Free practice MCQs with answers and explanations for ఛందస్సు (Chandassu) (తెలుగు వ్యాకరణం (Telugu Grammar)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
"భ" గణం యొక్క గురు లఘు క్రమం ఏది?
A. లఘువు, గురువు, గురువు (I U U)
B. గురువు, గురువు, గురువు (U U U)
C. గురువు, లఘువు, లఘువు (U I I)
D. లఘువు, లఘువు, లఘువు (I I I)
Answer & explanation
Correct: C — గురువు, లఘువు, లఘువు (U I I)
భ గణం = గురువు + రెండు లఘువులు (U I I); ఉదాహరణ "రాజులు" = రా (గురువు) జు (లఘువు) లు (లఘువు). య గణం I U U, మ గణం U U U, న గణం I I I. ఒక గురువు తరువాత రెండు లఘువులు వస్తే అది భ గణం అని సులభంగా గుర్తుంచుకోవచ్చు.
న గణం మూడు లఘువులు (I I I). మ గణం మూడు గురువులు (U U U), ర గణం గురువు, లఘువు, గురువు (U I U), జ గణం లఘువు, గురువు, లఘువు (I U I). ఈ నాలుగు త్రిక గణాలను విడివిడిగా గుర్తుంచుకోవాలి.
సూర్య గణాలు రెండు: న (I I I) మరియు హ లేదా గల (U I). ఇంద్ర గణాలు ఆరు (నల, నగ, సల, భ, ర, త), త్రిక గణాలు ఎనిమిది. సూర్య, ఇంద్ర గణాలను ఆటవెలది, తేటగీతి, సీసం, ద్విపద వంటి ఉపజాతుల్లో వాడతారు.
B. పాదం మొదటి అక్షరానికి, నిర్ణీత స్థానంలోని అక్షరానికి మైత్రి ఉండటం
C. పద్యం చివర వచ్చే మకుటం
D. పాదంలోని గణాల సంఖ్య
Answer & explanation
Correct: B — పాదం మొదటి అక్షరానికి, నిర్ణీత స్థానంలోని అక్షరానికి మైత్రి ఉండటం
యతి (యతిమైత్రి / వళ్ళు) అంటే పాదం మొదటి అక్షరానికి, పాదం మధ్యలో నిర్ణీత స్థానంలో ఉన్న అక్షరానికి మైత్రి ఉండటం; అక్కడ విరామం ఇస్తారు. రెండవ అక్షర హల్లు ఒకటే కావడం ప్రాస; మకుటం శతక లక్షణం; గణాల సంఖ్య వేరే నియమం.
C. ప్రతి పాదంలోని రెండవ అక్షరం (హల్లు సహితం) ఒకేలా ఉండటం
D. పాదంలో గణాలు తగ్గడం
Answer & explanation
Correct: C — ప్రతి పాదంలోని రెండవ అక్షరం (హల్లు సహితం) ఒకేలా ఉండటం
ప్రాస అంటే పాదాల రెండవ అక్షరంలోని హల్లు ఒకేలా ఉండటం; ఉదాహరణకు కనకము, మనసు, తనయ, వనము పదాల్లో రెండవ అక్షరం "న" ఒకే విధంగా ఉంది. మొదటి అక్షర సామ్యం, యతి లేదా పాదాంత గురువు ప్రాస నిర్వచనం కాదు.
ఉత్పలమాల వృత్తంలో ప్రతి పాదంలో ఎన్ని అక్షరాలు ఉంటాయి?
A. 19
B. 21
C. 22
D. 20
Answer & explanation
Correct: D — 20
ఉత్పలమాలలో ప్రతి పాదంలో 20 అక్షరాలు, యతి స్థానం 10వ అక్షరం; గణాలు భ, ర, న, భ, భ, ర, వ. 21 అక్షరాలు చంపకమాలకు, 19 శార్దూలానికి, 20 మత్తేభానికి కూడా ఉంటాయి (మత్తేభం యతి 14వ అక్షరం). కాబట్టి అక్షరాలతో పాటు యతి స్థానం కూడా చూడాలి.
చంపకమాలకు ప్రతి పాదంలో 21 అక్షరాలు, యతి స్థానం 11వ అక్షరం. 10వ అక్షరం ఉత్పలమాల యతి స్థానం, 13వ శార్దూలం యతి స్థానం, 14వ మత్తేభం యతి స్థానం. చిట్కా: ఉత్పలమాల 20/10, చంపకమాల 21/11.
శార్దూల విక్రీడితంలో గణాలు మ, స, జ, స, త, త, గ; ప్రతి పాదంలో 19 అక్షరాలు, యతి స్థానం 13వ అక్షరం. ఉత్పలమాల, మత్తేభాల్లో 20, చంపకమాలలో 21 అక్షరాలు ఉంటాయి. 19 అనే సంఖ్య శార్దూలానికి ప్రత్యేకం.
ద్విపదలో రెండు పాదాలు ఉంటాయి; ప్రతి పాదంలో మూడు ఇంద్ర గణాలు, ఒక సూర్య గణం, ప్రాస నియమం ఉంటాయి. మిగిలిన పద్య రకాలన్నీ సాధారణంగా నాలుగు పాదాలవి. రంగనాథ రామాయణం, జానపద సాహిత్యం ద్విపదలో ఉన్నాయి.
వేమన శతకం ఆటవెలది పద్యాల్లో ఉంది; ఆటవెలదికి నాలుగు పాదాలు, యతి, ప్రాస నియమాలు ఉంటాయి. కందం సుమతీ శతకంలో వాడారు. సీసం పాదాలు పొడవైనవి, తరువాత ఎత్తుగీతి వస్తుంది; ద్విపద రెండు పాదాల పద్యం.