ముల్కీ నిబంధనలు (Mulki Rules) · Practice MCQs

Correct: A — హైదరాబాద్‌లో కొద్దికాలం మాత్రమే ఉండి సొంత ప్రాంతానికి తిరిగి వెళ్లేవాడు

హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో పుట్టినవారు, ముల్కీ తండ్రి సంతానం, 15 ఏళ్లు నివసించి స్థిరపడతామని అఫిడవిట్ ఇచ్చినవారు ముల్కీలు. కొద్దికాలం ఉండి తిరిగి వెళ్లేవారు ఈ ప్రమాణాలను తీర్చరు కాబట్టి నాన్-ముల్కీగానే ఉంటారు.

Correct: B — సంస్కరణల కోసం బయటి ప్రాంతాల విద్యావంతులను నియమించడంతో స్థానికుల్లో పెరిగిన అసంతృప్తి

సాలార్ జంగ్-1 పాలనా సంస్కరణల కోసం ఉత్తర భారతం, ఇతర ప్రాంతాల నుండి చాలామందిని నియమించారు. దానిపై స్థానికుల్లో అసంతృప్తి పెరగడంతో స్థానికులకు ప్రాధాన్యమిచ్చే ఆదేశాలు సుమారు 1868 నుండి మొదలయ్యాయని చెబుతారు. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం (1918), 1952 ఉద్యమం ఇంకా తరువాతివి.

Correct: C — ముల్కీ సర్టిఫికెట్

ఉద్యోగ దరఖాస్తుదారులు తాము ముల్కీ అని రుజువు చేసే ముల్కీ సర్టిఫికెట్ సమర్పించాలి. తరువాత 1952లో నకిలీ ముల్కీ సర్టిఫికెట్లతో ఉద్యోగాలు పొందారనే ఆరోపణలే నాన్-ముల్కీ ఉద్యమానికి ఒక కారణమయ్యాయి.

Correct: D — ముల్కీ అవుతాడు

1919 నిబంధన ప్రకారం కనీసం 15 సంవత్సరాలు రాష్ట్రంలో నివసించి, తమ సొంత ప్రాంతానికి తిరిగి వెళ్లబోమని అఫిడవిట్ ఇచ్చినవారు ముల్కీలవుతారు. పుట్టిన ప్రాంతం ఇతర చోటైనా ఈ రెండు షరతులు తీరితే ప్రత్యేక అనుమతి అవసరం లేదు.

Correct: A — నిజాం

ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు ముల్కీలకే ఇవ్వాలని, ముల్కీ కాని వారిని నియమించాలంటే నిజాం అనుమతి అవసరమని ఫర్మానా నిర్దేశించింది. ముల్కీ లీగ్ అనేది నిబంధనల అమలు కోరిన సంస్థ మాత్రమే; నియామక అనుమతి ఇచ్చే అధికారం దానికి లేదు.

Correct: B — అమలులో ఉన్న చట్టం (existing law)

రాజ్యాంగం వచ్చాక కూడా నిజాం కాలపు ముల్కీ నిబంధనలు ‘existing law’గా కొనసాగాయి. 1972 సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఈ అంశంపైనే ఆధారపడింది – వాటిని రద్దు చేయనంతవరకు అవి చెల్లుబాటవుతాయని కోర్టు చెప్పింది.

Correct: C — 1918లో ఉర్దూ మాధ్యమంలో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పడటం

1918లో ఉర్దూ మాధ్యమంతో ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పడింది. అక్కడ చదివి వచ్చిన స్థానిక పట్టభద్రులు ఉద్యోగాల్లో తమకు సరైన వాటా దక్కడం లేదని భావించడం ముల్కీ లీగ్‌కు నేపథ్యమైంది. మిగతా ఎంపికలు తప్పు కాలాలు, తప్పు సంఘటనలు.

Correct: D — మతం కాకుండా స్థానికత ఆధారిత ఐక్యత

ముల్కీ లీగ్ హిందూ, ముస్లిం స్థానికులను ‘మతం’ కాకుండా ‘స్థానికత’ ఆధారంగా ఒకే వేదికపైకి తెచ్చింది. అందుకే నినాదం ‘హైదరాబాద్ హైదరాబాదీలకే’. ఇదే స్థానికత భావన తరువాత 1952, 1969 ఉద్యమాల్లో మళ్లీ కనిపించింది.

Correct: A — ముల్కీ అంశం సంస్థాగత ఉద్యమంగా మారిన తొలి సందర్భం ఇది

1935 ముల్కీ లీగ్‌తో ముల్కీ అంశం మొదటిసారి సంస్థాగత ఉద్యమ రూపం తీసుకుంది. ఇది స్థానిక విద్యావంతుల సంస్థ; రద్దు చట్టం చేసింది పార్లమెంటు (1973), 1969 ఉద్యమం ఇంకో కాలంలో జరిగింది.

Correct: B — నకిలీ ముల్కీ సర్టిఫికెట్లతో ఉద్యోగాలు పొందారనే ఆరోపణలు

1952 ఉద్యమానికి కారణాలు: మద్రాసు, బొంబాయి రాష్ట్రాల నుండి ఉద్యోగుల నియామకం, నకిలీ ముల్కీ సర్టిఫికెట్ల ఆరోపణలు, ఉర్దూ స్థానంలో ఇంగ్లీష్ రావడంతో స్థానికులకు అవకాశాలు తగ్గడం. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటు (1956), సిక్స్ పాయింట్ ఫార్ములా (1973), శ్రీకృష్ణ కమిటీ (2010) అప్పటికి జరగలేదు.