బాహుళకం = 15.

Arrange in order: 1/6, 1/2, 3/4, 3/2. With 4 values, the median is the mean of the middle two: (1/2 + 3/4) ÷ 2 = (5/4) ÷ 2 = 5/8.

ఆరోహణ క్రమం: 1/6, 1/2, 3/4, 3/2. నాలుగు విలువలు ఉన్నప్పుడు మధ్య రెండింటి సగటు మధ్యగతం: (1/2 + 3/4) ÷ 2 = (5/4) ÷ 2 = 5/8.

Adding 3 to each number raises the mean to 28; multiplying each by 2 doubles the mean to 56.

ప్రతి సంఖ్యకు 3 కలిపితే సగటు 28 అవుతుంది; 2 తో గుణిస్తే సగటు కూడా రెట్టింపై 56 అవుతుంది.

20% in 5 years means 4% per year. SI equals the principal (100%) when time = 100 ÷ 4 = 25 years.

5 ఏళ్లకు 20% అంటే సంవత్సరానికి 4%. సరళవడ్డీ అసలుకు (100%) సమానం కావడానికి కాలం = 100 ÷ 4 = 25 సంవత్సరాలు.

After the first discount: 12000 × 90/100 = 10800. Second discount amount = 10800 − 9720 = 1080, so rate = 1080/10800 × 100 = 10%.

మొదటి డిస్కౌంట్ తర్వాత: 12000 × 90/100 = 10800. రెండవ డిస్కౌంట్ = 10800 − 9720 = 1080; రేటు = 1080/10800 × 100 = 10%.

Take the number as 100: after two 10% increases it is 121. To return to 100 the reduction is 21 out of 121 = 21/121 × 100 ≈ 17.35%.

సంఖ్య 100 అనుకుంటే రెండు 10% పెంపుల తర్వాత 121. తిరిగి 100 రావాలంటే 121 లో 21 తగ్గాలి = 21/121 × 100 ≈ 17.35%.

Primes between 51 and 100: 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97 = 10 primes. Numbers from 51 to 100 are 50, so percentage = 10/50 × 100 = 20%.

51 నుండి 100 మధ్య ప్రధాన సంఖ్యలు: 53, 59, 61, 67, 71, 73, 79, 83, 89, 97 = 10. మొత్తం సంఖ్యలు 50. శాతం = 10/50 × 100 = 20%.

(x + y)/(x − y) = 5 gives x + y = 5x − 5y, so 6y = 4x and y : x = 4 : 6 = 2 : 3.

(x + y)/(x − y) = 5 ⇒ x + y = 5x − 5y ⇒ 6y = 4x ⇒ y : x = 4 : 6 = 2 : 3.

The final key gives (4) Bhaskaracharya. This is arguable: many textbooks credit Brahmagupta (and Varahamihira) with using √10 for π, while Aryabhatta gave 3.1416 and Bhaskara II gave 22/7 and 3927/1250. The answer follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం సమాధానం (4) భాస్కరాచార్య. ఇది వివాదాస్పదం: చాలా పుస్తకాలు π = √10 ను బ్రహ్మగుప్తుడు (వరాహమిహిరుడు కూడా) వాడినట్లు చెబుతాయి; ఆర్యభట్టు 3.1416, భాస్కరుడు 22/7 మరియు 3927/1250 ఇచ్చారు. ఇక్కడ తుది కీని అనుసరించాం.

In the objectives of teaching mathematics, detecting and correcting errors in a solution is listed as a specification of Understanding (it needs grasp of the concept and steps, not just recall). Knowledge is recall, Application is using learning in new situations, Skill is speed and accuracy in working.

గణిత బోధనా లక్ష్యాలలో సాధనలోని దోషాలను గుర్తించడం ‘అవగాహన’ (Understanding) స్పష్టీకరణ. జ్ఞానం అంటే గుర్తుంచుకోవడం, వినియోగం అంటే కొత్త సందర్భాలలో వాడటం, నైపుణ్యం అంటే వేగం, ఖచ్చితత్వం.

The project method (W. H. Kilpatrick, based on John Dewey's pragmatism) is learning by doing through purposeful, real-life activity. Inductive and deductive methods are logical reasoning methods; the heuristic method is discovery-based.

ప్రకల్పనా (ప్రాజెక్టు) పద్ధతి జాన్ డ్యూయీ వ్యవహారిక సత్యవాదం (pragmatism) ఆధారంగా కిల్‌పాట్రిక్ రూపొందించింది; ఇది చేసి నేర్చుకోవడం. ఆగమన, నిగమన పద్ధతులు తర్క పద్ధతులు; అన్వేషణా పద్ధతి ఆవిష్కరణ ఆధారితం.

Following the final key, cubic rods and dominoes (unit-square tiles) are used to cover a rectangle to count area and to measure its boundary for perimeter. Abacus is for place value and Napier rods are for multiplication, so (a) and (d) are not suited.

తుది కీ ప్రకారం ఘనాకార కడ్డీలు, డామినోలను దీర్ఘచతురస్రంపై పరచి వైశాల్యం లెక్కించవచ్చు, అంచులను కొలిచి చుట్టుకొలత చెప్పవచ్చు. పూసల చట్రం స్థానవిలువకు, నేపియర్ పట్టీలు గుణకారానికి ఉపయోగపడతాయి.

‘Do these’ exercises in primary textbooks are simple, confined to one concept, to be done by students themselves, and successful completion shows the concept is understood. They are not meant to be tough, so ‘A bit tough’ does not belong.

‘ఇవి చేయండి’ లోని అంశాలు సరళంగా, ఒకే భావనకు పరిమితమై, విద్యార్థులు స్వయంగా చేసేవిగా ఉంటాయి; వాటిని సాధిస్తే భావన అర్థమైనట్లు. అవి కఠినంగా ఉండవు కాబట్టి ‘కొంచెం కఠినత్వం’ చెందదు.

Formative evaluation is carried out during the teaching-learning process to give feedback and improve learning. Diagnostic finds learning difficulties, summative is at the end of a unit or term, prognostic predicts future performance.

బోధనాభ్యసన ప్రక్రియ సాగుతున్నప్పుడు చేసేది నిర్మాణాత్మక (formative) మూల్యాంకనం. లోప నిర్ధారణ అభ్యసన లోపాలను గుర్తిస్తుంది, సంగ్రహణాత్మకం చివరలో చేస్తారు, ప్రాగుక్తికం భవిష్యత్ సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేస్తుంది.

In burn first aid, ice, ointments/lotions and tight pressure on the wound are avoided, while a clean loose cloth cover is normally recommended. Hence (b), (c) and (d) are the usual 'not preferable' actions, but the final key is option 3 (a, b & d), which is arguable because it counts covering with a clean cloth (a) as not preferable and leaves out (c). The answer here follows the final key.

కాలిన గాయాలకు ఐస్, ఆయింట్‌మెంట్లు, గట్టి ఒత్తిడి సాధారణంగా వద్దు; శుభ్రమైన వస్త్రంతో కప్పడం మంచిది. అందువల్ల (b), (c), (d) చేయకూడనివి అని సాధారణంగా చెబుతారు. అయితే తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 3 (a, b & d); ఇది వివాదాస్పదం (a ను కూడా చేయకూడనిదిగా తీసుకుంది, (c) ని వదిలేసింది). ఇక్కడ తుది కీని అనుసరించాం.

Iodine is obtained mainly from iodised salt, sea fish and seafood, and milk, so fish (d) is certainly a rich source. The final key is option 3 (b & d), which includes ginger and leaves out milk; this is arguable, but the answer follows the final key.

అయోడిన్ ప్రధానంగా అయోడైజ్డ్ ఉప్పు, సముద్ర చేపలు, పాలు వంటి వాటి నుండి లభిస్తుంది; చేపలు (d) తప్పనిసరిగా మంచి వనరు. తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 3 (b & d); ఇందులో అల్లం చేర్చి పాలను వదిలేశారు కాబట్టి ఇది వివాదాస్పదం, అయినా కీని అనుసరించాం.

Involuntary (smooth and cardiac) muscles work without our will: the iris muscles and the heart are examples. Shoulder, leg and neck muscles are voluntary skeletal muscles; the buccal cavity (tongue) has voluntary muscle, so option 1 is wrong.

అనియంత్రిత కండరాలు (నునుపు, హృదయ కండరాలు) మన ఇష్టంతో పనిచేయవు; తారక (కనుపాప) కండరాలు, హృదయం ఉదాహరణలు. భుజాలు, కాళ్ళు, మెడ కండరాలు నియంత్రిత అస్థి కండరాలు; ఆస్యకుహరంలోని నాలుక నియంత్రిత కండరం కాబట్టి 1 సరికాదు.

In external fertilisation the egg and sperm unite outside the female's body, usually in water; starfish and most fishes and frogs show this. Hen, platypus and echidna (egg-laying mammals) have internal fertilisation.

బాహ్య ఫలదీకరణంలో అండం, శుక్రకణం ఆడజీవి శరీరం బయట (సాధారణంగా నీటిలో) కలుస్తాయి; సముద్ర నక్షత్రం, చేపలు, కప్పలలో ఇది జరుగుతుంది. కోడి, ప్లాటిపస్, ఎకిడ్నాలలో అంతర ఫలదీకరణం జరుగుతుంది.

Adrenaline (fight-or-flight hormone) speeds the heartbeat, diverts blood to skeletal muscles and reduces supply to the digestive system and skin. It increases breathing rate by contraction (not relaxation) of the diaphragm and rib muscles, so option 4 is the wrong statement.

అడ్రినలిన్ గుండె వేగాన్ని పెంచుతుంది, అస్థి కండరాలకు రక్తాన్ని మళ్ళిస్తుంది, జీర్ణవ్యవస్థ, చర్మానికి రక్త సరఫరాను తగ్గిస్తుంది. ఉదరవితానం, పక్కటెముకల కండరాలు సంకోచించడం వల్ల శ్వాసరేటు పెరుగుతుంది (నిదానించడం వల్ల కాదు), కాబట్టి 4 సరికాని వాక్యం.

Bile juice from the liver emulsifies fats, breaking large fat globules into tiny droplets so that lipase can convert them into fatty acids and glycerol. Pancreatic juice contains lipase but does not emulsify.

కాలేయం నుండి వచ్చే పైత్యరసం (బైల్) క్రొవ్వులను తరళీకరణం చేసి చిన్న బిందువులుగా మారుస్తుంది; అప్పుడు లైపేజ్ వాటిని క్రొవ్వు ఆమ్లాలు, గ్లిసరాల్ గా మారుస్తుంది. క్లోమరసంలో లైపేజ్ ఉంటుంది కానీ తరళీకరణం చేయదు.

Methane, nitrous oxide and carbon dioxide are the standard greenhouse gases named in school texts. Ozone is not listed among them in this context (although tropospheric ozone does trap some heat, the final key treats it as the answer).

మీథేన్, నైట్రస్ ఆక్సైడ్, కార్బన్ డై ఆక్సైడ్ పాఠ్యాంశాలలో చెప్పే గ్రీన్ హౌస్ వాయువులు. ఓజోన్ ను ఈ జాబితాలో చేర్చరు కాబట్టి తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 4 (భూతల ఓజోన్ కొంత వేడిని బంధిస్తుంది కాబట్టి ఇది కొంత వివాదాస్పదం).

The Mandal Development Officer (MDO) heads the mandal parishad administration and looks after rural development, including agriculture, animal husbandry, fisheries and poultry. The Tahsildar handles revenue, and a veterinary doctor treats animals only.

మండల అభివృద్ధి అధికారి (MDO) మండల పరిషత్ పరిపాలనకు నాయకత్వం వహించి వ్యవసాయం, పశుపోషణ, చేపల పెంపకం, కోళ్ళ పరిశ్రమ వంటి గ్రామీణ అభివృద్ధిని చూస్తారు. తహసీల్దార్ రెవెన్యూ పనులు చూస్తారు; పశు వైద్యాధికారి పశువులకు చికిత్స మాత్రమే చేస్తారు.

A clinical thermometer is marked from 35 to 42 degrees C because the human body temperature (normally about 37 degrees C) stays within this band even in fever. So both statements are true and R explains A.

క్లినికల్ థర్మామీటర్ పరిధి 35–42°C ఎందుకంటే మానవ శరీర ఉష్ణోగ్రత (సాధారణంగా సుమారు 37°C) జ్వరంలో కూడా ఈ పరిధిలోనే ఉంటుంది. కాబట్టి A, R రెండూ సరైనవి, R అనేది A కి సరైన వివరణ.

Longitudinal waves (like sound) have particles vibrating parallel to the wave direction, forming compressions and rarefactions with pressure variations. Ripples on a water surface are transverse (surface) waves, so statement 3 is incorrect.

అనుదైర్ఘ్య తరంగాలలో (ధ్వని వంటివి) కణాలు తరంగ దిశలోనే కంపిస్తాయి, సంపీడనాలు, విరళీకరణాలు ఏర్పడి సాంద్రత/పీడన మార్పులు కలుగుతాయి. నీటి ఉపరితలంపై కనిపించే అలలు తిర్యక్ తరంగాలు కాబట్టి వాక్యం 3 సరికానిది.

When two plane mirrors face each other in parallel (angle 0), each image is reflected again in the other mirror repeatedly. This gives an infinite number of images (n = 360/theta - 1 tends to infinity).

రెండు సమతల దర్పణాలు సమాంతరంగా ఎదురెదురుగా ఉన్నప్పుడు ప్రతిబింబం రెండో దర్పణంలో మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రతిబింబిస్తుంది, కాబట్టి అనంతమైన ప్రతిబింబాలు ఏర్పడతాయి (కోణం 0 అయితే n = 360/θ − 1 అనంతం).

CNG (compressed natural gas) burns almost completely and gives far less carbon monoxide, particulate matter and sulphur emissions than petrol or diesel, so it is the best of these for reducing air pollution.

CNG (సంపీడన సహజవాయువు) దాదాపు పూర్తిగా మండి, పెట్రోల్, డీజిల్ కంటే చాలా తక్కువ కార్బన్ మోనాక్సైడ్, ధూళి కణాలు, సల్ఫర్ కాలుష్యాన్ని ఇస్తుంది; అందుకే వాయు కాలుష్యం తగ్గించడానికి ఇది ఉత్తమం.

The Amaranayaka system, in which military chiefs (nayakas) were given land (amaram) in return for maintaining troops and paying tribute, was a feature of the Vijayanagara Empire.

అమరనాయక వ్యవస్థలో సైనిక నాయకులకు (నాయకులు) సైన్యాన్ని పోషించి కప్పం చెల్లించే షరతుపై భూమి (అమరం) ఇచ్చేవారు; ఇది విజయనగర సామ్రాజ్యపు ప్రత్యేకత.

The Indian Forest Act was passed in 1927 (the earlier forest law was 1865/1878), not 1874, and the Forest Conservation Act is of 1980, not 1986. Van Mahotsav began in 1950 and the Forest Rights Act is of 2006, so (a) and (c) are incorrect.

భారత అటవీ చట్టం 1927లో వచ్చింది (1874 కాదు), వన సంరక్షణ చట్టం 1980 (1986 కాదు). వన మహోత్సవం 1950లో, అటవీ హక్కుల చట్టం 2006లో వచ్చాయి; కాబట్టి (a), (c) సరికానివి.

Vinukonda is in the Palnadu district (formerly part of Guntur) of Andhra Pradesh and is known for its hill fort and rock art. The option is printed as 'Plnadu' for Palnadu.

వినుకొండ ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పల్నాడు జిల్లాలో (గతంలో గుంటూరు జిల్లా) ఉంది; కొండ కోట, రాతి కళకు ప్రసిద్ధి.

The Nebular hypothesis of the origin of the solar system was first proposed by the German philosopher Immanuel Kant in 1755 and later modified by Laplace. Ptolemy, Copernicus and Galileo are linked to models and observations of the heavens, not this hypothesis.

సౌరకుటుంబ పుట్టుకకు సంబంధించిన నీహారిక పరికల్పనను 1755లో జర్మన్ తత్త్వవేత్త ఇమాన్యుయల్ కాంట్ ప్రతిపాదించాడు; తరువాత లాప్లాస్ దానిని సవరించాడు.

Chilika (Odisha) and Pulicat (Andhra Pradesh and Tamil Nadu) are coastal lagoons formed by spits and bars. Sambhar is an inland salt lake in Rajasthan, so it is the odd one out. Kolleru is a freshwater lake between the Godavari and Krishna deltas, but the final key marks Sambhar.

చిల్కా (ఒడిశా), పులికాట్ (ఆంధ్రప్రదేశ్/తమిళనాడు) ఇసుక మేటలతో ఏర్పడిన తీర లగూన్లు. సాంబార్ రాజస్థాన్ లోని లోతట్టు ఉప్పునీటి సరస్సు కాబట్టి భిన్నమైనది. కొల్లేరు గోదావరి–కృష్ణా డెల్టాల మధ్య మంచినీటి సరస్సు, అయినా తుది కీ 3.

Dr. B.R. Ambedkar Konaseema district lies in the Godavari delta and is bordered by East Godavari, West Godavari and Kakinada districts, with the Bay of Bengal to the south. Eluru and Anakapalli are not its neighbours, so a, b and e is the answer.

కోనసీమ జిల్లా గోదావరి డెల్టాలో ఉండి తూర్పు గోదావరి, పశ్చిమ గోదావరి, కాకినాడ జిల్లాలతో సరిహద్దు కలిగి ఉంది (దక్షిణాన బంగాళాఖాతం). ఏలూరు, అనకాపల్లి సరిహద్దులు కావు; కాబట్టి a, b, e.

The Venetian traveller Marco Polo visited the Kakatiya kingdom's port of Motupalli around 1289-1293 and praised its diamonds and fine cotton cloth. Abdul Razzak and Ibn Battuta visited other regions and periods, and Megasthenes came to Chandragupta's court much earlier.

వెనిస్ యాత్రికుడు మార్కోపోలో కాకతీయుల కాలంలో (సుమారు 1289–93) మోటుపల్లి రేవును సందర్శించి అక్కడి వజ్రాలు, సన్నని నూలు వస్త్రాలను ప్రశంసించాడు. అబ్దుల్ రజాక్, ఇబన్ బటూటా ఇతర కాలాలు/ప్రాంతాల్లో పర్యటించారు; మెగస్థనీస్ మౌర్యుల కాలం వాడు.

Tropical evergreen forests occur where annual rainfall exceeds 200 cm and they look green throughout the year because trees shed leaves at different times. Statement (b) describes deciduous forests, and these evergreen forests are mostly in the Western Ghats and north-east, not the eastern side, so only a and d are correct.

సతత హరితారణ్యాలు 200 సెం.మీ.కు మించిన వర్షపాతం ఉన్న చోట ఉంటాయి; చెట్లు వేర్వేరు సమయాల్లో ఆకులు రాల్చడం వల్ల ఏడాది అంతా పచ్చగా ఉంటాయి. (b) ఆకురాల్చు అడవుల లక్షణం; ఇవి ఎక్కువగా పశ్చిమ కనుమలు, ఈశాన్య ప్రాంతాల్లో ఉంటాయి (తూర్పు భాగం కాదు). కాబట్టి a, d సరైనవి.

Trikuta (three-shrine) temples, such as the Thousand Pillar Temple at Hanamkonda, were built by the Kakatiyas, and the final key marks the Kakatiyas. Pallava, Vijayanagara and Pandya temples are known for other styles.

త్రికూట (మూడు గర్భాలయాల) శైలిలో కాకతీయులు హనుమకొండ వేయి స్తంభాల గుడి వంటివి నిర్మించారు; తుది కీ కాకతీయులు. పల్లవ, విజయనగర, పాండ్య ఆలయాలు ఇతర శైలులకు ప్రసిద్ధి.

Andhra Pradesh borders Odisha (north-east), Chhattisgarh (north), Telangana (north-west), Karnataka (west) and Tamil Nadu (south). Maharashtra does not touch Andhra Pradesh.

ఆంధ్రప్రదేశ్ కు ఈశాన్యాన ఒడిశా, ఉత్తరాన ఛత్తీస్‌గఢ్, వాయవ్యాన తెలంగాణ, పశ్చిమాన కర్ణాటక, దక్షిణాన తమిళనాడు సరిహద్దులు. మహారాష్ట్ర సరిహద్దు కాదు.

Coringa Wildlife Sanctuary, a mangrove sanctuary on the Godavari delta near the Kakinada bay, is located in Kakinada district under the present district map.

గోదావరి డెల్టాలో కాకినాడ బే సమీపంలోని మడ అడవుల కోరింగ వన్యప్రాణి సంరక్షణా కేంద్రం ప్రస్తుత జిల్లాల ప్రకారం కాకినాడ జిల్లాలో ఉంది.

'Ein Volk, ein Reich, ein Fuhrer' (One people, one empire, one leader) was the Nazi slogan associated with Adolf Hitler in Germany.

'ఒకే ప్రజ, ఒకే సామ్రాజ్యం, ఒకే నాయకుడు' అనేది జర్మనీలో నాజీ నాయకుడు అడాల్ఫ్ హిట్లర్ నినాదం.

The Ishwarbhai Patel Committee (1977) on curriculum reform proposed teaching environmental studies through teacher handbooks in classes 1-2 and through textbooks in classes 3-5. This is why option 4 is the key.

ఈశ్వర్‌భాయ్ పటేల్ కమిటీ (1977) 1, 2 తరగతులకు ఉపాధ్యాయ కరదీపికల ద్వారా, 3–5 తరగతులకు పాఠ్యపుస్తకాల ద్వారా పరిసరాల విజ్ఞానం బోధించాలని సూచించింది.

In Bloom's original taxonomy (1956) the cognitive objectives run from knowledge, comprehension, application, analysis and synthesis up to evaluation, which is the last (highest). In the 2001 revision 'create' is the top level, but the key follows the original order.

బ్లూమ్ అసలు వర్గీకరణ (1956)లో జ్ఞానం, అవగాహన, వినియోగం, విశ్లేషణ, సంశ్లేషణ తరువాత మూల్యాంకనం చివరి (ఉన్నత) లక్ష్యం. 2001 సవరణలో 'సృజన' పైస్థాయి, కానీ కీ అసలు క్రమాన్ని అనుసరించింది.

A well-written specification is a full sentence with a subject (the learner), a behavioural verb and the content, for example 'The student classifies organisms into living and non-living'. The given phrase has a verb and content but lacks the subject and is not a full sentence, so option 3.

మంచి స్పష్టీకరణం పూర్తి వాక్యంగా, కర్త (విద్యార్థి), ప్రవర్తనా క్రియ, విషయభాగంతో ఉండాలి, ఉదా: 'విద్యార్థి జీవులను సజీవ, నిర్జీవాలుగా వర్గీకరిస్తాడు'. ఇచ్చిన వాక్యంలో కర్త లేదు, పూర్తి వాక్యం కాదు; కాబట్టి 3.

The 5E model runs Engage, Explore, Explain, Elaborate and Evaluate. Engage, which arouses curiosity and links to prior knowledge, comes first.

5E నమూనా క్రమం: Engage (నిమగ్నమగుట), Explore (అన్వేషణ), Explain (వివరణ), Elaborate (విస్తరణ), Evaluate (మూల్యాంకనం). ఆసక్తి రేకెత్తించి పూర్వజ్ఞానంతో కలిపే Engage మొదటిది.

The period (lesson) plan has a final column or step for the teacher's reflections, opinions and remarks after teaching. Year and unit plans are broader overall plans without this post-lesson step.

పీరియడ్ (పాఠ) పథకంలో బోధన తరువాత ఉపాధ్యాయుని అభిప్రాయాలు/వ్యాఖ్యలకు ప్రత్యేక సోపానం ఉంటుంది. వార్షిక, యూనిట్ పథకాలు విస్తృత ప్రణాళికలు కాబట్టి వాటిలో ఇది ఉండదు.

The halo effect (the evaluator's general impression of a student influencing marks) is highest in subjective questions, where marking depends on the examiner's judgement. Essay-type questions are the most subjective, while objective questions are marked uniformly.

హాలో ప్రభావం (విద్యార్థిపై మూల్యాంకనకర్త సాధారణ అభిప్రాయం మార్కులను ప్రభావితం చేయడం) వ్యక్తిగత తీర్పుపై ఆధారపడే ఆత్మాశ్రయ ప్రశ్నలలో ఎక్కువ; వ్యాసరూప ప్రశ్నలు అత్యంత ఆత్మాశ్రయమైనవి, లక్ష్యాత్మక ప్రశ్నలలో ఇది తక్కువ.