AP TET 2026 SGT Paper IA Question Paper 6 August 2026 Shift 2

Manifested interest is judged by watching what a learner actually does: participation, attention and involvement in activities. Expressed interest is what the student says; inventories are questionnaires; achievement tests measure attainment, not interest.

వ్యక్త అభిరుచి (manifested interest) అంటే విద్యార్థి కృత్యాల్లో పాల్గొనే తీరు, అవధానం, నిమగ్నతను పరిశీలించి తెలుసుకోవడం. ప్రకటిత అభిరుచి అంటే విద్యార్థి మాటల్లో చెప్పేది; అభిరుచి మాపనాలు ప్రశ్నావళులు; సాధన నికషలు సాధనను కొలుస్తాయి, అభిరుచిని కాదు.

Hermann Ebbinghaus wrote 'Uber das Gedachtnis' (On Memory, 1885), reporting his experiments with nonsense syllables that gave the forgetting curve. Thurstone and Likert are known for attitude scales; Galton for individual differences.

హెర్మన్ ఎబ్బింగ్‌హాస్ 1885లో 'ఆన్ మెమొరీ' గ్రంథాన్ని రాశాడు; అర్థరహిత పదాలతో చేసిన ప్రయోగాల ద్వారా విస్మృతి వక్రరేఖ (forgetting curve)ను ఇచ్చాడు. థర్స్టన్, లైకర్ట్ వైఖరి మాపనులకు, గాల్టన్ వ్యక్తిగత భేదాలకు ప్రసిద్ధులు.

Bandura's observational learning has four processes: attention, retention, reproduction and motivation/reinforcement. Conditioning belongs to the behaviourist theories of Pavlov and Skinner, so it is the odd one out as per the final key.

బందూరా పరిశీలనాత్మక అభ్యసనంలో నాలుగు దశలు: అవధానం (attention), ధారణ (retention), పునరుత్పత్తి (reproduction), ప్రేరణ/పునర్బలనం (motivation). నిబంధనం (conditioning) పావ్లోవ్, స్కిన్నర్ ప్రవర్తనావాద సిద్ధాంతాలకు చెందినది.

The final key marks option 2. Information that stays only briefly is usually called short-term memory, which is not among the options; the question wording is loose, so this follows the final key. Long-term memory is clearly wrong because it holds information for long.

తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 2. తక్కువకాలం మాత్రమే గుర్తుండేదాన్ని సాధారణంగా స్వల్పకాలిక స్మృతి (short-term memory) అంటారు, అది ఎంపికల్లో లేదు; ప్రశ్న పదజాలం అస్పష్టంగా ఉంది, ఇది తుది కీని అనుసరిస్తుంది. దీర్ఘకాలిక స్మృతి ఎక్కువకాలం నిలుస్తుంది కాబట్టి తప్పు.

IEP is the Individualized Education Programme, a written plan designed for a child with special needs, stating goals, services and review. The other options are not the standard expansion.

IEP అంటే Individualized Education Programme (వ్యక్తిగత విద్యా కార్యక్రమం). ప్రత్యేక అవసరాలున్న పిల్లల కోసం లక్ష్యాలు, సేవలు, సమీక్ష పేర్కొంటూ రూపొందించే లిఖిత ప్రణాళిక ఇది.

Vygotsky distinguished lower mental functions (basic perception, recognition, reflexive attention) from higher mental functions such as reasoning, analysing, problem solving and voluntary memory, which develop through social interaction and language. Hence analysing is the higher process.

వైగాట్స్కీ ప్రకారం గుర్తించడం వంటివి నిమ్నస్థాయి విధులు; తర్కించడం, విశ్లేషించడం, సమస్యాపరిష్కారం వంటివి ఉన్నతస్థాయి మానసిక ప్రక్రియలు (higher mental functions), ఇవి సామాజిక అంతర్క్రియ, భాష ద్వారా అభివృద్ధి చెందుతాయి. కాబట్టి విశ్లేషించడం సరైనది.

Hindi and Urdu share much vocabulary and grammatical structure, so earlier learning of Hindi helps in learning spoken Urdu. When prior learning facilitates new learning, it is positive transfer.

హిందీ, ఉర్దూ భాషల్లో పదజాలం, వ్యాకరణం చాలావరకు ఒకేలా ఉంటాయి. పూర్వ అభ్యసనం కొత్త అభ్యసనానికి సహాయపడితే అది అనుకూల (positive) బదలాయింపు.

In Wallas's stages of creative thinking (preparation, incubation, illumination, verification), the person puts the problem aside and does other things during incubation, while the unconscious mind keeps working on it.

వాలాస్ సృజనాత్మక ప్రక్రియ దశలు: సన్నాహం, గుప్తదశ (incubation), అంతరదృష్టి (illumination), నిరూపణ (verification). గుప్తదశలో వ్యక్తి సమస్యను పక్కన పెట్టి ఇతర పనులు చేస్తాడు; అంతర్మనసు దానిపై పని చేస్తూ ఉంటుంది.

A curriculum is the total of learning experiences a learner gets in and outside school, so it must reflect experiences gained both in school and out of school, not just classroom or teacher activities.

పాఠ్యప్రణాళిక (curriculum) అంటే విద్యార్థి పాఠశాలలో, పాఠశాల వెలుపల పొందే మొత్తం అభ్యసన అనుభవాల సముదాయం. కాబట్టి అది రెండింటినీ ప్రతిఫలించాలి.

NEP 2020 promotes multilingualism (three-language formula, mother tongue medium), experiential learning, the FLN mission (foundational literacy and numeracy by Grade 3) and integration of vocational education from school level. All four are NEP proposals.

NEP 2020 బహుభాషావాదం (త్రిభాషా సూత్రం), అనుభవపూర్వక అభ్యసనం, ప్రాథమిక అక్షరాస్యత-సంఖ్యాజ్ఞానం (FLN), వృత్తి విద్యను పాఠశాల స్థాయి నుంచే కలపడం అనే నాలుగింటినీ ప్రతిపాదించింది.

Descartes' famous dictum 'I think, therefore I am' makes thinking (reason) the basis of human existence and progress. This follows the final key.

డెకార్టే సూక్తి 'నేను ఆలోచిస్తున్నాను, కాబట్టి ఉన్నాను' ప్రకారం ఆలోచన (thinking) మానవుని ఉనికికి, పురోగతికి ఆధారం. ఇది తుది కీకి అనుగుణం.

The unifactor (monarchic) theory, with intelligence as a single general ability, is associated with Binet, Terman and Stern. Thurstone proposed the multifactor theory of seven primary mental abilities, so he is not related.

ఏక కారక (unifactor) సిద్ధాంతం ప్రజ్ఞను ఒకే సామాన్య సామర్థ్యంగా భావిస్తుంది; దీనితో బీనే, టర్మన్, స్టెర్న్ సంబంధం కలవారు. థర్స్టన్ ఏడు ప్రాథమిక మానసిక సామర్థ్యాల బహుకారక సిద్ధాంతాన్ని ఇచ్చాడు, కాబట్టి అతడు సంబంధం లేనివాడు.

Personality is made up of many components, including skills, habits, aptitudes and intellectual abilities, along with interests, attitudes and temperament. All four listed are elements of personality.

మూర్తిమత్వం కౌశలాలు, అలవాట్లు, సహజ సామర్థ్యాలు (aptitudes), బౌద్ధిక సామర్థ్యాలు, ఆసక్తులు, వైఖరులు వంటి అనేక అంశాల సమ్మేళనం. ఇచ్చిన నాలుగూ మూర్తిమత్వ మూలకాలే.

Murray's TAT has 31 cards: 10 common to all, 10 for males only, 10 for females only, plus one blank card. This matches option 4 as per the final key.

మర్రే రూపొందించిన TATలో మొత్తం 31 కార్డులు: అందరికీ 10, పురుషులకు 10, స్త్రీలకు 10, ఒక ఖాళీ కార్డు. కాబట్టి ఎంపిక 4 సరైనది.

Kretschmer classified people by body structure (pyknic, athletic, asthenic). Values-based types are Spranger's, Jung's is introvert-extrovert, Sheldon's is somatotypes (body build) and Hippocrates' is humours/temperaments, so the other pairs are mismatched.

క్రెష్మర్ శరీర నిర్మాణం ఆధారంగా పిక్నిక్, అథ్లెటిక్, ఆస్థెనిక్ రకాలుగా వర్గీకరించాడు. విలువల ఆధారిత వర్గీకరణ స్ప్రాంగర్‌ది; యూంగ్ అంతర్ముఖ-బహిర్ముఖ రకాలు; షెల్డన్ శరీరాకృతి (somatotypes); హిపోక్రటీస్ చిత్తవృత్తులు (humours).

A well-adjusted student shows emotional maturity, a realistic outlook, a positive self-concept and the ability to solve problems. The other options describe maladjustment.

చక్కగా సర్దుబాటు చేసుకున్న విద్యార్థి ఉద్వేగ పరిపక్వత, వాస్తవిక దృక్పథం, సానుకూల ఆత్మభావన, సమస్యాపరిష్కార సామర్థ్యం చూపిస్తాడు. మిగతా ఎంపికలు కుసర్దుబాటు లక్షణాలు.

Development is qualitative, continuous and cumulative (it builds on earlier stages). It is not confined to one aspect; it is multidimensional and involves all aspects of the person, so d is wrong.

వికాసం గుణాత్మకమైనది, నిరంతరమైనది, సంచితమైనది (ముందు దశలపై ఆధారపడుతుంది). ఇది అన్ని అంశాలను కలిపే బహుముఖ ప్రక్రియ; ఒక్క అంశానికే పరిమితం కాదు, కాబట్టి d తప్పు.

In Hurlock's description early childhood is the 'troublesome age' and also the 'questioning age', while late childhood is the 'gang age', so option 2 is incorrect. The final key accepts both options 2 and 3; option 3 is treated as incorrect too, since the foundation of social development is laid earlier in childhood.

హర్లాక్ ప్రకారం పూర్వబాల్య దశ సమస్యాత్మక వయస్సు, ప్రశ్నించే వయస్సు; ఉత్తరబాల్య దశ గుంపు వయస్సు (gang age). కాబట్టి ఎంపిక 2 సరికాదు. సాంఘిక వికాసానికి పునాది బాల్యంలో పడుతుంది కాబట్టి ఎంపిక 3ని కూడా సరికానిదిగా పరిగణించి, తుది కీలో 2, 3 రెండింటినీ అంగీకరించారు.

The final key gives the Kothari Commission (1964-66), which stressed free and compulsory education up to age 14 and a common school system. The question wording is loose, so this follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం కొఠారీ కమీషన్ (1964-66) 14 ఏళ్ల వరకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్యను, ఉమ్మడి పాఠశాల విధానాన్ని సిఫారసు చేసింది. ప్రశ్న పదజాలం అస్పష్టం; ఇది తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

Children become rude or aggressive when their wishes are blocked (frustration) and when elders treat them in ways that go against their desires. Both a and b are therefore valid reasons.

పిల్లల కోరికలు నెరవేరకపోయినప్పుడు (నిస్పృహ/frustration), పెద్దలు వారి ఇష్టానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించినప్పుడు వారు దౌర్జన్యంగా ప్రవర్తిస్తారు. కాబట్టి a, b రెండూ సరైనవి.

Per the final key, self-regulation of emotions (controlling and managing emotional expression) is characteristic of late childhood, when children begin to control outbursts according to social norms.

తుది కీ ప్రకారం ఉత్తర బాల్య దశలో పిల్లలు సామాజిక నియమాలకు అనుగుణంగా తమ ఉద్వేగ ప్రదర్శనను నియంత్రించుకోవడం (self-regulation) మొదలుపెడతారు.

Katherine Bridges studied the emotional development of infants (her differentiation of emotions from general excitement). The final key accepts both statements as correct; the second statement's researcher is not one this note can independently verify, so this follows the final key.

బ్రిడ్జస్ శిశువుల ఉద్వేగ వికాసంపై (సాధారణ ఉద్రేకం నుంచి ఉద్వేగాల విభేదనం) పరిశోధనలు చేశాడు. రెండో ప్రవచనాన్ని కూడా తుది కీ సరైనదిగా అంగీకరించింది; అది స్వతంత్రంగా ధృవీకరించలేము, కాబట్టి ఇది తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

Phonology deals with the sound system and the order of sounds (c). Semantics is meaning conveyed through words (d). Pragmatics is using language appropriately in a situation or context (b). Hence i-c, ii-d, iii-b.

ఫొనాలజీ శబ్ద వ్యవస్థ, శబ్దాల క్రమం (c); సిమాంటిక్స్ పదాల ద్వారా అర్థాన్ని వ్యక్తపరచడం (d); ప్రాగ్మాటిక్స్ సందర్భానుసారం భాషను వాడటం (b). కాబట్టి i-c, ii-d, iii-b.

Noam Chomsky proposed the Language Acquisition Device (LAD), an innate mental faculty that lets children acquire language. Skinner explained language by reinforcement, Bandura by imitation and Vygotsky by social interaction.

భాషా గ్రహణ యంత్రాంగం (LAD) అనే సహజసిద్ధ మానసిక వ్యవస్థను నోమ్ చామ్స్కీ ప్రతిపాదించాడు. స్కిన్నర్ పునర్బలనం, బందూరా అనుకరణ, వైగాట్స్కీ సామాజిక అంతర్క్రియ ద్వారా భాషాభివృద్ధిని వివరించారు.

In Kohlberg's theory, at the post-conventional level people follow self-chosen ethical principles and individual conscience, even above laws. The final key marks option 4.

కోల్‌బర్గ్ సిద్ధాంతంలో ఉత్తర సంప్రదాయ (post-conventional) స్థాయిలో వ్యక్తి తనకు తానే ఎంచుకున్న నైతిక సూత్రాలను, అంతరాత్మను అనుసరిస్తాడు.

The final key marks a incorrect and b correct. Self-concept develops gradually and becomes well formed later, and research on success stresses self-control over IQ. Statement a is debatable, but this follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం a సరికానిది, b సరైనది. ఆత్మభావన క్రమంగా పెరిగి తరువాతి దశల్లో స్థిరపడుతుంది; విజయసాధనలో స్వీయనియంత్రణ IQ కంటే ముఖ్యమని పరిశోధనలు చెబుతాయి. a ప్రవచనం చర్చనీయాంశమే అయినా ఇది తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

Cognition covers mental processes such as thinking, knowing, remembering, experiencing and understanding. Self-concept relates to the affective/personality domain (how one views oneself), so it is not a cognitive term.

సంజ్ఞానం (cognition) అంటే ఆలోచన, తెలుసుకోవడం, అనుభవం, జ్ఞాపకం వంటి మానసిక చర్యలు. ఆత్మభావన తనను గురించి తాను ఏర్పరచుకునే భావన; ఇది భావాత్మక/మూర్తిమత్వ రంగానికి చెందినది.

Bruner's discovery learning expects students to explore, hypothesise and find patterns themselves, with the teacher as guide. Handing over ready-made answers before exploration defeats discovery.

బ్రూనర్ అన్వేషణ అభ్యసనంలో విద్యార్థులు స్వయంగా పరిశీలించి, పరికల్పనలు చేసి, నమూనాలను కనుగొనాలి; ఉపాధ్యాయుడు మార్గదర్శి మాత్రమే. అన్వేషణకు ముందే సిద్ధ సమాధానాలు ఇవ్వడం దీనికి విరుద్ధం.

OER stands for Open Education Resources: freely available teaching and learning materials that can be used, adapted and shared. The other expansions are meaningless in this context.

OER అంటే Open Education Resources: ఉచితంగా లభించే, ఉపయోగించి, మార్చి, పంచుకోగలిగే బోధనాభ్యసన వనరులు.

The final key marks b and c only. The word is commonly traced to Italian 'statista' (statesman), German 'Statistik' and Latin 'status' (state), so the origins stated in a and c are debatable; this question follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం b, c మాత్రమే సరైనవి. ఈ పదం సాధారణంగా ఇటాలియన్ 'స్టాటిస్టా', జర్మన్ 'స్టాటిస్టిక్', లాటిన్ 'స్టేటస్' నుంచి వచ్చినట్లు చెబుతారు; కాబట్టి పదమూలాల గురించి చర్చ ఉంది. ఇది తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

ఈ పద్యం గజేంద్రమోక్షం ఘట్టానికి చెందినది. మొసలి నీటిలో (తన స్థానంలో) అత్యంత బలవంతురాలు; అందుకే 'స్థానబలిమి' గల జంతువు మొసలి. ఏనుగు నేలపై బలమైనది కానీ నీటిలో బలహీనం.

పద్యంలోని 'బహుళ పక్షశీత భాను' అంటే కృష్ణపక్షంలో క్షీణిస్తున్న చంద్రుడు. మొసలితో పోరాడి బలం తగ్గిన గజేంద్రుడిని కవి కృష్ణపక్ష చంద్రునితో పోల్చాడు. కాబట్టి సమాధానం 2.

గద్యం ప్రకారం తెలుగులో శతక కవిత్వానికి శివతత్త్వసారమును తొలి ఉదాహరణగా పేర్కొంటారు. అయితే ఇందులో శతకానికి ఉండవలసిన మకుట నియమం, సంఖ్యా నియమం లేవు (489 కంద పద్యాలున్నాయి).

గద్యంలో శివుని లీలలు, శివభక్తుల మహత్త్వ చర్యలు, శైవ సిద్ధాంతాలు, ఆచార్య వ్యవహారాలు వర్ణింపబడ్డాయని ఉంది. దక్షయజ్ఞ ప్రస్తావన లేదు, కాబట్టి సమాధానం 3.

నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు వెన్నెలకంటి రాఘవయ్య 'నెల్లూరు గాంధీ'గా ప్రసిద్ధి చెందారు. తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 1.

స్కౌట్ ఉద్యమంలో 6-10 సంవత్సరాల బాలురను 'కబ్స్' (Cubs) అంటారు. బాలికలను 'బుల్ బుల్స్', పెద్ద బాలురను 'స్కౌట్స్', పెద్ద బాలికలను 'గైడ్స్' అంటారు.

'భువనవిజయం' పాఠం శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో కవుల సంవాదం ద్వారా తెలుగు భాష గొప్పతనం, మాధుర్యం, భాషాభిమానాన్ని తెలియజేస్తుంది. తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 3.

'పాలేరు నుంచి పద్మశ్రీ వరకు' బోయి భీమన్న స్వీయచరిత్ర. ఆయన 'పాలేరు' నాటకం, 'గుడిసెలు కాలిపోతున్నాయి', 'రాగవాసిష్ఠం' వంటివి రచించారు. జాషువా ఆత్మకథ 'నా కథ'.

ఈ ప్రసిద్ధ పద్య పాదాలు గుర్రం జాషువా రచించినవి (రాజు మరణం కంటే కవి మరణం మరింత పెద్ద లోటు అనే భావం). తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 1.

పొడుపు కథలు, వాటి విడుపులు ప్రశ్న-జవాబుల సంభాషణ రూపంలో ఉంటాయి. తుది కీ ప్రకారం ప్రక్రియ 'సంభాషణ' (1).

అవధానంలో ఒక పాదం (సమస్య) ఇచ్చి మిగిలిన పాదాలను అర్థవంతంగా పూరించమని కోరడం 'సమస్యాపూరణం'. దత్తపదిలో నాలుగు పదాలు ఇస్తారు; నిషిద్ధాక్షరిలో కొన్ని అక్షరాలు వాడరాదు.

ఈ వాక్యాలు 'దూ దూ బసవన్న' పాఠంలోనివి; గంగిరెద్దును ఆడించేవాడు 'దూ దూ బసవన్నా' అంటూ ప్రభువుకు దణ్ణం పెట్టించే సన్నివేశం. తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 1.

'సౌధము' అంటే మేడ, భవనం (palace/mansion). కాబట్టి సమాధానం 3.

'మదనము' అనే పదానికి ఉమ్మెత్త (ధత్తూర), వసంత కాలం, మన్మథుడు వంటి అర్థాలున్నాయి. తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 1.

'పుత్రుడు' (తత్సమం)కు తెలుగు వికృతి 'బొట్టె'. తుది కీ ప్రకారం సమాధానం 2.

ఉరుములు, వానలు లేకుండా నీటితో నిండేది కొబ్బరికాయ (లోపల కొబ్బరి నీళ్లు). ఇది పొడుపు కథ; కాబట్టి సమాధానం 3.

'విహంగము' = వి (ఆకాశంలో) + హంగము (వెళ్ళునది) = పక్షి. పయోదము అంటే మేఘం (నీటిని ఇచ్చేది).

తృష్ణ = కోరిక (C), చిహ్నం = గుర్తు (D), ఆదేశం = ఆజ్ఞ (A), ఆశువు = వేగం (B). కాబట్టి i–C, ii–D, iii–A, iv–B.

నీవు, మీరు అనేవి సంభాషణలో ఎదుటి వ్యక్తిని సూచించే మధ్యమ పురుష సర్వనామాలు. నేను, మేము = ఉత్తమ; వారు, వీరు, అవి, ఇవి = ప్రథమ పురుష.

వాక్యం 'చదివాడు' అనే క్రియతో ముగుస్తోంది కాబట్టి అది సమాపక క్రియ (వాక్యాన్ని పూర్తి చేసేది). అసమాపక క్రియ వాక్యాన్ని పూర్తి చేయదు (ఉదా: చదివి).

కంఠం + తాలువు నుండి పుట్టే అచ్చులు ఎ, ఏ, ఐ కంఠతాలవ్యాలు. ఒ, ఓ, ఔ = కంఠోష్ఠ్యాలు; ప, ఫ, బ, భ, మ = ఓష్ఠ్యాలు.

దేశము+అంటే = దేశమంటే. ఇక్కడ 'ము'లోని ఉ-కారం పూర్వస్వరం; అకారం పరమైనప్పుడు ఉకారం లోపిస్తుంది (ఉత్వ సంధి). కాబట్టి పూర్వస్వరం 'ఉ'.

అనుమతి ఇవ్వడాన్ని తెలిపేది అనుమత్యర్థకం: 'మీరు లోపలికి రావచ్చు'. 2 = ఆశీరర్థకం, 3 = నిషేధార్థకం, 4 = ఆశ్చర్యార్థకం.

కర్మకు ప్రాధాన్యం ఉండి, కర్త 'చేత' అనే విభక్తితో వచ్చి, క్రియ 'చేయబడు' రూపంలో ఉన్న వాక్యం కర్మణి వాక్యం. మిగిలినవి కర్తరి వాక్యాలు.

వ్యావహారిక (వాడుక) భాషా ఉద్యమానికి గిడుగు రామమూర్తి పంతులు నాయకత్వం వహించారు; అందుకే ఆయనను వాడుకభాషకు ఆద్యునిగా పేర్కొంటారు. గురజాడ ఆయనకు తోడ్పడ్డారు.

బాలసాహిత్యం పఠన సామర్థ్యం, అభ్యసనపై శ్రద్ధ, స్వీయ విశ్లేషణ శక్తి, జీవితకాల అభ్యసనం అన్నింటినీ పెంపొందిస్తుంది. కాబట్టి A, B, C, D అన్నీ సరైనవి.

'ష' బదులు 'స' ఉచ్చరించడం ఊష్మాక్షరాల (శ, ష, స, హ) తారుమారు. ఇది ఉచ్చారణ దోషం.

This question was dropped in the final key; marks were awarded to all candidates. (ఈ ప్రశ్న తుది కీలో తొలగించబడింది; అభ్యర్థులందరికీ మార్కులు ఇవ్వబడ్డాయి.) కంటెంట్ ప్రకారం A, B సరైనవిగా కనిపిస్తాయి (గేయంతో స్పష్టమైన ఉచ్చారణ, లయతో పాటు అర్థవివరణ), అంటే ఎంపిక 4. C, D విషయంలో ప్రశ్న అస్పష్టంగా ఉంది.

RTE చట్టం 2009 లోని సెక్షన్ 29 పాఠ్యప్రణాళిక, మూల్యాంకనాలను నిర్దేశిస్తుంది; ఇందులో విద్యార్థి సర్వతోముఖ మూల్యాంకనం (CCE) ప్రస్తావన ఉంది. సెక్షన్ 12 = ప్రైవేట్ పాఠశాలల్లో 25% రిజర్వేషన్, సెక్షన్ 21 = SMC, సెక్షన్ 18 = గుర్తింపు.

చర్చా పద్ధతిలో విద్యార్థులు చురుకుగా పాల్గొంటారు, తోటివారితో కలిసి నేర్చుకునే (సహకార అభ్యసనం) అవకాశం ఉంటుంది. కాబట్టి A, B రెండూ సరైనవి.

'Mystical' means having a spiritual meaning or connected with deep spiritual experience, so 'spiritual' is the synonym. 'Mundane' (ordinary) and 'tangible' (touchable) are not close in meaning.

'Mystical' అంటే ఆధ్యాత్మిక అనుభూతికి సంబంధించినది, కాబట్టి సమానార్థకం 'spiritual'. 'Mundane' (సాధారణమైన), 'tangible' (స్పర్శించదగిన) అర్థంలో దగ్గర కావు.

'Misery' means great unhappiness or suffering; its opposite is 'contentment' (a state of happy satisfaction). 'Gloom' and 'anxiety' are similar to misery, so they are synonyms, not antonyms.

'Misery' అంటే తీవ్రమైన దుఃఖం; దానికి వ్యతిరేకపదం 'contentment' (తృప్తి, సంతోషం). 'Gloom', 'anxiety' దాదాపు అదే అర్థం కాబట్టి అవి సమానార్థకాలు.

The correct spelling is 'Conscientious' (meaning careful and diligent), spelt con-sci-en-tious. The other forms misplace letters such as 'c' and 's'.

సరైన స్పెల్లింగ్ 'Conscientious' (శ్రద్ధగా, బాధ్యతగా పనిచేసే). మిగతా రూపాలలో c, s అక్షరాల స్థానాలు తప్పుగా ఉన్నాయి.

A 'misogynist' is a person who hates or has a strong prejudice against women. 'Aristocratic' relates to the nobility, 'obstinate' means stubborn and 'modest' means humble.

'Misogynist' అంటే స్త్రీలను ద్వేషించే వ్యక్తి. 'Aristocratic' = కులీన, 'obstinate' = మొండి, 'modest' = వినయశీలి.

'May I come in?' uses the modal 'may' in a question to ask for permission. 'You may leave now' grants permission, 'Please help me' is a request and the last is a statement of liking.

'May I come in?' లో 'may' ద్వారా అనుమతి అడుగుతున్నారు. 'You may leave now' అనుమతి ఇవ్వడం, 'Please help me' అభ్యర్థన, 'I like reading books' ఇష్టాన్ని తెలిపే వాక్యం.

An appeal, request or command, such as 'Please help me', is generally framed as an imperative sentence. Interrogative asks, declarative states and exclamatory expresses strong feeling.

విజ్ఞప్తి, అభ్యర్థన, ఆజ్ఞ వంటివి సాధారణంగా imperative sentence రూపంలో ఉంటాయి (ఉదా: Please help me). Interrogative = ప్రశ్న, declarative = ప్రకటన, exclamatory = భావోద్వేగం.

A comma marks a short pause within a sentence, for example between items in a list or after an introductory phrase. Sentences end with a full stop, question mark or exclamation mark, not a comma, and a comma does not follow every proper noun.

Comma వాక్యం మధ్యలో చిన్న విరామాన్ని సూచిస్తుంది. వాక్యం చివర full stop, question mark లేదా exclamation mark వస్తాయి; ప్రతి proper noun తర్వాత comma అవసరం లేదు.

All words begin with 'Pre'. Comparing the next letters: Prerequisite (r) comes first, then Prescribe (s-c), Presentation (s-e) and finally Presidency (s-i). So 'Presidency' is last.

అన్ని పదాలు 'Pre'తో మొదలవుతాయి. తర్వాతి అక్షరాలు పోలిస్తే క్రమం: Prerequisite (r), Prescribe (sc), Presentation (se), Presidency (si). కాబట్టి చివరిది 'Presidency'.

'One of' is followed by a plural noun ('friends') but the verb agrees with the singular subject 'one', so 'is' is used, with the article 'a' before 'doctor'. Hence 'One of my friends is a doctor.'

'One of' తర్వాత బహువచన నామవాచకం (friends) వస్తుంది, కానీ క్రియ ఏకవచన కర్త 'one'కి అనుగుణంగా 'is' అవుతుంది; 'doctor' ముందు 'a' వాడాలి. కాబట్టి 'One of my friends is a doctor.' సరైనది.

An invitation must tell the guest when and where the event is, so date, time and venue are essential. The other items are not required parts of an invitation.

ఆహ్వానంలో కార్యక్రమం ఎప్పుడు, ఎక్కడ అనేది తప్పక ఉండాలి, కాబట్టి తేదీ, సమయం, వేదిక (Date, time and venue) అవసరం. మిగతావి అవసరమైనవి కావు.

'However', 'on the other hand' and 'on the contrary' show contrast. 'In addition to' adds extra information, so it does not express contrast.

'However', 'on the other hand', 'on the contrary' విరుద్ధతను (contrast) చూపుతాయి. 'In addition to' అదనపు సమాచారాన్ని చేరుస్తుంది, కాబట్టి అది contrast కాదు.

A principal (main) clause can stand alone and make complete sense. 'I accept little' does so, while 'Since I am unable to get much' is a subordinate clause that depends on it.

Principal clause స్వతంత్రంగా పూర్తి అర్థం ఇస్తుంది. 'I accept little' అలా ఉంది; 'Since I am unable to get much' దానిపై ఆధారపడే subordinate clause.

The reported sentence is a statement, so the reporting verb 'said' with 'that' is used, 'You' becomes 'they' and the present tense 'are' shifts to 'were'. Options 1-3 use 'asked' for a question, which is wrong.

ఇది ప్రకటన వాక్యం కాబట్టి 'said that' వాడాలి; 'You' 'they' గా, 'are' 'were' గా మారతాయి. 1-3 ఎంపికలు ప్రశ్నకు వాడే 'asked' ఉపయోగించడం తప్పు.

'During' is used with a period of time in which something happens, so 'during that week' fits. 'For' is used with a length of time (for a week) and is not used before 'that week' here.

ఒక కాల వ్యవధిలో జరిగే సంఘటనకు 'during' వాడతారు, కాబట్టి 'during that week' సరైనది. 'For' కాల పరిమాణాన్ని సూచిస్తుంది (for a week).

Quantitative adjectives tell how much or how many (little, few, six). 'Oval' describes shape, so it is not a quantitative adjective.

Quantitative adjectives ఎంత/ఎన్ని అని తెలుపుతాయి (little, few, six). 'Oval' ఆకారాన్ని తెలుపుతుంది, కాబట్టి అది quantitative adjective కాదు.

'Who invented the camera?' correctly uses 'the' for a specific invention. Games take no article (play tennis), and 'the old days' needs 'the'. The Rutherford sentence is also acceptable in meaning, but the key accepts option 2.

'Who invented the camera?' లో నిర్దిష్ట ఆవిష్కరణకు 'the' సరిగ్గా వాడారు. ఆటల ముందు article రాదు (play tennis); 'in the old days' అని 'the' కావాలి. ఫైనల్ కీ ప్రకారం సమాధానం 2.

The idiom is 'to know something like the back of your hand', meaning to know it extremely well.

'Know like the back of your hand' అనే నుడికారం అంటే దేన్నైనా చాలా బాగా తెలిసి ఉండటం.

'Went on' means to continue doing something, so it replaces 'continued'. 'Held on' means to wait or grip, and 'let on' means to reveal a secret; 'gave on' is not a standard phrasal verb.

'Went on' అంటే కొనసాగించడం, కాబట్టి 'continued'కి సరిపోతుంది. 'Held on' = ఆగు/పట్టుకో, 'let on' = రహస్యం బయటపెట్టు; 'gave on' ప్రామాణిక phrasal verb కాదు.

A negative imperative is changed to passive using 'is/are not to be + past participle', giving 'This switch isn't to be touched.' The other options are ungrammatical or change the meaning.

నిషేధార్థక ఆజ్ఞార్థక వాక్యాన్ని passiveలో 'is/are not to be + past participle'గా మారుస్తారు: 'This switch isn't to be touched.' మిగతావి వ్యాకరణ దోషాలు లేదా అర్థం మార్పు కలిగి ఉన్నాయి.

With a singular subject ('This train') the simple present verb takes -s: 'stops'. The other options use 'stop', 'don't' or 'Do' with a singular subject.

ఏకవచన కర్త 'This train'తో simple presentలో క్రియకు -s చేరుతుంది: 'stops'. మిగతా వాక్యాల్లో ఏకవచన కర్తతో stop/don't/Do వాడటం తప్పు.

The question is about a past event ('was'), so the reply uses the simple past 'had'.

ప్రశ్న గతంలో జరిగిన పార్టీ గురించి ('was'), కాబట్టి సమాధానంలో simple past 'had' వస్తుంది.

A simple sentence has one subject and one finite verb (one clause). Option 1 has only one clause. Option 2 is complex (has a subordinate clause) and options 3 and 4 are compound.

Simple sentenceలో ఒకే clause ఉంటుంది. 1వ ఎంపికలో ఒకే clause ఉంది. 2 complex sentence, 3 మరియు 4 compound sentences.

The passage says young people who spend over two hours a day on social networking sites are more likely to report psychological distress. So option 2 matches. The other options contradict the passage.

రోజుకు రెండు గంటలకంటే ఎక్కువ సోషల్ మీడియా వాడే యువత మానసిక ఒత్తిడిని ఎక్కువగా చెబుతారని passage చెబుతుంది, కాబట్టి 2 సరైనది. మిగతావి passageకి విరుద్ధం.

In the stanza the Raven is perched on a limb and 'Reynard the Fox' looked up at him. 'Reynard' is the traditional name of the fox in fables, so Mr. Reynard is a fox.

Stanzaలో Raven కొమ్మపై కూర్చుంది, 'Reynard the Fox' పైకి చూశాడు. Reynard అనేది కథల్లో నక్క పేరు, కాబట్టి Mr. Reynard ఒక నక్క (fox).

The Education Commission (Kothari Commission, 1964-66) viewed English as a language of knowledge, modern thinking and a link/library language. 'The gift of goddess Saraswati' is not a perception it put forward; this follows the final key.

కొఠారి కమిషన్ (1964-66) ఇంగ్లీషును జ్ఞాన భాషగా, ఆధునిక ఆలోచనల భాషగా, లింక్ భాషగా చూసింది. 'సరస్వతీదేవి వరం' అనే భావన దానిది కాదు; ఇది ఫైనల్ కీ ప్రకారం.

Speaking and writing are productive (active) skills because the learner produces language. Listening and reading are receptive skills.

Speaking, writing భాషను ఉత్పత్తి చేసే productive (క్రియాశీల) నైపుణ్యాలు. Listening, reading receptive (గ్రహణ) నైపుణ్యాలు.

Remedial teaching is planned after diagnosing learning difficulties, to fill the gaps and correct errors in a learner's understanding. It is not about enrichment of bright learners or testing.

నివారణ బోధన (remedial teaching) అభ్యసన లోపాలను గుర్తించి, ఆ ఖాళీలను పూరించడానికి చేసే బోధన. ప్రతిభావంతులను ముందుకు నడపడం లేదా పరీక్షించడం కాదు.

Present perfect structure is have/has + past participle + object: 'The teacher has taught a lesson...' In options 1 and 3, 'have/has' is the main verb meaning possess and the participle is an adjective. Option 4 is present perfect continuous.

Present perfect నిర్మాణం have/has + past participle + object: 'The teacher has taught a lesson...'. 1, 3లో have/has ప్రధాన క్రియ (కలిగి ఉండు), participle విశేషణం. 4 present perfect continuous.

Activity packs support supplementary teaching, varied learning styles and basic skills practice. They are not meant to make the teacher mechanical.

Activity packs అదనపు బోధన, వివిధ అభ్యసన శైలులు, ప్రాథమిక నైపుణ్యాల బోధనకు ఉపయోగపడతాయి. ఉపాధ్యాయుడిని యాంత్రికంగా మార్చడానికి కాదు.

Portfolios, journals and projects are open-ended, product-based tasks that let learners show original work, so they mainly elicit creativity. This follows the final key.

Portfolios, journals, projects ఓపెన్-ఎండెడ్ పనులు; విద్యార్థి స్వీయ సృజనను చూపే అవకాశం ఇస్తాయి, కాబట్టి ప్రధానంగా సృజనాత్మకత (creativity). ఇది ఫైనల్ కీ ప్రకారం.

A proper fraction lies between 0 and 1. Multiplying two numbers less than 1 gives a smaller number that is still less than 1, so the product is always proper. The sum can be proper or improper (1/4 + 1/4 = 1/2 is proper, 3/4 + 3/4 = 3/2 is improper), so options 1 and 2 are wrong.

క్రమభిన్నం (proper fraction) విలువ 0 మరియు 1 మధ్య ఉంటుంది. 1 కంటే తక్కువ ఉన్న రెండు సంఖ్యలను గుణిస్తే వచ్చే లబ్ధం కూడా 1 కంటే తక్కువే, కాబట్టి లబ్ధం ఎల్లప్పుడూ క్రమభిన్నమే. మొత్తం క్రమ లేదా అపక్రమ భిన్నం కావచ్చు (1/4 + 1/4 = 1/2 క్రమభిన్నం, 3/4 + 3/4 = 3/2 అపక్రమభిన్నం), కాబట్టి 1, 2 తప్పు.

210 = 5 × 6 × 7, the product of three consecutive natural numbers. 729 = 9³, 130 = 2 × 5 × 13 and 350 = 2 × 5² × 7 cannot be written as a product of three consecutive numbers (6×7×8 = 336 and 7×8×9 = 504 bracket 350; 4×5×6 = 120 and 5×6×7 = 210 bracket 130).

210 = 5 × 6 × 7, ఇది మూడు వరుస సహజ సంఖ్యల లబ్ధం. 729 = 9³, 130 = 2 × 5 × 13, 350 = 2 × 5² × 7 లను మూడు వరుస సంఖ్యల లబ్ధంగా రాయలేము.

13/21 ≈ 0.619 and 5/7 ≈ 0.714. 69/105 = 23/35 ≈ 0.657, which lies between them. 18/5 = 3.6 and 139/21 ≈ 6.6 are far larger, and 8/14 = 4/7 ≈ 0.571 is smaller than 13/21.

13/21 ≈ 0.619, 5/7 ≈ 0.714. 69/105 = 23/35 ≈ 0.657 ఈ రెండింటి మధ్య ఉంటుంది. 18/5 = 3.6, 139/21 ≈ 6.6 చాలా పెద్దవి; 8/14 = 4/7 ≈ 0.571 అనేది 13/21 కంటే చిన్నది.

Let H.C.F = h, then L.C.M = 4h and 4h + h = 30, so h = 6 and L.C.M = 24. Product of the numbers = L.C.M × H.C.F = 24 × 6 = 144, so the other number = 144 ÷ 18 = 8. (Strictly, H.C.F of 18 and 8 is 2, not 6, so the data is inconsistent, but the key follows the product formula and gives 8.)

గ.సా.భా = h అనుకుంటే క.సా.గు. = 4h; 4h + h = 30 కాబట్టి h = 6, క.సా.గు. = 24. సంఖ్యల లబ్ధం = క.సా.గు. × గ.సా.భా = 24 × 6 = 144, కాబట్టి రెండవ సంఖ్య = 144 ÷ 18 = 8. (18, 8 ల గ.సా.భా వాస్తవానికి 2, కాబట్టి ఇచ్చిన దత్తాంశం పరస్పర విరుద్ధం; అయినా లబ్ధ సూత్రం ప్రకారం జవాబు 8, ఇదే కీ.)

L.C.M of 6, 10, 12 is 60, so L.C.M of 6x, 10x, 12x is 60x = 180, giving x = 3. The numbers are 18, 30 and 36, whose H.C.F is 6 (equivalently H.C.F of 6, 10, 12 is 2, so H.C.F = 2x = 6).

6, 10, 12 ల క.సా.గు. 60, కాబట్టి 6x, 10x, 12x ల క.సా.గు. = 60x = 180 ⇒ x = 3. సంఖ్యలు 18, 30, 36; వాటి గ.సా.భా = 6 (6, 10, 12 ల గ.సా.భా 2, కాబట్టి 2x = 6).

By the factor theorem, (x − 3) is a factor if the value at x = 3 is zero. Option 1: 18 − 3 − 15 = 0; option 3: 27 − 39 + 12 = 0; option 4: 9 − 24 + 15 = 0. Option 2: 18 − 21 − 3 = −6 ≠ 0, so (x − 3) is not a factor of it.

కారణాంక సిద్ధాంతం ప్రకారం x = 3 వద్ద విలువ 0 అయితేనే (x − 3) కారణాంకం. 1) 18 − 3 − 15 = 0; 3) 27 − 39 + 12 = 0; 4) 9 − 24 + 15 = 0. 2) 18 − 21 − 3 = −6 ≠ 0, కాబట్టి దానికి (x − 3) కారణాంకం కాదు.

Let son = x, mother = 3x. After 5 years: (x + 5) + (3x + 5) = 66, so 4x = 56 and x = 14. Son is 14 and mother is 42 (check: 19 + 47 = 66).

కుమారుడు = x, తల్లి = 3x అనుకుంటే 5 సంవత్సరాల తరువాత (x + 5) + (3x + 5) = 66 ⇒ 4x = 56 ⇒ x = 14. కుమారుడు 14, తల్లి 42 (సరిచూడండి: 19 + 47 = 66).

Test x = 7: 4/8 + 5/10 = 0.5 + 0.5 = 1 and 9/9 = 1, so it holds. (Algebraically, cross-multiplying gives (9x + 17)(x + 2) = 9(x + 1)(x + 3), i.e. 9x² + 35x + 34 = 9x² + 36x + 27, so x = 7.)

x = 7 ఉంచితే: 4/8 + 5/10 = 1 మరియు 9/9 = 1, సమానం. (బీజగణిత విధానం: (9x + 17)(x + 2) = 9(x + 1)(x + 3) ⇒ 9x² + 35x + 34 = 9x² + 36x + 27 ⇒ x = 7.)

Numerator: 9^n × 3² × 3^n = 3^(2n+2+n) = 3^(3n+2) and 27^n = 3^(3n), so numerator = 3^(3n)(9 − 1) = 8 × 3^(3n). Denominator = 3^15 × 8. So 3^(3n − 15) = 3^(−3), giving 3n = 12 and n = 4.

లవం: 9^n × 3² × 3^n = 3^(3n+2); 27^n = 3^(3n). కాబట్టి లవం = 3^(3n)(9 − 1) = 8 × 3^(3n). హారం = 3^15 × 8. కాబట్టి 3^(3n − 15) = 3^(−3) ⇒ 3n = 12 ⇒ n = 4.

A complete angle is 360°, so 6x + 20 + 9y + 30 + 3z + 40 = 360. This gives 6x + 9y + 3z = 270; dividing by 3, 2x + 3y + z = 90°.

సంపూర్ణ కోణం (complete angle) = 360°. కాబట్టి 6x + 20 + 9y + 30 + 3z + 40 = 360 ⇒ 6x + 9y + 3z = 270. 3 తో భాగిస్తే 2x + 3y + z = 90°.

The exterior angles at B and C are 94° and 126°, so the interior angles are ∠B = 180° − 94° = 86° and ∠C = 180° − 126° = 54°. Then ∠BAC = 180° − (86° + 54°) = 40°.

B, C వద్ద బాహ్యకోణాలు 94°, 126° కాబట్టి అంతరకోణాలు ∠B = 180° − 94° = 86°, ∠C = 180° − 126° = 54°. కాబట్టి ∠BAC = 180° − (86° + 54°) = 40°.

The exterior angles of any polygon add up to 360°. So 2x + 3x + 4x + 5x + 6x = 20x = 360°, giving x = 18°.

ఏ బహుభుజి బాహ్యకోణాల మొత్తమైనా 360°. కాబట్టి 2x + 3x + 4x + 5x + 6x = 20x = 360° ⇒ x = 18°.

Diagonal of the square = 10√2 cm. Area of the square on it = (10√2)² = 200 cm², which is twice the area of the original square (100 cm²).

చతురస్రం కర్ణం = 10√2 సెం.మీ. దానిపై నిర్మించిన చతురస్ర వైశాల్యం = (10√2)² = 200 సెం.మీ²; ఇది మొదటి చతురస్ర వైశాల్యం (100) కు రెట్టింపు.

Perimeter of a sector = 2r + arc length. Arc = (90/360) × 2 × (22/7) × 14 = 22 cm. Perimeter = 28 + 22 = 50 cm.

సెక్టరు చుట్టుకొలత = 2r + చాపం పొడవు. చాపం = (90/360) × 2 × (22/7) × 14 = 22 సెం.మీ. చుట్టుకొలత = 28 + 22 = 50 సెం.మీ.

Curved surface area = 2πrh = π × d × h = (22/7) × 14 × 15 = 660 cm².

వక్రతల వైశాల్యం = 2πrh = π × d × h = (22/7) × 14 × 15 = 660 సెం.మీ².

Lateral surface area of a prism = base perimeter × height = 24 × 15 = 360 cm².

పట్టకం ప్రక్కతల వైశాల్యం = భూ చుట్టుకొలత × ఎత్తు = 24 × 15 = 360 సెం.మీ².

Arranged: 6, 6, 7, 9, 10, 16. Mean = 54/6 = 9, median = (7 + 9)/2 = 8, mode = 6. Range = 10 is not a measure of central tendency. So the measure equal to 8 is the median.

ఆరోహణ క్రమం: 6, 6, 7, 9, 10, 16. సగటు = 54/6 = 9, మధ్యగతం = (7 + 9)/2 = 8, బాహుళకం = 6. వ్యాప్తి = 10 (ఇది కేంద్రీయ స్థాన కొలత కాదు). కాబట్టి 8 అనేది మధ్యగతం.

Sum = 5 × 6 = 30. In ascending order a, b, 5, d, 12 (median 5 is the 3rd). Mode 3 needs 3 to repeat, so a = b = 3. Then 3 + 3 + 5 + d + 12 = 30 gives d = 7. The data is 3, 3, 5, 7, 12 and the second number is 3.

మొత్తం = 5 × 6 = 30. ఆరోహణ క్రమం a, b, 5, d, 12 (మధ్యగతం 5 మూడవది). బాహుళకం 3 కావాలంటే 3 పునరావృతం కావాలి, కాబట్టి a = b = 3. 3 + 3 + 5 + d + 12 = 30 ⇒ d = 7. దత్తాంశం 3, 3, 5, 7, 12; రెండవ సంఖ్య 3.

Mode is the most frequent value. 5 already appears twice. If x is 3, 2 or 7, that number also appears twice and 5 would not be the only mode. Only x = 13 keeps 5 as the unique mode.

బాహుళకం అంటే ఎక్కువసార్లు వచ్చే విలువ. 5 ఇప్పటికే రెండుసార్లు ఉంది. x = 3, 2 లేదా 7 అయితే ఆ సంఖ్య కూడా రెండుసార్లు వస్తుంది, అప్పుడు 5 ఒక్కటే బాహుళకం కాదు. x = 13 అయితేనే 5 ఏకైక బాహుళకం.

Cost of one pen = 192 ÷ 12 = Rs.16. Cost of one ball pen = 288 ÷ 8 = Rs.36. Ratio = 16 : 36 = 4 : 9.

ఒక పెన్ను ధర = 192 ÷ 12 = రూ.16. ఒక బాల్ పెన్ను ధర = 288 ÷ 8 = రూ.36. నిష్పత్తి = 16 : 36 = 4 : 9.

Let the cost of each article be Rs.1. S.P. of 10 articles = C.P. of 11 = Rs.11 while C.P. of 10 = Rs.10, so the gain on Rs.10 is Rs.1, i.e. 1/10 × 100 = 10%. The 9 1/11 % option is a trap (it comes from dividing by 11).

ఒక వస్తువు కొన్నవెల రూ.1 అనుకుంటే 10 వస్తువుల అమ్మినవెల = 11 వస్తువుల కొన్నవెల = రూ.11, 10 వస్తువుల కొన్నవెల = రూ.10. లాభం = రూ.1, లాభశాతం = 1/10 × 100 = 10%. (9 1/11 % అనేది 11 తో భాగించే పొరపాటు ఫలితం.)

Sum = 4.2 + 0 + 3.8 + 7.6 = 15.6. Average = 15.6 ÷ 4 = 3.9. The zero is counted as a value, so divide by 4.

మొత్తం = 4.2 + 0 + 3.8 + 7.6 = 15.6. సగటు = 15.6 ÷ 4 = 3.9. సున్నా కూడా ఒక విలువగా లెక్కించబడుతుంది కాబట్టి 4 తో భాగించాలి.

Taking simple interest, I = PRT/100 for 2 years: (1) 3000, (2) 2200, (3) 2000, (4) 9000 × 20 × 2/100 = 3600. So option 4 gives the maximum. (With compound interest the order stays the same: option 4 gives 3960.)

సాధారణ వడ్డీ I = PRT/100 (T = 2): (1) 3000, (2) 2200, (3) 2000, (4) 9000 × 20 × 2/100 = 3600. కాబట్టి 4వ సందర్భంలో వడ్డీ గరిష్టం. (చక్రవడ్డీ తీసుకున్నా క్రమం మారదు: 4వ దానిలో 3960.)

Take x = 5k and y = 8k. Then 5x + 3y = 25k + 24k = 49k and 3x − y = 15k − 8k = 7k. The ratio is 49k : 7k = 7 : 1.

x = 5k, y = 8k అనుకుంటే 5x + 3y = 25k + 24k = 49k, 3x − y = 15k − 8k = 7k. నిష్పత్తి = 49k : 7k = 7 : 1.

Bertrand Russell, the British logician and philosopher (co-author of Principia Mathematica), held that mathematics and logic are identical, and that mathematics is logic carried further.

బెర్ట్రాండ్ రస్సెల్ (బ్రిటిష్ తర్కవేత్త, తత్వవేత్త; Principia Mathematica సహ రచయిత) గణితం, తర్కం ఒకటేనని, గణితం తర్కం యొక్క కొనసాగింపని అభిప్రాయపడ్డారు.

Converting a verbal statement into a symbolic equation requires the student to grasp the meaning of the statement and restate it in another form (translation), which belongs to the Understanding objective in Bloom's taxonomy. This follows the final key.

మాటలలో ఉన్న ప్రవచనాన్ని సంకేత సమీకరణంగా మార్చాలంటే భావాన్ని అర్థం చేసుకుని మరో రూపంలో వ్యక్తం చేయాలి (అనువాదం); ఇది బ్లూమ్ వర్గీకరణలో అవగాహన (Understanding) లక్ష్యం. ఇది తుది కీ ప్రకారం.

In the laboratory method students learn by doing: they perform activities and experiments with materials and discover mathematical facts themselves (learning by doing). Inductive and deductive methods are reasoning methods, and synthesis is a method of combining known facts.

ప్రయోగశాల పద్ధతిలో విద్యార్థులు పరికరాలతో కృత్యాలు, ప్రయోగాలు చేస్తూ స్వయంగా గణిత సత్యాలను కనుగొంటారు (చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం). ఆగమన, నిగమన పద్ధతులు తార్కిక పద్ధతులు; సంశ్లేషణ అంటే తెలిసిన అంశాలను కలిపి నిర్ణయానికి రావడం.

In the bead frame (abacus) a bar represents one place value, and a bar can hold at most 9 beads: when a tenth bead would be added, the 10 beads are replaced by one bead on the next bar to the left (carry over). This follows the final key (9).

పూసల చట్రంలో ప్రతి కడ్డీ ఒక స్థాన విలువను సూచిస్తుంది; ఒక కడ్డీలో గరిష్ఠంగా 9 పూసలు వేయగలం. పదవ పూస వేయవలసి వస్తే 10 పూసలను తీసివేసి ఎడమవైపు కడ్డీలో ఒక పూసను వేస్తాం (హస్తగతం). ఇది తుది కీ (9) ప్రకారం.

Herbartian steps: preparation, presentation, comparison, generalisation, application. Morrison's steps: exploration (pre-test), presentation, assimilation, organisation, recitation. The step common to both is presentation, so the pair is Herbartian and Morrison.

హెర్బార్షియన్ సోపానాలు: సన్నాహం, ప్రదర్శన (ప్రస్తావన), పోలిక, సామాన్యీకరణ, అనువర్తనం. మోరిసన్ సోపానాలు: అన్వేషణ, ప్రదర్శన, సమీకరణ, సంఘటనం, పునశ్చరణ. రెండింటిలో ఉమ్మడి సోపానం ప్రదర్శన (presentation); కాబట్టి జత హెర్బార్ట్, మోరిసన్.

Formative evaluation is continuous and ongoing during learning, so quick, frequent tools that give immediate feedback are most useful; oral questioning fits this best. Written and practical examinations are usually summative, and a rating scale is a tool for judging qualities rather than the main formative tool. This follows the final key.

నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం (formative) అభ్యసన సమయంలో నిరంతరం జరిగేది; వెంటనే ఫీడ్‌బ్యాక్ ఇచ్చే సాధనాలు ఎక్కువ ఉపయోగకరం, మౌఖిక ప్రశ్నలు దీనికి బాగా సరిపోతాయి. రాత, ప్రయోగ పరీక్షలు సాధారణంగా సంకలనాత్మకం. ఇది తుది కీ ప్రకారం.

Viviparous animals give birth to young ones and most have visible external ears (pinnae) and fur or hair on the body. Animals that lay eggs (oviparous), such as birds and reptiles, lack external ears and have feathers or scales.

శిశోత్పాదక జంతువులు పిల్లలను కని పెంచుతాయి; వీటిలో చాలావాటికి బయటకు కనిపించే చెవులు (pinnae) మరియు శరీరంపై వెంట్రుకలు ఉంటాయి. గుడ్లు పెట్టే అండోత్పాదక జంతువులైన పక్షులు, సరీసృపాలకు బయటి చెవులు ఉండవు; అవి ఈకలు లేదా పొలుసులు కలిగి ఉంటాయి.

Tobacco is the main crop of Prakasam district, and its cultivation and curing need many labourers, so workers migrate seasonally from nearby districts. This follows the final key; chilli is also grown widely in the region but the key accepts tobacco.

ప్రకాశం జిల్లాలో పొగాకు ప్రధాన పంట; దాని సాగు, క్యూరింగ్‌కు ఎక్కువ కూలీలు అవసరమవడంతో పరిసర జిల్లాల నుండి కాలానుగత వలసలు జరుగుతాయి. ఇది తుది కీ ప్రకారం; మిరప కూడా పండినా కీ పొగాకును సూచిస్తుంది.

Atmospheric nitrogen is fixed into nitrogen compounds by lightning (a) and by nitrogen-fixing bacteria such as Rhizobium (c). Statements (b) and (d) describe other parts of the nitrogen cycle (food chain transfer and decomposition of wastes), not fixation of atmospheric nitrogen.

వాతావరణ నత్రజనిని మెరుపులు (a), రైజోబియం వంటి నత్రజని స్థాపక బాక్టీరియా (c) సమ్మేళనాలుగా మారుస్తాయి (nitrogen fixation). (b), (d) నత్రజని చక్రంలోని ఇతర దశలు (ఆహార గొలుసు, వ్యర్థాల విచ్ఛిన్నం).

Xanthium fruits have hooks or spines that cling to the fur of animals and clothes, so they are dispersed by animals. Calotropis and maple are dispersed by wind, and castor by explosive bursting of the fruit.

జాంథియం (Xanthium) ఫలాలకు ముళ్ళు/కొక్కేలు ఉండి జంతువుల బొచ్చుకు అతుక్కుని వ్యాప్తి చెందుతాయి. జిల్లేడు, మాపుల్ గాలి ద్వారా; ఆముదం ఫలం పేలడం ద్వారా వ్యాపిస్తాయి.

The medulla oblongata controls involuntary actions such as blood pressure, vomiting and salivation. Change in the size of the pupil is a reflex controlled by the midbrain, so it is not controlled by the medulla.

మజ్జాముఖం (medulla oblongata) రక్తపీడనం, వాంతులు, లాలాజల స్రావం వంటి అనియంత్రిత చర్యలను నియంత్రిస్తుంది. కంటిపాప పరిమాణంలో మార్పు మధ్య మెదడు (midbrain) నియంత్రించే ప్రతీకార చర్య.

Carrot, radish and sweet potato are modified roots that store food. Potato is a modified underground stem (stem tuber), so it is the odd one out.

క్యారెట్, ముల్లంగి, చిలగడదుంప ఆహారాన్ని నిల్వ చేసే రూపాంతరం చెందిన వేర్లు. బంగాళాదుంప రూపాంతరం చెందిన కాండం (stem tuber) కాబట్టి భిన్నమైనది.

Species found only in a particular geographical area and nowhere else are called endemic species. Endangered species are those at risk of extinction, and extinct species have disappeared completely.

ఒక నిర్దిష్ట ప్రాంతంలో మాత్రమే కనిపించే జాతులను స్థానిక/ఎండెమిక్ జాతులు (endemic species) అంటారు. ఆపదలో ఉన్నవి అంతరించే ప్రమాదంలో ఉన్నవి; అంతరించినవి పూర్తిగా కనుమరుగైనవి.

A postal address contains house number, street, village/town, mandal, district, state and PIN code. A PAN number is a tax identity number and is not part of an address.

చిరునామాలో ఇంటి నంబరు, వీధి, ఊరు, మండలం, జిల్లా, రాష్ట్రం, పిన్‌కోడ్ ఉంటాయి. పాన్ నంబరు (PAN) పన్ను గుర్తింపు సంఖ్య, ఇది చిరునామాలో భాగం కాదు.

1 m = 100 cm, not 1000 cm, so option 2 is incorrect. The others are correct: 1 km = 1000 m, 1 cm = 10 mm, and 1 km = 1000 x 100 = 1,00,000 cm.

1 మీ = 100 సెం.మీ., 1000 కాదు; కాబట్టి (2) సరికాదు. మిగిలినవి సరైనవి: 1 కి.మీ = 1000 మీ, 1 సెం.మీ = 10 మీ.మీ, 1 కి.మీ = 1000 x 100 = 1,00,000 సెం.మీ.

The angle between the incident and reflected rays is i + r = 60°. By the law of reflection i = r, so 2i = 60° and i = 30°.

పతన, పరావర్తన కిరణాల మధ్య కోణం i + r = 60°. పరావర్తన నియమం ప్రకారం i = r, కాబట్టి 2i = 60°, i = 30°.

An iron nail is a conductor of electricity, so the analogy needs an insulator. A wooden block is an insulator, whereas a metal coin, aluminium foil and a sewing needle are all conductors.

ఇనుప మేకు విద్యుత్ వాహకం; దానికి సరిపోయే బంధకం చెక్క దిమ్మ (wooden block). లోహ నాణెం, అల్యూమినియం రేకు, కుట్టు సూది వాహకాలు.

The outermost (non-luminous) zone of a flame is the hottest because of complete combustion with plenty of oxygen. Goldsmiths therefore use it for melting gold and silver, so R correctly explains A.

మంట యొక్క బాహ్య (అదీప్త) ప్రాంతంలో ఆక్సిజన్ పుష్కలంగా ఉండి సంపూర్ణ దహనం జరుగుతుంది, కాబట్టి అదే అత్యంత వేడి. అందుకే స్వర్ణకారులు దీనిని ఉపయోగిస్తారు; R అనేది A కు సరైన వివరణ.

Alberuni, the Persian scholar who wrote the Kitab-ul-Hind, came to India with Mahmud of Ghazni and was patronised by him. The Lodi rulers and Khizr Khan belong to later Delhi Sultanate dynasties.

కితాబ్-ఉల్-హింద్ రాసిన అల్ బెరూనీ, మహమ్మద్ ఘజనీతో భారతదేశానికి వచ్చి అతని ఆదరణ పొందాడు. కిజర్ ఖాన్, లోడీలు తరువాతి ఢిల్లీ సుల్తానుల వంశాలకు చెందినవారు.

The Ashoka Chakra (wheel) in the National Emblem has 24 spokes, not 36, so option 2 is wrong. The four lions stand for power, courage, confidence and pride, the bull for hard work and the horse for speed and energy.

జాతీయ చిహ్నంలోని అశోక చక్రానికి 24 ఆకులు (spokes) ఉంటాయి, 36 కాదు; కాబట్టి (2) సరికాదు. నాలుగు సింహాలు శక్తి, ధైర్యం, విశ్వాసం, గౌరవం; ఎద్దు కష్టపడే తత్వం; గుర్రం వేగం, శక్తిని సూచిస్తాయి.

Brazil is the world's largest producer of coffee, followed by countries such as Vietnam and Colombia. India is a much smaller producer.

ప్రపంచంలో కాఫీని అత్యధికంగా ఉత్పత్తి చేసే దేశం బ్రెజిల్; తరువాత వియత్నాం, కొలంబియా వంటివి ఉంటాయి. భారతదేశ ఉత్పత్తి చాలా తక్కువ.

'Longitudo' is a Latin word meaning length, from which the English word longitude (distance east or west) comes. Similarly 'latitudo' (breadth) gives latitude.

'Longitudo' అనేది లాటిన్ పదం, అంటే పొడవు; దీని నుండి ఇంగ్లీష్ 'longitude' (రేఖాంశం) వచ్చింది. అలాగే 'latitudo' (వెడల్పు) నుండి latitude వచ్చింది.

The asteroid belt, made of numerous small rocky bodies, lies between the orbits of Mars and Jupiter. Mercury, Venus, Earth and Mars are inner planets, so the belt is not found between them.

గ్రహశకలాల పట్టీ (asteroid belt) అంగారకుడు (Mars), గురుడు (Jupiter) కక్ష్యల మధ్య ఉంటుంది. ఇది చిన్న రాతి ఖండాలతో ఏర్పడింది.

India's first National Forest Policy was declared in 1952; it was later revised in 1988. The key therefore takes 1952.

భారతదేశ మొదటి జాతీయ అటవీ విధానం 1952లో ప్రకటించబడింది; తరువాత 1988లో సవరించబడింది.

Gana (Ganasangha) mahajanapadas were republics ruled by an assembly of chiefs; Vajji and Malla are the examples listed. Asmaka, Gandhara, Avanti, Chedi and Vatsa were monarchies.

వజ్జి, మల్ల గణ (గణసంఘ) రాజ్యాలు, అంటే నాయకుల సభ పాలించే గణతంత్రాలు. అస్మక, గాంధార, అవంతి, ఛేది, వత్స రాచరిక రాజ్యాలు.

This question was dropped in the final key; marks were awarded to all candidates. Content-wise, statement (c) is the standard definition of a tariff and (b) matches the textbook, so only (a) looks doubtful (the first MNCs are much older than the 1920s); no option lists (a) alone, which is why the question could not be keyed.

ఈ ప్రశ్నను తుది కీలో తొలగించారు; అభ్యర్థులందరికీ మార్కులు ఇచ్చారు. విషయపరంగా (c) సుంకం యొక్క సరైన నిర్వచనం, (b) పాఠ్యపుస్తకానికి అనుగుణం; (a) మాత్రమే సందేహాస్పదం (మొదటి బహుళజాతి సంస్థలు 1920ల కంటే ఎంతో ముందువి). (a) ఒక్కటే ఉన్న ఎంపిక లేనందున కీ ఇవ్వలేదు.

Amarasimha, author of the Sanskrit thesaurus Amarakosha, was one of the Navaratnas at the court of the Gupta king Chandragupta II (Vikramaditya). He therefore belongs to the Gupta period.

సంస్కృత నిఘంటువు అమరకోశం రాసిన అమరసింహుడు గుప్త రాజు రెండవ చంద్రగుప్తుని (విక్రమాదిత్యుని) ఆస్థానంలోని నవరత్నాలలో ఒకరు; కాబట్టి గుప్తుల కాలానికి చెందినవాడు.

Qutub Minar, begun by Qutbuddin Aibak and completed by Iltutmish, is named in honour of the Sufi saint Khwaja Qutbuddin Bakhtiyar Kaki. Aibak was the builder, not a Sufi saint.

కుతుబ్ మీనార్‌ను కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ ప్రారంభించగా ఇల్తుత్మిష్ పూర్తి చేశాడు; ఇది సూఫీ సన్యాసి ఖ్వాజా కుతుబుద్దీన్ భక్తియార్ ఖాకీ పేరిట అంకితం. ఐబక్ నిర్మాత, సూఫీ కాదు.

The Vilasa grant (copper plate) inscription of Prolaya Nayaka's family records the fall of the Kakatiya empire to the Delhi Sultans and the Musunuri Nayaks' recovery of Andhra country. This follows the final key; Palampeta and Motupalli are not copper-plate records of this kind.

కాకతీయ సామ్రాజ్య పతనాన్ని, ఢిల్లీ సుల్తానుల దండయాత్రలను తెలిపే తామ్ర శాసనం విలస శాసనం అని తుది కీ పేర్కొంటుంది. పాలంపేట, మోటుపల్లి శాసనాలు కాకతీయ పతనాన్ని తెలిపేవి కావు.

Guru Tegh Bahadur, the ninth Sikh Guru, was executed in 1675 on the orders of Aurangzeb for refusing to convert, so he was Aurangzeb's contemporary. Babur and Akbar belong to earlier decades.

తొమ్మిదవ సిక్కు గురువు గురు తేజ్ బహదూర్‌ను 1675లో ఔరంగజేబు ఆజ్ఞపై ఉరితీశారు; కాబట్టి ఔరంగజేబు సమకాలీనుడు. బాబర్, అక్బర్ ముందటి కాలానికి చెందినవారు.

A statement that sums up observations across plants into a general statement is a generalization in science teaching. It is neither a mathematical formula, nor a law or a theory, which need much wider and more rigorous support.

అనేక పరిశీలనల ఆధారంగా చేసిన సాధారణ ప్రకటన 'సాధారణీకరణం' (generalization). ఇది నియమం, సిద్ధాంతం లేదా సూత్రం కాదు; వాటికి విస్తృత, కఠిన ఆధారాలు అవసరం.

The final key accepts that (a) is a correct specification for the objective 'understanding' (expressing/explaining in other units) while (b) is not. This is somewhat arguable, since 'suggesting' a device could also be an understanding-level specification, but the answer follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం (a) 'అవగాహన' లక్ష్యానికి సరైన స్పష్టీకరణ, (b) కాదు. ఇది కొంత వివాదాస్పదం (పరికరాన్ని సూచించడం కూడా అవగాహన స్థాయి కావచ్చు), అయినా సమాధానం తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

In the AP EVS academic standards, 'experiments and field observations' involve hands-on skills such as handling apparatus and observing, so they belong to the psychomotor domain. Cognitive covers knowing and understanding, and affective covers attitudes and values.

ప్రయోగాలు, క్షేత్ర పరిశీలనలలో పరికరాలను ఉపయోగించడం వంటి నైపుణ్యాలు ఉంటాయి కాబట్టి ఇది మానసిక చలనాత్మక (psychomotor) రంగానికి చెందినది. జ్ఞానాత్మకం తెలుసుకోవడం; భావావేశం వైఖరులు, విలువలు.

Collaborative learning is based on social constructivism (Vygotsky), where learners build knowledge through interaction with peers. Hence learning is viewed as a social process.

భాగస్వామ్య అభ్యసనం సామాజిక నిర్మాణవాదం (వైగోట్స్కీ) ఆధారంగా ఉంటుంది; పిల్లలు సహచరులతో చర్చించి జ్ఞానాన్ని నిర్మించుకుంటారు. కాబట్టి అభ్యసనం ఒక సామాజిక ప్రక్రియ.

Mind mapping starts from a keyword written at the centre of the board, with students' experiences and ideas branching out from it. Brainstorming is free generation of ideas without a keyword map, so the key takes mind mapping.

బోర్డు మధ్యలో కీలక పదాన్ని రాసి, దాని నుండి పిల్లల అనుభవాలు, ఆలోచనలను శాఖలుగా రాబట్టడం మైండ్ మ్యాపింగ్ (mind mapping). మేథోమధనం (brainstorming) అనేది కీలక పద పటం లేని స్వేచ్ఛా ఆలోచనల సేకరణ.

Maximum marks = 20% of 50 = (20/100) x 50 = 10. The other options are the total marks, the percentage figure, or a wrong calculation.

గరిష్ట మార్కులు = 50 లో 20% = (20/100) x 50 = 10.