1969 తెలంగాణ ఉద్యమం (1969 Agitation) · Practice MCQs

Correct: A — తెలంగాణ ప్రజా సమితి (TPS)

1969 ఉద్యమాన్ని రాజకీయంగా నడిపింది తెలంగాణ ప్రజా సమితి (TPS). తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి (TRS) 2001లో ఏర్పడింది, PDF 1952 ఎన్నికల ఫ్రంట్, హైదరాబాద్ స్టేట్ కాంగ్రెస్ 1938లో ఏర్పడింది.

Correct: B — మర్రి చెన్నారెడ్డి

మర్రి చెన్నారెడ్డి 1969 మధ్యలో TPS అధ్యక్షుడై ఉద్యమానికి ప్రధాన నాయకుడయ్యారు; 1978లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. TPS తొలి దశ నాయకుడు మదన్ మోహన్.

Correct: D — కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ

కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ 1969లో తెలంగాణ కోసం మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశారు. ప్రొ. జయశంకర్ వంటి మేధావులు కూడా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. అంటే ఆయన అధికార పదవిని వదులుకుని ఉద్యమంలో చేరారు. మర్రి చెన్నారెడ్డి TPS అధ్యక్షుడు, మదన్ మోహన్ తొలి దశ నాయకుడు, పి.వి. తర్వాత ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు.

Correct: A — 14లో 10

1971 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో తెలంగాణలోని 14 స్థానాల్లో TPS 10 స్థానాలు గెలుచుకుంది. ఇదే ఎన్నికల్లో దేశమంతా ఇందిరా గాంధీ కాంగ్రెస్ భారీ విజయం సాధించింది. ఇది దాదాపు మూడింట రెండొంతుల స్థానాలు; ఫలితం ప్రత్యేక రాష్ట్ర డిమాండ్‌కు ప్రజల మద్దతును చూపింది. 14లో 14 లేదా 4 వంటి సంఖ్యలు నోట్స్‌కు విరుద్ధం.

Correct: B — గరీబీ హటావో

1971లో ఇందిరా గాంధీ కాంగ్రెస్ ‘గరీబీ హటావో’ నినాదంతో దేశమంతా గెలిచింది. ‘జై జవాన్ జై కిసాన్’ లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి నినాదం, ‘దున్నేవాడికే భూమి’ సాయుధ పోరాట నినాదం.

Correct: C — పి.వి. నరసింహారావు

సెప్టెంబర్ 1971లో కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి రాజీనామా తర్వాత పి.వి. నరసింహారావు ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు; తెలంగాణ ప్రాంతం నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు తొలి ముఖ్యమంత్రి ఆయనే.

Correct: A — కరీంనగర్

పి.వి. నరసింహారావు కరీంనగర్ జిల్లాకు చెందినవారు (వంగర గ్రామం); తర్వాత 1991–96లో భారత ప్రధానమంత్రి అయ్యారు. బూర్గుల మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా వారు. వరంగల్, నల్గొండ, మెదక్ ఆయన స్వస్థలాలు కావు. తెలంగాణ ప్రాంతం నుండి ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు తొలి ముఖ్యమంత్రి కావడం ఆయన ప్రత్యేకత.

Correct: B — తొలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమం

1969 ఉద్యమాన్ని తొలిదశ తెలంగాణ ఉద్యమం అంటారు; 2001–2014 ఉద్యమాన్ని మలిదశ ఉద్యమం అంటారు. సకల జనుల సమ్మె, మిలియన్ మార్చ్ మలిదశ ఉద్యమ ఘట్టాలు. ఈ రెండు దశల పేర్లు (తొలిదశ 1969, మలిదశ 2001–2014) పరీక్షల్లో తరచుగా అడుగుతారు; మలిదశ ఘట్టాలతో కలపకూడదు.

Correct: C — నీళ్లు, నిధులు, నియామకాలు

మలిదశ ఉద్యమ నినాదం ‘నీళ్లు, నిధులు, నియామకాలు’. ఇందులో నిధులు, నియామకాలు అనేవి 1969 ఉద్యమ ఆర్థిక అంశాలైన మిగులు నిధులు, ఉద్యోగాల వాదనలకు కొనసాగింపు. ‘భూమి, భుక్తి, విముక్తి’ వంటి నినాదాలు సాయుధ పోరాటానికి, ‘గరీబీ హటావో’ 1971 ఎన్నికలకు సంబంధించినవి.

Correct: A — తెలంగాణ ప్రాంతీయ కమిటీకి నిజమైన అధికారాలు ఇవ్వకపోవడం

తెలంగాణ ప్రాంతీయ కమిటీకి నిజమైన అధికారాలు ఇవ్వలేదనేది, ముఖ్యమంత్రి ఒక ప్రాంతం వారైతే ఉపముఖ్యమంత్రి మరో ప్రాంతం వారు ఉండాలనే హామీ పాటించలేదనేది ప్రధాన ఆరోపణలు. మిగతా ఎంపికలు ఆరోపణలు కావు, ఉద్యమకారులు కోరినవి కూడా కావు.