AP TET 2026 SGT Paper IA Question Paper 8 August 2026 Shift 2

Whitmer and Kotenski list functions such as giving affection, developing social values from infancy to adolescence and providing social identity. Suppressing children is not a function of a family; a healthy family nurtures and guides children rather than suppressing them.

విట్‌మార్, కోటిన్‌స్కీల ప్రకారం కుటుంబం పిల్లలకు ప్రేమానురాగాలను ఇవ్వడం, శైశవం నుంచి వయోజన దశ వరకు సాంఘిక విలువలను పెంపొందించడం, సమాజంతో గుర్తింపును కల్పించడం వంటి విధులను నిర్వహిస్తుంది. పిల్లలను అణచివేయడం కుటుంబ విధి కాదు; కుటుంబం పిల్లలను పోషించి, మార్గనిర్దేశం చేస్తుంది.

The experimental method follows the scientific order: identify the problem, construct a hypothesis, collect data, then analyse the results and draw conclusions. So the sequence is a, b, c, d.

ప్రయోగ పద్ధతిలో శాస్త్రీయ క్రమం: సమస్యను గుర్తించడం, పరికల్పన (hypothesis) ఏర్పరచడం, దత్తాంశం సేకరించడం, ఫలితాలను విశ్లేషించి నిర్ధారణకు రావడం. కాబట్టి క్రమం a, b, c, d.

Jealousy is reduced by good sibling relations, emotional security, meeting the child's needs, and explaining after punishment. Assigning work beyond a child's capability causes failure and frustration, which can increase jealousy rather than control it.

తోబుట్టువుల మధ్య సత్సంబంధాలు, మానసిక భద్రత, అవసరాల తృప్తి అసూయను తగ్గిస్తాయి. శక్తికి మించిన పనులు ఇస్తే పిల్లలు విఫలమై నిరాశకు లోనవుతారు, దీనివల్ల అసూయ పెరగవచ్చు; కాబట్టి ఇది అసూయను నియంత్రించదు.

Growth is quantitative (increase in size, height, weight) and stops at maturity, i.e. it ceases at a point of time. Development, in contrast, is continuous, qualitative and broad; so options 2, 3 and 4 describe development.

పెరుగుదల (growth) పరిమాణాత్మకం (ఎత్తు, బరువు వంటివి), పరిపక్వత వచ్చాక ఒక దశలో ఆగిపోతుంది. వికాసం (development) మాత్రం నిరంతరమైనది, గుణాత్మకమైనది, విస్తృతమైనది; కాబట్టి 2, 3, 4 వికాసానికి చెందినవి.

Early childhood (2-6 years) is called the 'toy age' or 'troublesome age': children show negativism, stubbornness and resistance to things they dislike. This follows the final key.

పూర్వ బాల్యదశ (2-6 సంవత్సరాలు)ను 'సమస్యాత్మక వయస్సు' అంటారు; ఈ దశలో పిల్లలు మొండితనం (negativism), పట్టుదల చూపి నచ్చనిదాన్ని ఎదిరిస్తారు. ఇది తుది కీ ప్రకారం.

Competitive play (games with rules and teams) teaches fair play, cooperation with teammates and respect for others, building self-respect and true friendship. This follows the final key.

పోటీ క్రీడలు (competitive play) నియమాలు, జట్టుతో సహకారం, ఇతరులను గౌరవించడం నేర్పి ఆత్మగౌరవాన్ని, నిజమైన స్నేహాన్ని పెంపొందిస్తాయి. ఇది తుది కీ ప్రకారం.

Havighurst's developmental tasks of infancy and early childhood include learning to take solid foods, learning to walk and talk, and achieving control over elimination. Personal independence is a later task (adolescence), so the answer is A, B, D.

హేవిగ్‌హర్స్ట్ వికాస కృత్యాలలో ఘన ఆహారం తీసుకోవడం, నడవడం, మాట్లాడడం, విసర్జనపై నియంత్రణ సాధించడం శైశవ/పూర్వ బాల్యదశకు చెందినవి. వ్యక్తిగత స్వాతంత్ర్యం కౌమారదశ కృత్యం; కాబట్టి సమాధానం A, B, D.

In Spearman's two-factor theory, every task needs the general factor (G) plus a specific factor (S) for that task. The final key accepts option 2; the wording is loose, so remember the key as the accepted answer.

స్పియర్‌మన్ ద్విక్కారక సిద్ధాంతంలో ప్రతి పనికి సామాన్య కారకం (G) తో పాటు ఆ పనికి ప్రత్యేక కారకం (S) అవసరం. తుది కీ ప్రకారం 2వ ఎంపిక సరైనది; ప్రశ్న పదజాలం కొంత అస్పష్టం, కీని అనుసరించాలి.

Thorndike classified intelligence into abstract, concrete (mechanical) and social. Abstract intelligence is the ability to understand and use symbols such as letters, numbers and ideas, as in mathematicians and writers.

థార్న్‌డైక్ ప్రజ్ఞను అమూర్త, మూర్త (యాంత్రిక), సాంఘిక ప్రజ్ఞలుగా వర్గీకరించాడు. అక్షరాలు, అంకెలు, చిహ్నాలు, భావనలను అర్థం చేసుకుని వినియోగించే సామర్థ్యం అమూర్త ప్రజ్ఞ (abstract intelligence).

Money concept: converting Yen to Euro (c); colour concept: dying (d); beauty concept: Araku valley (b); abstract concept: light year (a). Hence i-c, ii-d, iii-b, iv-a.

ధన భావన - యెన్‌ను యూరోగా మార్చడం (c); రంగు భావన - అద్దకం (d); అందం భావన - అరకు లోయ (b); అమూర్త భావన - కాంతి సంవత్సరం (a). కాబట్టి i-c, ii-d, iii-b, iv-a.

Attitude scales were developed by Thurstone (equal-appearing intervals), Likert (summated ratings) and Guttman (scalogram). E.K. Strong is known for the Strong Interest Inventory (vocational interests), not an attitude scale.

వైఖరి మాపనులను థర్‌స్టన్, లైకర్ట్, గట్‌మన్ రూపొందించారు. స్ట్రాంగ్ 'స్ట్రాంగ్ ఆసక్తి పట్టిక' (Strong Interest Inventory, వృత్తి ఆసక్తుల మాపనం) రూపొందించాడు, వైఖరి మాపని కాదు.

Combinational creativity brings together already known ideas or elements and joins them in a new way. Heuristic and other types involve discovery or different processes.

ఇప్పటికే తెలిసిన ఆలోచనలను ఒకచోట చేర్చి కొత్త రీతిలో కలపడాన్ని సంయోగాత్మక సృజనాత్మకత (combinational creativity) అంటారు.

Direct (directive) counselling is associated with Williamson and Darley, eclectic counselling with F. C. Thorne, and non-directive (client-centred) counselling with Carl Rogers, giving i-b, ii-a, iii-d (option 2). The final key accepts both options 2 and 4, so either is awarded marks.

నిర్దేశక (direct) మంత్రణం - విలియంసన్, డార్లీ; ఎక్లెక్టిక్ మంత్రణం - F. C. థార్న్; అనిర్దేశక (non-directive) మంత్రణం - కార్ల్ రోజర్స్. అంటే i-b, ii-a, iii-d (2వ ఎంపిక). తుది కీలో 2, 4 ఎంపికలు రెండూ ఆమోదించబడ్డాయి.

Rationalization means giving a plausible, face-saving reason to justify a failure or an unacceptable behaviour. Saying passing the exam is useless after failing is the classic 'sour grapes' type of rationalization.

వైఫల్యాన్ని సమర్థించుకోవడానికి తగిన సాకు చెప్పడాన్ని హేతుకీకరణ (rationalization) అంటారు. పరీక్ష తప్పాక 'పాస్ అయితే లాభం లేదు' అనడం 'పుల్ల ద్రాక్ష' తరహా హేతుకీకరణకు ఉదాహరణ.

Maladjustment brings tension, anxiety, inferiority feelings and loss of attention and concentration. Absence of inferiority, resting or sleeping are not results of maladjustment.

విషమయోజన (maladjustment) వల్ల ఆందోళన, న్యూనతా భావం, అవధానం (attention), ఏకాగ్రత లోపించడం జరుగుతాయి. న్యూనతా భావం లేకపోవడం, విశ్రాంతి, నిద్ర దీని ఫలితాలు కావు.

In Bandura's observational learning the steps are attention, retention, reproduction and motivation. Retention is storing the observed behaviour as a mental image or verbal description in memory.

బండూరా పరిశీలనా అభ్యసనంలో దశలు: అవధానం, ధారణ, పునరుత్పాదన, ప్రేరణ. ధారణ (retention) దశలో గమనించిన ప్రవర్తన మానసిక ప్రతిరూపంగా లేదా మాటల వర్ణనగా జ్ఞాపకంలో నిల్వ అవుతుంది.

In Pavlov's experiment, stage 1 shows food (UCS) giving salivation; in stage 2 the neutral/artificial stimulus (bell) is introduced and paired with food. This follows the final key.

పావ్లోవ్ ప్రయోగంలో మొదటి దశలో ఆహారం (సహజ ఉద్దీపన) లాలాజలాన్ని కలిగిస్తుంది; రెండవ దశలో కృత్రిమ ఉద్దీపన (గంట)ను ఆహారంతో జతపరచి ప్రవేశపెడతారు. ఇది తుది కీ ప్రకారం.

E.L. Thorndike wrote 'Animal Intelligence: Experimental Studies' (1911), based on his cat puzzle-box experiments that led to trial-and-error learning and the laws of learning.

'యానిమల్ ఇంటెలిజెన్స్: ఎక్స్‌పెరిమెంటల్ స్టడీస్' (1911) గ్రంథ రచయిత E.L. థార్న్‌డైక్. పిల్లి పజిల్ బాక్స్ ప్రయోగాల ద్వారా ఆయన ప్రయత్న-దోష అభ్యసనాన్ని, అభ్యసన నియమాలను ప్రతిపాదించాడు.

Thorndike's Law of Exercise says repetition and practice strengthen the stimulus-response bond. Drill, homework and assignments are applications of this law (law of use).

థార్న్‌డైక్ అభ్యాస నియమం (Law of Exercise) ప్రకారం పునరావృత్తి, సాధన వల్ల ఉద్దీపన-ప్రతిస్పందన బంధం బలపడుతుంది. డ్రిల్, ఇంటిపని, నియోజనాలు ఈ నియమ అనువర్తనాలు.

Piaget held that development (maturation) must come first and learning follows it, while Bruner argued that learning and teaching can accelerate development and are not bound by maturity. This follows the final key.

పియాజె ప్రకారం పరిపక్వత ముందు వచ్చి అభ్యసనం దాన్ని అనుసరిస్తుంది; బ్రూనర్ ప్రకారం సరైన బోధన ద్వారా అభ్యసనం పరిపక్వతతో సంబంధం లేకుండా వికాసాన్ని వేగవంతం చేయగలదు. ఇది తుది కీ ప్రకారం.

Savings score (Ebbinghaus savings method) = [(original learning trials - relearning trials) / original learning trials] x 100. It measures how much effort is saved when material is relearned. The other options are unrelated score formulas.

ఎబ్బింగ్‌హాస్ పొదుపు పద్ధతిలో పొదుపు స్కోరు = [(అసలు అభ్యసన ప్రయత్నాలు - పునరభ్యసన ప్రయత్నాలు) / అసలు ప్రయత్నాలు] x 100. పునరభ్యసనంలో ఎంత శ్రమ ఆదా అయిందో ఇది తెలుపుతుంది.

In retroactive inhibition, new learning interferes with recall of earlier learning (working backward). In proactive inhibition, old learning interferes with new learning.

కొత్త అభ్యసనం పాత అభ్యసన స్మరణకు అడ్డుపడితే అది తిరోగమన అవరోధం (retroactive inhibition). పాత అభ్యసనం కొత్తదానికి అడ్డుపడితే పురోగమన అవరోధం (proactive inhibition).

The content-correct matching is Dyscalculia - c (maths concepts), Alexia - d (reading printed material), Dysgraphia - b (writing), Aphasia - a (language), i.e. i-c, ii-d, iii-b, iv-a, which is not among the printed options. This question was dropped in the final key; marks were awarded to all candidates.

సరైన జతలు: డిస్‌కాలకులియా - c (గణిత భావనలు), అలెక్సియా - d (ముద్రిత పాఠ్యం చదవడం), డిస్‌గ్రాఫియా - b (రాయడం), అఫేసియా - a (భాష). అంటే i-c, ii-d, iii-b, iv-a, ఇది ఇచ్చిన ఎంపికల్లో లేదు. ఈ ప్రశ్న తుది కీలో తొలగించబడింది (dropped); అభ్యర్థులందరికీ మార్కులు ఇవ్వబడ్డాయి.

The correct matching is A.S. Neill - The Problem Child (b), Tottochan - The Little Girl at the Window (a), Makarenko - A Book for Parents (d), Gijubhai - Story Teaching Method (c), i.e. i-b, ii-a, iii-d, iv-c, which is not among the printed options. This question was dropped in the final key; marks were awarded to all candidates.

సరైన జతలు: ఎ.ఎస్. నీల్ - ద ప్రాబ్లం చైల్డ్ (b), టోటోచాన్ - ది లిటిల్ గర్ల్ ఎట్ ది విండో (a), మకరెంకో - ఎ బుక్ ఫర్ పేరెంట్స్ (d), గిజుభాయి - స్టోరీ టీచింగ్ మెథడ్ (c), అంటే i-b, ii-a, iii-d, iv-c; ఇది ఇచ్చిన ఎంపికల్లో లేదు. ఈ ప్రశ్న తుది కీలో తొలగించబడింది (dropped); అభ్యర్థులందరికీ మార్కులు ఇవ్వబడ్డాయి.

Vidya Pravesh is NCERT's three-month play-based school preparation module for children entering Grade I, in line with NEP 2020 and the foundational stage.

విద్యా ప్రవేశ్ అనేది NEP 2020 ప్రకారం NCERT రూపొందించిన మూడు నెలల ఆట ఆధారిత పాఠశాల సంసిద్ధతా కార్యక్రమం; ఇది గ్రేడ్ I లోకి ప్రవేశించే పిల్లల కోసం.

NCERT's teacher competencies cover areas such as curriculum transaction, evaluation and management of the classroom and school; research competency is not listed among them as per the final key.

NCERT ఉపాధ్యాయ సామర్థ్యాల్లో బోధన (transactional), మూల్యాంకన, నిర్వహణ సామర్థ్యాలు ఉన్నాయి; పరిశోధన సామర్థ్యం జాబితాలో లేదని తుది కీ పేర్కొంది.

Formative assessment is continuous, process-focused, gives feedback and enhances learning. It observes learners at the micro level (day-to-day, in class), so 'macro level only' is not related to it.

నిర్మాణాత్మక మదింపు (formative assessment) నిరంతరం జరుగుతుంది, అభ్యసన ప్రక్రియపై దృష్టి పెడుతుంది, ఫీడ్‌బ్యాక్ ఇచ్చి అభ్యసనను మెరుగుపరుస్తుంది. పరిశీలన సూక్ష్మ స్థాయిలో (రోజువారీ తరగతి గదిలో) జరుగుతుంది, కేవలం స్థూల స్థాయిలో కాదు.

For grouped data, Median = L + [(N/2 - m)/f] x c, where L is the lower limit of the median class, m the cumulative frequency before it, f its frequency and c the class width. Option 2 matches this formula.

వర్గీకృత దత్తాంశానికి మధ్యగతం = L + [(N/2 - m)/f] x c; ఇక్కడ L = మధ్యగత తరగతి నిమ్న హద్దు, m = దాని ముందు సంచిత పౌనఃపున్యం, f = ఆ తరగతి పౌనఃపున్యం, c = తరగతి వెడల్పు. 2వ ఎంపిక ఈ సూత్రానికి సరిపోతుంది.

Rebecca Alber suggests scaffolding strategies such as showing and telling (modelling), giving learners time to talk, using visual aids, and a pause-question-pause-review pattern. All four statements are listed, so the answer is i, ii, iii, iv.

రెబెక్కా ఆల్బర్ సూచించిన స్కాఫోల్డింగ్ వ్యూహాలు: చూపి చెప్పడం (modelling), మాట్లాడటానికి సమయమివ్వడం, దృశ్య సాధనాల వినియోగం, విరామం-ప్రశ్న-విరామం-సమీక్ష. నాలుగూ సరైనవే, కాబట్టి సమాధానం i, ii, iii, iv.

A rubric is a scoring guide listing criteria and performance levels used to evaluate constructed (open-ended) responses and tasks. Skype, portfolios and graphics are not scoring guides.

రూబ్రిక్ (rubric) అనేది విద్యార్థుల నిర్మిత (open-ended) ప్రతిస్పందనలను మూల్యాంకనం చేయడానికి ప్రమాణాలు, పనితీరు స్థాయిలతో కూడిన స్కోరింగ్ గైడ్. స్కైప్, పోర్ట్‌ఫోలియో, గ్రాఫిక్స్ స్కోరింగ్ గైడ్లు కావు.

ఈ పద్యంలో సనకాది యోగుల చిత్తాలకు, లక్ష్మీదేవి కౌగిలికి, వేదాల తీగలకు చిక్కని వాడు యశోద చేతి జోలలో చిక్కాడు అని ఉంది. అంటే బాలకృష్ణుడు (శ్రీకృష్ణుడు). కంసుడు, బలరాముడు, విభీషణుడు ఈ సందర్భానికి సరిపోరు.

'చిక్కడు సిరి కౌగిటిలో' అంటే లక్ష్మీదేవి కౌగిలికి చిక్కని వాడు అని అర్థం. కాబట్టి ఇక్కడ 'సిరి' అంటే లక్ష్మీదేవి. సిరి అనే పదానికి సంపద అనే అర్థం కూడా ఉంది, కానీ 'కౌగిలి' అనడం వల్ల ఇక్కడ లక్ష్మి అనే అర్థమే సరిపోతుంది.

పేరాలో నన్నయ రచనలుగా ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణి, ఇంద్ర విజయం, లక్షణ సారము పేర్కొన్నారు. 'ఆంధ్ర శబ్ద మంజరి' పేరాలో లేదు; అందువల్ల అదే సరైన సమాధానం (Key 3).

అధికారిక తుది కీ (Key 4) ప్రకారం సమాధానం 4. అయితే పేరా ప్రకారం నన్నయ ఆంధ్ర శబ్ద చింతామణి అనే తెలుగు వ్యాకరణ గ్రంథం రాశాడు కాబట్టి 1వ ఎంపిక కూడా పేరాకు సరిపోతుంది; కాబట్టి ఈ ప్రశ్న వివాదాస్పదంగా (arguable) కనిపిస్తుంది. తుది కీని అనుసరించాము.

తుది కీ (Key 2) ప్రకారం 'జయగీతం' పాఠ్యాంశ ఇతివృత్తం 'మహనీయుల చరిత్ర'. పాఠ్యాంశ ఇతివృత్తాలను గుర్తుంచుకోవడం ఇలాంటి ప్రశ్నలకు ముఖ్యం.

త్రిపురనేని గోపీచంద్ రాసిన 'పండిత పరమేశ్వర శాస్త్రి వీలునామా' నవలకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. మిగిలినవి ఇతర రచనలు.

తుది కీ (Key 3) ప్రకారం నేదునూరి గంగాధరం గారి జానపద సాహిత్య గ్రంథాలయం రాజమహేంద్రవరంలో ఉంది.

పాఠ్యాంశ కథలో నదీదేవత నిజాయితీని మెచ్చి బంగారు, వెండి గొడ్డళ్లను బహుమతిగా ఇస్తుంది; రాగి గొడ్డలి బహుమతి కాదు. తుది కీ (Key 3) రాగి గొడ్డలి.

తిక్కనకు 'ఉభయ కవి మిత్రుడు' అనే బిరుదు ఉంది. ఆదికవి = నన్నయ; సహజకవి = బమ్మెర పోతన; కవి సార్వభౌముడు = శ్రీనాథుడు.

తుది కీ (Key 4) ప్రకారం ఇచ్చిన అన్ని జతలూ సరైనవే, కాబట్టి 'పై వన్నీ సరైనవి' సరైన సమాధానం.

'వైతాళికులు' ఆధునిక తెలుగు కవితా సంకలనాన్ని సంకలనం చేసినవారు ముద్దుకృష్ణ.

'బాలకవి శరణ్యం' గ్రంథకర్త గిడుగు వేంకట రామమూర్తి (వ్యవహారిక భాషోద్యమ నాయకుడు).

'కినియు' అంటే కోపించు. 'కరుణించు' దీనికి వ్యతిరేకార్థం.

ప్రాణం = ఉసురు, జీవం (C); సకలం = సర్వం, సమస్తం (D); నారి = స్త్రీ, పొలతి (B); నంది = వృషభం, ఎద్దు (A). కాబట్టి i–C, ii–D, iii–B, iv–A.

తుది కీ (Key 1) ప్రకారం 'సంతానం' పదానికి నానార్థాలు కల్పవృక్షం, కులం. 'బిడ్డలు, పుత్రులు' అనేవి పర్యాయపదాల వంటివి, నానార్థాలు కావు.

శూరుడు అంటే శౌర్యమును (పరాక్రమాన్ని) ప్రదర్శించేవాడు; ఇది వ్యుత్పత్త్యర్థం (పదం ఏర్పడిన విధానాన్ని చెప్పే అర్థం).

పక్కి (వికృతి) – పక్షి (ప్రకృతి); దివ్వె – దీపము; దిటవు – దృఢ; పొత్తము – పుస్తకము. కాబట్టి i–D, ii–C, iii–A, iv–B.

ఇది ఒక పొడుపు కథ (riddle). తుది కీ (Key 2) ప్రకారం సమాధానం శనగ కాయ.

కంఠం నుంచి పుట్టే అక్షరాలు కంఠ్యాలు: అ, ఆ, క, ఖ, గ, ఘ, ఙ, హ. కాబట్టి 'అ క ఖ గ' సరైనది.

ధర్మ + ఉపదేశం = ధర్మోపదేశం. అ + ఉ = ఓ అయింది; అ/ఆ తర్వాత ఇ, ఉ, ఋ లు వస్తే ఏ, ఓ, అర్ లు వచ్చే సంస్కృత సంధి గుణ సంధి.

బాల్యక్రీడ = బాల్యమందు క్రీడ. 'అందు' అనే సప్తమీ విభక్తి అర్థం ఉన్నందున ఇది సప్తమీ తత్పురుష సమాసం.

లింగ, వచన, విభక్తులకు మారని పదాలను అవ్యయాలు అంటారు (ఉదా: మరియు, కానీ, అయ్యో).

ఉన్నదానిని లోకాతీతంగా అతిగా పెంచి చెప్పడం అతిశయోక్తి అలంకారం. 'గోరంతను కొండంత' చేయడం అదే.

తుది కీ (Key 2) ప్రకారం సమాధానం 'కంచు'. నిత్య ఏకవచనాలు అంటే ఎప్పుడూ ఏకవచనంలోనే ఉండే పదాలు (లోహాలు మొదలైనవి).

ఊష్మాక్షరాలు: శ, ష, స, హ. 'జ' చ-వర్గ అక్షరం (వర్గాక్షరం), కనుక ఊష్మాక్షరం కాదు.

పెదవులు గుండ్రంగా చేసి పలికేవి వర్తులితాలు (ఉ, ఊ, ఒ, ఓ). పెదవులు గుండ్రంగా లేకుండా విడివిడిగా ఉండి పలికేవి అవర్తులితాలు. తాలవ్యాలు, దంత్యాలు స్థానాన్ని బట్టి ఏర్పడే వర్గాలు.

మాట (ధ్వని)ను అక్షరాల రూపంలో రాయడం లేఖనం (writing). శ్రవణం = వినడం; భాషణం = మాట్లాడడం; పఠనం = చదవడం.

తుది కీ (Key 3) ప్రకారం పద్యబోధనలో పూర్ణ పద్ధతి ఉత్తమమైనది: మొత్తం పద్యాన్ని ఒకేసారి చదివి భావాన్ని గ్రహింపజేస్తారు.

పద్యపఠన పోటీలు, జాతీయ ఉత్సవాలు, నాటకాలు సహపాఠ్య కార్యక్రమాలు (co-curricular). వాచకం బోధించడం తరగతి గది పాఠ్య బోధనలో భాగం, కనుక అది సహపాఠ్య కార్యక్రమం కాదు.

తుది కీ (Key 1) ప్రకారం ఈ పద్యంలో తెలుగు భాషను శ్రేష్ఠమైనదిగా చెప్పిన కవి శ్రీనాథుడు. 'దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స' అనే ప్రసిద్ధ వాక్యం తెలుగు భాష ఔన్నత్యాన్ని చెబుతుంది.

Defiance means open resistance or bold disobedience. Submission and compliance are its opposites, and fear is a different feeling.

Defiance అంటే బహిరంగ ప్రతిఘటన/ధిక్కారం. Resistance దానికి సమానార్థకం. Submission, compliance వ్యతిరేకార్థాలు; fear వేరే భావన.

Impressed means feeling admiration or approval. Its opposite is disappointed; amazed, inspired and admired are similar in meaning.

Impressed అంటే మెచ్చుకోవడం/ప్రభావితం కావడం. దాని వ్యతిరేకార్థం disappointed (నిరాశ చెందిన). Amazed, inspired, admired సమానార్థాలు.

Direct speech must be enclosed in quotation marks, and a spoken sentence followed by a reporting clause ends with a comma inside the quotes. Option 3 does this; options 2 and 4 lack quotation marks and option 1 uses a colon wrongly.

ప్రత్యక్ష ఉక్తిని quotation marks లోపల ఉంచాలి; తర్వాత said వస్తే వాక్యం చివర comma quotes లోపల ఉండాలి. 3వ ఎంపికలో ఇది సరిగ్గా ఉంది. 2, 4లో quotation marks లేవు; 1లో colon తప్పు.

“Maintain peace” is the natural collocation. After the preposition ‘to’ a gerund is needed, and ‘maintaining’ fits; ‘established’ and ‘settle’ are not in -ing form.

“Maintain peace” అనేది సహజమైన collocation. ‘committed to’ తర్వాత -ing రూపం (gerund) రావాలి, అందుకే maintaining సరైనది. established, settle -ing రూపంలో లేవు.

‘Sitting on the fence’ means refusing to take sides, being undecided between two opinions.

‘Sitting on the fence’ అంటే ఏ పక్షం వహించకుండా రెండు అభిప్రాయాల మధ్య తటపటాయించడం.

‘Put out’ means to extinguish a fire. ‘Put off’ means to postpone, ‘put away’ means to store, and ‘put down’ means to place down or suppress.

‘Put out’ అంటే మంటను ఆర్పడం. Put off = వాయిదా వేయడం, put away = దాచిపెట్టడం, put down = కిందకు పెట్టడం/అణచివేయడం.

A biographical sketch is a short account of a person's life: details of the person, events and achievements, and an organised arrangement of data. Graphics and design are not its features.

జీవిత చరిత్ర సంక్షిప్త రూపంలో వ్యక్తి వివరాలు, సంఘటనలు, విజయాలు, సమాచార క్రమబద్ధీకరణ ఉంటాయి. Graphics and design దాని లక్షణం కాదు.

The usual adjective order is opinion, size, age, shape, colour, origin, material, purpose. So size (small), colour (black) and material (tin) give ‘a small black tin box’.

విశేషణాల క్రమం: అభిప్రాయం, పరిమాణం, వయస్సు, ఆకారం, రంగు, మూలం, పదార్థం. కాబట్టి size (small) – colour (black) – material (tin) క్రమంలో ‘a small black tin box’ సరైనది.

A misogynist is a person who hates or has contempt for women. Monogamy is marriage to one partner, a spendthrift wastes money, and a theist believes in God.

Misogynist అంటే స్త్రీలను ద్వేషించే వ్యక్తి. Monogamy = ఏకభార్యత్వం, spendthrift = ధనాన్ని వృథా చేసేవాడు, theist = దైవాన్ని నమ్మేవాడు.

The speaker politely asks someone to do something (‘Could you…, please?’), so the function is requesting. ‘Excuse me’ only draws attention and is not an apology here.

‘Could you move back a little, please?’ అని మర్యాదగా అడుగుతున్నారు కాబట్టి ఇది requesting (అభ్యర్థన). ‘Excuse me’ ఇక్కడ దృష్టిని ఆకర్షించడానికే.

Simple present is used for general truths and habits, e.g. ‘The sun rises in the east.’

సాధారణ సత్యాలను, అలవాట్లను చెప్పడానికి simple present tense వాడతారు, ఉదా: ‘The sun rises in the east.’

The suffix -ette means ‘small’, as in kitchenette (a small kitchen). In ‘usherette’ it only marks a female, -hood shows state and -ice forms a noun.

-ette అనే suffix ‘చిన్నది’ అని అర్థం: kitchenette = చిన్న వంటగది. usherette లో -ette స్త్రీ లింగాన్ని సూచిస్తుంది; -hood స్థితిని, -ice నామవాచకాన్ని సూచిస్తాయి.

Dictionary order is alphabetical letter by letter. ‘pres-’ comes before ‘pret-’, while ‘prev-’ comes after, so ‘presumptive’ comes before ‘pretzel’.

నిఘంటువులో అక్షర క్రమం ప్రకారం ‘pres-’ అనేది ‘pret-’ కన్నా ముందు వస్తుంది; ‘prev-’ తర్వాత వస్తుంది. కాబట్టి ‘pretzel’ కు ముందు ‘presumptive’ ఉంటుంది.

The correct spelling is ‘slaughter’ (s-l-a-u-g-h-t-e-r).

సరైన స్పెల్లింగ్ ‘slaughter’ (s-l-a-u-g-h-t-e-r).

‘Noise from downstairs’ shows the source, and the verb ‘prevent’ takes ‘from’ before an -ing form (prevent someone from doing).

‘noise from downstairs’ = కింద నుండి వచ్చే శబ్దం; ‘prevent … from + -ing’ అనే నిర్మాణం కాబట్టి రెండు ఖాళీలకు ‘from’ సరిపోతుంది.

‘Man’ used in the general sense (mankind) takes no article. ‘Reasoning animal’ begins with a consonant sound ‘r’, so ‘a’ is used: ‘Man is a reasoning animal.’

మానవజాతిని సాధారణంగా చెప్పేటప్పుడు ‘man’ ముందు article వాడరు. ‘reasoning’ హల్లు శబ్దంతో మొదలవుతుంది కాబట్టి ‘a’ వస్తుంది: ‘Man is a reasoning animal.’

In reported speech after a past reporting verb, simple past (‘did you arrive’) changes to past perfect (‘she had arrived’), and the question takes statement word order.

భూతకాల reporting verb తర్వాత simple past ‘did arrive’ → past perfect ‘had arrived’ అవుతుంది, ప్రశ్న సాధారణ వాక్య క్రమంలోకి మారుతుంది. కాబట్టి ‘when she had arrived’.

An exclamatory sentence with ‘how’ keeps the subject-verb order: How + adjective + subject + verb! So ‘How tall the building is!’

‘How + విశేషణం + subject + verb!’ అనే క్రమంలో exclamatory వాక్యం ఏర్పడుతుంది: ‘How tall the building is!’

‘Tomorrow’ tells when the action happens, so it is an adverb of time. ‘Will visit’ is the verb phrase.

‘tomorrow’ పని ఎప్పుడు జరుగుతుందో తెలుపుతుంది, కాబట్టి ఇది కాలవాచక క్రియా విశేషణం (adverb of time).

‘The + adjective’ (the poor, the rich) is used for a whole class of people, takes a plural verb and no -s. Only option 2 is correct.

‘The + adjective’ (the poor, the rich) ఒక వర్గం ప్రజలను సూచిస్తుంది; దీనికి -s చేర్చరు, బహువచన క్రియ వస్తుంది. కాబట్టి 2వ ఎంపిక సరైనది.

‘Buy’ means to purchase and ‘by’ means ‘not later than’ (by 2030). So ‘buy a new car by 2030’.

‘buy’ = కొనడం; ‘by 2030’ = 2030 నాటికి. కాబట్టి ‘buy a new car by 2030’. ఇవి ఒకే ఉచ్చారణ గల homophones.

Passive of a modal sentence: object + modal + be + past participle + by + agent. So ‘can prolong’ becomes ‘can be prolonged’, keeping ‘can’ unchanged.

Modal వాక్యం passive: కర్మ + modal + be + past participle + by + కర్త. ‘can prolong’ → ‘can be prolonged’ (can మారదు).

The passage says the games were first held on the plains of Olympia in Greece to honour Zeus, the Greek God. Zeus is a god, not a place, so ‘organized in Zeus’ is wrong.

పాసేజ్ ప్రకారం ఒలింపిక్స్ గ్రీస్‌లోని ఒలింపియా మైదానాల్లో గ్రీకు దేవుడు జ్యూస్ గౌరవార్థం మొదలయ్యాయి. జ్యూస్ ఒక దేవుడు, ప్రదేశం కాదు; కాబట్టి ‘organized in Zeus’ తప్పు.

The stanza speaks of a wondrous light filling ‘each dark, round drop’, so the raindrops are described as dark and round.

చరణంలో ‘each dark, round drop’ అని ఉంది; అంటే వానచుక్కలు నల్లగా, గుండ్రంగా ఉన్నాయని కవి వర్ణించాడు.

A bulldozer flattens and clears everything in its path. Some linguists use the image because the spread of English has caused many minor languages to die out.

Bulldozer దారిలోని వాటిని నేలమట్టం చేస్తుంది. ఇంగ్లీష్ వ్యాప్తి వల్ల అనేక చిన్న భాషలు అంతరించాయని కొందరు భాషావేత్తలు ఈ పోలిక చెబుతారు.

In the bottom-up process the listener builds meaning from the smallest units upward: phonemes, then words, phrases, utterances and finally complete meaningful texts.

Bottom-up listening లో శ్రోత చిన్న యూనిట్ల నుండి పైకి అర్థం నిర్మిస్తాడు: phonemes → words → phrases → utterances → complete meaningful texts.

The Direct Method uses only the target language with oral practice and no translation, which builds fluency of speech. Grammar Translation focuses on grammar and reading.

Direct Method లో లక్ష్య భాషనే వాడుతూ మౌఖిక సాధన చేయిస్తారు, అనువాదం ఉండదు; అందువల్ల మాటల్లో ధారాళత (fluency) వస్తుంది. Grammar Translation వ్యాకరణం, చదవడంపై దృష్టి పెడుతుంది.

Textbooks serve educational needs, emails and directions serve professional needs, and novels and newspapers serve personal needs, so all three kinds are covered.

పాఠ్యపుస్తకాలు విద్యా అవసరాలకు, ఈమెయిళ్లు/సూచనలు వృత్తి అవసరాలకు, నవలలు/పత్రికలు వ్యక్తిగత అవసరాలకు ఉపయోగపడతాయి; కాబట్టి మూడింటినీ తీర్చుకోవడానికి చదువుతాం.

As in the NCF framework, the sequence moves from broad to specific: Aims of Education, Curricular Goals, Competencies and then Learning Outcomes.

NCF ప్రకారం విస్తృతం నుండి నిర్దిష్టానికి క్రమం: Aims of Education → Curricular Goals → Competencies → Learning Outcomes.

Reading aloud and checking pronunciation tests oral production, so it is a test in speaking. Reading comprehension would test understanding of the passage.

బిగ్గరగా చదివించి ఉచ్చారణను పరిశీలించడం మౌఖిక ఉత్పత్తిని పరీక్షించడమే, కాబట్టి ఇది Speaking పరీక్ష. Reading comprehension అయితే అర్థగ్రహణాన్ని పరీక్షిస్తుంది.

180727 + 7208 = 187935; 187935 + 16 = 187951; 187951 + 3214 = 191165. So option 2 is correct.

180727 + 7208 = 187935; 187935 + 16 = 187951; 187951 + 3214 = 191165. కాబట్టి సరైన సమాధానం 2.

456x = 912y, so x/y = 912/456 = 2. Hence x ÷ y = 2 (option 3); 1/2 would be y ÷ x.

456x = 912y కాబట్టి x/y = 912/456 = 2. అందువల్ల x ÷ y = 2 (ఎంపిక 3); 1/2 అనేది y ÷ x విలువ.

Four consecutive numbers n, n+1, n+2, n+3 sum to 4n + 6, which is not divisible by 4 (e.g. 1+2+3+4 = 10). Three consecutive numbers sum to 3(n+1) and five to 5(n+2), so both are divisible; six odd numbers always add to an even number. So the wrong statement is option 2.

నాలుగు వరుస సంఖ్యలు n, n+1, n+2, n+3 ల మొత్తం 4n + 6, ఇది 4 చే భాగింపబడదు (ఉదా: 1+2+3+4 = 10). మూడు వరుస సంఖ్యల మొత్తం 3(n+1), ఐదింటి మొత్తం 5(n+2) కాబట్టి అవి భాగింపబడతాయి; ఆరు బేసి సంఖ్యల మొత్తం ఎల్లప్పుడూ సరి సంఖ్య. కాబట్టి తప్పు వాక్యం ఎంపిక 2.

Take 55 common: 55 × (555 + 445) = 55 × 1000 = 55000. Option 1.

55 ను ఉమ్మడిగా తీసుకుంటే 55 × (555 + 445) = 55 × 1000 = 55000. సరైన సమాధానం ఎంపిక 1.

16981 – 642 = 16339; 16339 + 186 = 16525. Option 3.

16981 – 642 = 16339; 16339 + 186 = 16525. సరైన సమాధానం ఎంపిక 3.

Coefficients are 1, 1, 1, –1, –1, –1, so a = 0 and b = 1×1×1×(–1)×(–1)×(–1) = –1. Then a + 2b = 0 – 2 = –2 (option 3).

గుణకాలు 1, 1, 1, –1, –1, –1 కాబట్టి a = 0, b = 1×1×1×(–1)×(–1)×(–1) = –1. అప్పుడు a + 2b = 0 – 2 = –2 (ఎంపిక 3).

0.6x + 0.8 = 0.28x + 1.16, so 0.32x = 0.36 and x = 36/32 = 9/8 (option 4).

0.6x + 0.8 = 0.28x + 1.16 కాబట్టి 0.32x = 0.36, x = 36/32 = 9/8 (ఎంపిక 4).

There are 100 terms (301 to 400), alternating –1, +1, –1, +1 ... Each pair (–1 + 1) is 0, and there are 50 pairs, so the sum is 0 (option 1).

301 నుండి 400 వరకు 100 పదాలు ఉన్నాయి; అవి –1, +1, –1, +1 ... గా ఉంటాయి. ప్రతి జత (–1 + 1) = 0, ఇలా 50 జతలు ఉన్నాయి కాబట్టి మొత్తం 0 (ఎంపిక 1).

Factorise: 25a² – 35a + 12 = 25a² – 15a – 20a + 12 = 5a(5a – 3) – 4(5a – 3) = (5a – 3)(5a – 4). Option 2.

కారణాంకాలుగా విడగొట్టగా: 25a² – 35a + 12 = 25a² – 15a – 20a + 12 = 5a(5a – 3) – 4(5a – 3) = (5a – 3)(5a – 4). సరైనది ఎంపిక 2.

Angles on a straight line: x + y = 180. With x = 5y/4: 5y/4 + y = 9y/4 = 180, so y = 80°. Hence ∠BOC = 80° (option 2).

సరళరేఖపై కోణాల మొత్తం 180° కాబట్టి x + y = 180. x = 5y/4 ఉంచితే 9y/4 = 180, y = 80°. అందువల్ల ∠BOC = 80° (ఎంపిక 2).

Let ∠Y = y. Then ∠X = 2y and ∠Z = 3y/2. Sum: 2y + y + 1.5y = 4.5y = 180°, so y = 40°, ∠X = 80°, ∠Z = 60°. Option 4.

∠Y = y అనుకుంటే ∠X = 2y, ∠Z = 3y/2. త్రిభుజ కోణాల మొత్తం: 2y + y + 1.5y = 4.5y = 180° కాబట్టి y = 40°, ∠X = 80°, ∠Z = 60°. సరైనది ఎంపిక 4.

A rhombus needs 2 independent measurements (e.g. a side and one angle, or the two diagonals). A trapezium needs 4, a parallelogram needs 3 and a rectangle needs 2, so options 1, 2 and 4 are false. Option 3.

రాంబస్‌కు 2 స్వతంత్ర కొలతలు చాలు (ఉదా: ఒక భుజం మరియు ఒక కోణం, లేదా రెండు కర్ణాలు). ట్రెపీజియంకు 4, సమాంతర చతుర్భుజానికి 3, దీర్ఘచతురస్రానికి 2 కొలతలు అవసరం, కాబట్టి 1, 2, 4 ఎంపికలు తప్పు. సరైనది ఎంపిక 3.

2(l + b) = 30 gives l + b = 15. With l = 2b, 3b = 15, so b = 5 and l = 10. Area = 10 × 5 = 50 cm² (option 3).

2(l + b) = 30 కాబట్టి l + b = 15. l = 2b అయితే 3b = 15, b = 5, l = 10. వైశాల్యం = 10 × 5 = 50 సెం.మీ² (ఎంపిక 3).

Equal areas: (√3/4)a² = s², so a²/s² = 4/√3 and a/s = 2/3^(1/4). Hence the ratio of the triangle's side to the square's side is 2 : ⁴√3 (option 3).

వైశాల్యాలు సమానం: (√3/4)a² = s², కాబట్టి a²/s² = 4/√3, a/s = 2/3^(1/4). అందువల్ల త్రిభుజ భుజం : చతురస్ర భుజం = 2 : ⁴√3 (ఎంపిక 3).

1000 litres = 1 m³, so 8000 litres = 8 m³. Side = ∛8 = 2 m (option 1).

1000 లీటర్లు = 1 మీ³ కాబట్టి 8000 లీటర్లు = 8 మీ³. భుజం = ∛8 = 2 మీ (ఎంపిక 1).

Volumes are in ratio r1³ : r2³ = 8 : 27, so r1 : r2 = 2 : 3. Surface areas are in ratio r1² : r2² = 4 : 9 (option 4).

ఘనపరిమాణాల నిష్పత్తి r1³ : r2³ = 8 : 27 కాబట్టి r1 : r2 = 2 : 3. ఉపరితల వైశాల్యాల నిష్పత్తి r1² : r2² = 4 : 9 (ఎంపిక 4).

Total span = 5 × 15 = 75. The classes run 5–20, 20–35, 35–50, 50–65, 65–80, so the upper limit of the last class is 5 + 75 = 80 (option 1).

మొత్తం వ్యాప్తి = 5 × 15 = 75. తరగతులు 5–20, 20–35, 35–50, 50–65, 65–80 కాబట్టి చివరి తరగతి ఎగువ అవధి 5 + 75 = 80 (ఎంపిక 1).

Bar length is proportional to the value: 36 is half of 72, so the length is 9/2 = 4.5 cm (option 3).

కమ్మీ పొడవు విలువకు అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది: 36 అనేది 72 లో సగం కాబట్టి పొడవు 9/2 = 4.5 సెం.మీ (ఎంపిక 3).

Sample space {HH, HT, TH, TT}. Only HH has no tail, so P(at least one tail) = 1 – 1/4 = 3/4 = 0.75 (option 4).

సాంపుల్ స్పేస్ {HH, HT, TH, TT}. HH లో మాత్రమే బొరుసు లేదు, కాబట్టి P(కనీసం ఒక బొరుసు) = 1 – 1/4 = 3/4 = 0.75 (ఎంపిక 4).

Primes between 70 and 90: 71, 73, 79, 83, 89. Sum = 395, and 395 ÷ 5 = 79 (option 3).

70 మరియు 90 ల మధ్య ప్రధాన సంఖ్యలు: 71, 73, 79, 83, 89. మొత్తం = 395; 395 ÷ 5 = 79 (ఎంపిక 3).

Total parts = 3 + 2 + 1 = 6, so one part = 36 ÷ 6 = 6. The largest is 3 × 6 = 18 (option 2).

మొత్తం భాగాలు = 3 + 2 + 1 = 6; ఒక భాగం = 36 ÷ 6 = 6. పెద్ద సంఖ్య = 3 × 6 = 18 (ఎంపిక 2).

6¼% = 1/16, so the number = 40 × 16 = 640. Then 112½% of 640 = 640 × 9/8 = 720 (option 3).

6¼% = 1/16 కాబట్టి సంఖ్య = 40 × 16 = 640. 640 లో 112½% = 640 × 9/8 = 720 (ఎంపిక 3).

SP = 80% of CP, so CP = 720 × 100/80 = Rs.900. For 20% gain, SP = 900 × 120/100 = Rs.1080 (option 3).

అమ్మకం ధర = కొన్న ధరలో 80%, కాబట్టి కొన్న ధర = 720 × 100/80 = రూ.900. 20% లాభానికి అమ్మకం ధర = 900 × 120/100 = రూ.1080 (ఎంపిక 3).

Interest = 9000 – 7500 = Rs.1500. Using I = PTR/100: 1500 = 7500 × T × 4/100 = 300T, so T = 5 years (option 3).

వడ్డీ = 9000 – 7500 = రూ.1500. I = PTR/100 ప్రకారం 1500 = 7500 × T × 4/100 = 300T, కాబట్టి T = 5 సంవత్సరాలు (ఎంపిక 3).

Bhaskaracharya II was born in A.D. 1114 and lived until about 1185 (A.D. 550-630 is not his period), and Brahmagupta was born in A.D. 598 (476 is Aryabhata's birth year). So both statements are incorrect (option 3).

భాస్కరాచార్య II క్రీ.శ.1114లో జన్మించి సుమారు 1185 వరకు జీవించాడు (550–630 అతని కాలం కాదు); బ్రహ్మగుప్తుడు క్రీ.శ.598లో జన్మించాడు (476 ఆర్యభట్ట జన్మ సంవత్సరం). కాబట్టి రెండు వాక్యాలూ సరికావు (ఎంపిక 3).

Classifying figures into groups by their properties shows that the pupil has grasped the concepts, which is the Understanding objective (comparing, classifying, discriminating, giving examples). Skill would involve drawing or constructing figures, and Knowledge only recall. Option 3 follows the final key.

బొమ్మలను వాటి లక్షణాల ఆధారంగా వర్గీకరించడం భావనలను అర్థం చేసుకున్నట్లు సూచిస్తుంది; ఇది అవగాహన (Understanding) లక్ష్యం (పోల్చడం, వర్గీకరించడం, ఉదాహరణలివ్వడం). నైపుణ్యం అంటే గీయడం/నిర్మించడం, జ్ఞానం అంటే గుర్తుంచుకోవడం మాత్రమే. తుది కీ ప్రకారం ఎంపిక 3.

Students can find the rule themselves by dividing polygons of 3, 4, 5, 6... sides into triangles from one vertex, observing the pattern in particular cases and generalising to 2(n – 2) right angles. Going from particular examples to a general rule is the inductive method (option 2).

3, 4, 5, 6... భుజాల బహుభుజులను ఒక శీర్షం నుండి త్రిభుజాలుగా విభజించి, ప్రత్యేక సందర్భాలలో నమూనాను గమనించి 2(n – 2) లంబకోణాలు అనే సాధారణ సూత్రానికి రావచ్చు. ప్రత్యేక ఉదాహరణల నుండి సామాన్య నియమానికి వెళ్లడం ఆగమన పద్ధతి (ఎంపిక 2).

The standard dominoes set in the mathematical kit is the double-nine set, which has 55 pieces (10 × 11 ÷ 2). Option 3 follows the final key.

గణిత పెట్టెలోని డొమినోల సెట్ డబుల్-నైన్ సెట్, దీనిలో 10 × 11 ÷ 2 = 55 ముక్కలు ఉంటాయి. తుది కీ ప్రకారం ఎంపిక 3.

Bloom's evaluation-based approach has three steps: formulating educational objectives, creating learning experiences, and evaluating behavioural changes. 'Real learning outcomes/output' is not one of these steps, so option 2 is the odd one.

బ్లూమ్ మూల్యాంకన ఆధార పద్ధతిలో మూడు సోపానాలు: విద్యా లక్ష్యాలను రూపొందించడం, అభ్యసన అనుభవాలను కల్పించడం, ప్రవర్తన మార్పులను మూల్యాంకనం చేయడం. 'వాస్తవ అభ్యసన ఫలితాలు' ఈ సోపానాలలో లేదు, కాబట్టి ఎంపిక 2.

Diagnostic evaluation identifies learning difficulties, i.e. the strengths and weaknesses of students, so that remedial teaching can be planned. Interest, development and attitude are not its main purpose. Option 4.

లోప నిర్ధారణ మూల్యాంకనం విద్యార్థుల అభ్యసన లోపాలను, అంటే బల బలహీనతలను గుర్తించి నివారణ బోధన ప్రణాళిక చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఆసక్తి, అభివృద్ధి, వైఖరులు దీని ప్రధాన ఉద్దేశం కాదు. ఎంపిక 4.

A hinge joint (elbow, knee) allows movement only forward and backward, like a door hinge. A ball and socket joint (shoulder, hip) allows movement in all directions; a pivotal joint (neck) allows rotation; fixed joints (skull) cannot move at all.

మడత బందు కీలు (hinge joint) మోచేయి, మోకాలిలో ఉంటుంది; ఇది తలుపు బందులా ముందుకు, వెనుకకు మాత్రమే కదులుతుంది. బంతి గిన్నె కీలు (భుజం, తుంటి) అన్ని దిశలలో కదులుతుంది; బొంగరపు కీలు (మెడ) తిరిగే కదలికకు తోడ్పడుతుంది; కదలని కీళ్లు (పుర్రె) అసలు కదలవు.

Typhoid is a water-borne disease caused by bacteria, so boiling drinking water kills the germs and prevents it. Measles and chicken pox spread through air/contact and malaria is spread by the Anopheles mosquito, so boiled water does not prevent them.

టైఫాయిడ్ బ్యాక్టీరియా వల్ల నీటి ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధి; నీటిని మరిగించడం వల్ల క్రిములు నశించి నివారించవచ్చు. తట్టు, ఆటలమ్మ గాలి/స్పర్శ ద్వారా, మలేరియా అనాఫిలిస్ దోమ ద్వారా వ్యాపిస్తాయి కాబట్టి కాచిన నీరు వీటిని ఆపదు.

Gills of fishes are thin, feathery outgrowths (projections) of the skin that are rich in blood vessels and absorb dissolved oxygen from water. This follows the final key.

చేపల మొప్పలు చర్మం నుంచి బయటకు వచ్చిన, రక్తనాళాలు ఎక్కువగా ఉండే పలుచని ఈకల వంటి భాగాలు; ఇవి నీటిలో కరిగిన ఆక్సిజన్‌ను గ్రహిస్తాయి. ఇది తుది కీ ప్రకారం.

In internal fertilization the egg and sperm fuse inside the female body, as in hen (birds) and butterfly (insects). Frog, starfish and most fish show external fertilization in water.

అంతర ఫలదీకరణలో అండం, శుక్రకణం ఆడజీవి శరీరం లోపల కలుస్తాయి; కోడి, సీతాకోకచిలుకలో ఇలా జరుగుతుంది. కప్ప, సముద్ర నక్షత్రం, చాలా చేపలలో బాహ్య ఫలదీకరణ (నీటిలో) జరుగుతుంది.

A Municipal Corporation looks after sanitation (garbage cleaning) and birth and death registration in cities. Pattadar pass books and caste certificates are issued by the revenue department (Tahsildar/MRO), so c and d are not its functions.

మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ పారిశుధ్యం (చెత్త తొలగింపు), జనన మరణ నమోదు వంటివి చూస్తుంది. పట్టాదారు పాసు పుస్తకాలు, కుల ధృవీకరణ పత్రాలను రెవెన్యూ శాఖ (తహసీల్దార్) జారీ చేస్తుంది; కాబట్టి c, d కార్పొరేషన్ విధులు కావు.

Cargo planes and railway wagons are built only to carry goods. Camels and cars carry both people and goods, so they are not exclusively goods carriers.

కార్గో విమానాలు, రైలు వ్యాగన్లు సరుకులు మాత్రమే మోయడానికి తయారవుతాయి. ఒంటె, కారు ప్రయాణికులను, సరుకులను రెండింటినీ తీసుకెళ్తాయి కాబట్టి అవి కేవలం సరుకుల కోసం కాదు.

Water first settles in the sedimentation tank (C), is then filtered (B), disinfected with chlorine (D) and finally stored (A) for supply. So the order is C, B, D, A.

నీరు మొదట తేర్చే తొట్టెలో (C) తేరుతుంది, తర్వాత వడపోత (B), క్లోరిన్‌తో క్రిమిరహితం (D), చివరగా నిల్వ తొట్టె (A)లో నిల్వ చేసి సరఫరా చేస్తారు. కాబట్టి క్రమం C, B, D, A.

The final key accepts option 1 (A only), i.e. wild mango, as the endemic plant listed for the Pachmarhi Biosphere Reserve in the textbook. Silver fern and jamun are not listed as its endemic plants; this follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం సమాధానం A మాత్రమే, అంటే అడవి మామిడి పాఠ్యపుస్తకంలో పచ్ మర్హి రిజర్వ్ ఎండమిక్ మొక్కగా ఇవ్వబడింది. సిల్వర్ ఫెర్న్, నేరేడు ఎండమిక్ మొక్కలుగా పేర్కొనబడలేదు; ఇది తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

A shadow forms when an opaque object blocks light from a source, and it becomes visible only when it falls on a screen (surface). So all three are needed.

అపారదర్శక వస్తువు కాంతి జనకం నుంచి వచ్చే కాంతిని అడ్డుకున్నప్పుడు నీడ ఏర్పడుతుంది; అది తెర (ఉపరితలం) మీద పడినప్పుడే కనిపిస్తుంది. కాబట్టి మూడూ అవసరం.

A laboratory thermometer measures from about -10°C to 110°C, which covers the freezing and boiling points of water. The clinical thermometer is the one with the 35°C to 42°C range.

ప్రయోగశాల థర్మామీటర్ సుమారు -10°C నుంచి 110°C వరకు కొలుస్తుంది. 35°C నుంచి 42°C పరిధి క్లినికల్ థర్మామీటర్‌కు చెందినది.

Petroleum forms from remains of tiny sea organisms buried under sediments. Absence of air (no decay), high temperature and high pressure over millions of years are all required, so all three are correct.

సముద్ర సూక్ష్మజీవుల అవశేషాలు అవక్షేపాల కింద పూడుకుపోయి, గాలి లేకుండా, అధిక ఉష్ణోగ్రత, పీడనాల వద్ద లక్షల సంవత్సరాలలో పెట్రోలియంగా మారతాయి. కాబట్టి మూడూ సరైనవే.

Loudness is proportional to the square of the amplitude. For 9 times the loudness, the amplitude must become the square root of 9, that is 3 times, so it must be increased by 3 times.

ధ్వని తీవ్రత కంపన పరిమితి (ఆయామం) వర్గానికి అనులోమానుపాతంలో ఉంటుంది. తీవ్రత 9 రెట్లు కావాలంటే ఆయామం √9 = 3 రెట్లు పెరగాలి.

Latitudes are imaginary horizontal circles that run parallel to the equator, so they never meet. All three statements are correct.

అక్షాంశాలు భూమధ్య రేఖకు సమాంతరంగా ఉండే ఊహారేఖలు; అవి ఎప్పటికీ కలవవు. కాబట్టి మూడు వాక్యాలూ సరైనవే.

Plains are flat, low-lying lands generally lying below about 200 metres above mean sea level. This follows the textbook definition used in the final key.

మైదానాలు సముద్ర మట్టం నుంచి సాధారణంగా 200 మీటర్ల లోపు ఎత్తులో ఉండే సమతల భూభాగాలు. ఇది పాఠ్యపుస్తక నిర్వచనం, తుది కీ ప్రకారం.

The legislature makes laws, the executive implements them and the judiciary interprets them through courts. Statements a and b swap the roles of legislature and executive, so only c is correct.

శాసనశాఖ చట్టాలు చేస్తుంది, కార్యనిర్వాహక శాఖ వాటిని అమలు చేస్తుంది, న్యాయశాఖ న్యాయస్థానాల ద్వారా వాటిని వ్యాఖ్యానిస్తుంది. a, bలో పాత్రలు తారుమారయ్యాయి, కాబట్టి c మాత్రమే సరైనది.

The Mughal rulers in order are Babur (1526), Akbar (1556), Jahangir (1605) and Shahjahan (1628). So the correct sequence is option 2.

మొఘల్ పాలకుల క్రమం: బాబర్ (1526), అక్బర్ (1556), జహంగీర్ (1605), షాజహాన్ (1628). కాబట్టి సరైన క్రమం 2వ ఎంపిక.

The final key marks option 4 as the incorrect statement. Ptolemy is usually credited with map projections and a coordinate grid, so this item is arguable; the answer here follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం 4వ వాక్యం సరికానిదిగా పరిగణించబడింది. వాస్తవానికి టాలమీ ప్రక్షేపణ పద్ధతులకు, గ్రిడ్ విధానానికి ప్రసిద్ధుడు కాబట్టి ఈ ప్రశ్న వివాదాస్పదం; సమాధానం తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

The First Battle of Panipat (1526) was fought between Babur and Ibrahim Lodi, the last Delhi Sultan of the Lodi dynasty. Babur's victory ended the Delhi Sultanate and began Mughal rule.

మొదటి పానిపట్ యుద్ధం (1526) బాబర్, లోడీ వంశపు చివరి సుల్తాన్ ఇబ్రహీం లోడీ మధ్య జరిగింది. బాబర్ విజయంతో ఢిల్లీ సుల్తానేట్ అంతమై మొఘల్ పాలన మొదలైంది.

About three-fourths of Earth is water-covered and life began in primitive oceans about 3.5 billion years ago. Fresh water is only a very small share (roughly 2.5-3%) of all water, so the 8.7% figure is the incorrect statement, as in the final key.

భూమిలో 3/4 వంతు నీటితో కప్పబడి ఉంది; జీవం సుమారు 3.5 బిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం ఆదిమ సముద్రాలలో పుట్టింది. మంచినీరు మొత్తం నీటిలో సుమారు 2.5-3% మాత్రమే, కాబట్టి 8.7% అనే వాక్యం సరికానిది (తుది కీ ప్రకారం).

The statement is attributed to Robert Clive in the final key, made after the Company found it hard to work through puppet Nawabs and moved towards direct control. Note that Clive was Governor of Bengal rather than a Governor General, so the wording is loose; the answer follows the final key.

తుది కీ ప్రకారం ఈ మాటలు రాబర్ట్ క్లైవ్‌వి; కీలుబొమ్మ నవాబులతో పనిచేయడం కష్టమై కంపెనీ నేరుగా అధికారం చేపట్టాలనే ఆలోచనకు వచ్చింది. క్లైవ్ బెంగాల్ గవర్నర్ కాబట్టి ప్రశ్నలోని పదప్రయోగం కొంత సడలింపుతో ఉంది; సమాధానం తుది కీని అనుసరిస్తుంది.

Tallapaka Annamayya, the 15th-century Telugu composer of thousands of devotional songs to Lord Venkateswara, is called Padakavita Pitamaha (father of Telugu song-poetry).

15వ శతాబ్దపు తాళ్లపాక అన్నమయ్య వేంకటేశ్వరునిపై వేలాది సంకీర్తనలు రచించాడు; అందుకే ఆయనను పదకవితా పితామహుడు అంటారు.

Article 19(1)(e) gives citizens the freedom to reside and settle in any part of India, and it is part of the Right to Freedom (Articles 19-22). The Right to Equality deals with equality before law and non-discrimination.

ఆర్టికల్ 19(1)(e) ప్రకారం భారతదేశంలో ఏ ప్రాంతంలోనైనా నివసించే, స్థిరపడే స్వేచ్ఛ పౌరులకు ఉంది; ఇది స్వేచ్ఛా హక్కు (ఆర్టికల్స్ 19-22)లో భాగం.

The Konkan coast is the western coastal strip between the Western Ghats and the Arabian Sea, stretching mainly through Maharashtra and Goa (and a part of coastal Karnataka). Among the options, Maharashtra and Goa is correct.

కొంకణ్ తీరం పశ్చిమ కనుమలకు, అరేబియా సముద్రానికి మధ్య ఉన్న పశ్చిమ తీరప్రాంతం; ఇది ప్రధానంగా మహారాష్ట్ర, గోవాలలో (కొంత కర్ణాటక తీరంలో) విస్తరించింది. ఇచ్చిన ఎంపికలలో మహారాష్ట్ర, గోవా సరైనది.

Chronology: Battle of Plassey (1757), Battle of Buxar (1764), First Anglo-Mysore War (1767-69) and First Anglo-Maratha War (1775-82). So the order is c, d, a, b.

కాలక్రమం: ప్లాసీ యుద్ధం (1757), బక్సార్ యుద్ధం (1764), మొదటి మైసూర్ యుద్ధం (1767-69), మొదటి మరాఠా యుద్ధం (1775-82). కాబట్టి క్రమం c, d, a, b.

The investigative (heuristic) method lets learners find out facts themselves, hence it is called the finding-out method. The play-way method uses games and sports activities to teach, so it is also called a sports method; both statements are correct as per the final key.

పరిశోధన (investigative) పద్ధతిలో విద్యార్థులు స్వయంగా కనుగొంటారు కాబట్టి దీన్ని కనుగొనే పద్ధతి అంటారు. ఆట-పాటల ద్వారా బోధించే ప్లే వే పద్ధతిని స్పోర్ట్స్ పద్ధతి అని కూడా అంటారు; తుది కీ ప్రకారం రెండూ సరైనవి.

The social science textbooks were framed following the integrated approach, opportunities for self-evaluation and continuous comprehensive evaluation (CCE). So all three principles apply.

సాంఘిక శాస్త్ర పాఠ్యపుస్తకాలు సమ్మిళిత విధానం, స్వీయ మూల్యాంకనానికి అవకాశం, నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం (CCE) అనే సూత్రాల ఆధారంగా రూపొందించబడ్డాయి. కాబట్టి మూడూ సరైనవే.

The 5E model phases are Engage (1), Explore (2), Explain (3), Elaborate (4) and Evaluate (5). Investigating substances (like lubricants) on their own is the Explore phase, which is phase 2.

5E నమూనా దశలు: Engage (1), Explore (2), Explain (3), Elaborate (4), Evaluate (5). ఘర్షణను తగ్గించే పదార్థాలను (కందెనలు) విద్యార్థి స్వయంగా అన్వేషించడం Explore దశ, అంటే 2వ దశ.

In the psychomotor domain (Simpson/Dave), Manipulation is performing a task by following instructions and practice, such as arranging apparatus and carrying out a dissection. Precision and articulation need higher accuracy and coordination.

మానసిక చాలక రంగంలో హస్తలాఘవం (Manipulation) అంటే సూచనలు, సాధన ఆధారంగా పరికరాలను అమర్చి పని చేయడం; బొద్దింక పరిచ్ఛేదన ఇందుకు ఉదాహరణ. సునిశితత్వం, సమన్వయం మరింత కచ్చితత్వం కోరే ఉన్నత స్థాయిలు.

Presenting reasoned arguments for and against a topic such as elections in a democracy is rational (logical) thinking. Critical thinking involves judging and evaluating information; this answer follows the final key.

ఒక అంశంపై అనుకూల, ప్రతికూల వాదనలను కారణాలతో చెప్పడం హేతుబద్ధ ఆలోచన (rational thinking). విమర్శనాత్మక ఆలోచన సమాచారాన్ని విశ్లేషించి తీర్పు చెప్పడం; సమాధానం తుది కీ ప్రకారం.

A rubric is a standardised scoring guide with defined criteria and performance levels, used to award marks for projects and examinations. A rating scale or checklist records degree or presence of a trait and does not give a standard marking scheme.

రూబ్రిక్ అనేది స్పష్టమైన ప్రమాణాలు, పనితీరు స్థాయిలతో మార్కులు ఇవ్వడానికి రూపొందించిన ప్రామాణిక మార్గదర్శకం. రేటింగ్ స్కేల్, చెక్ లిస్ట్ లక్షణం స్థాయిని/ఉనికిని మాత్రమే నమోదు చేస్తాయి.