1969 తెలంగాణ ఉద్యమం (1969 Agitation) · Practice MCQs

Correct: A — పెద్దమనుషుల ఒప్పందం (1956)లోని రక్షణలు అమలు కాకపోవడం

1956 పెద్దమనుషుల ఒప్పందంలో తెలంగాణకు ఇచ్చిన రక్షణలు 13 ఏళ్లు గడిచినా సరిగా అమలు కాలేదనే అసంతృప్తి 1969 ఉద్యమానికి మూలం. రజాకార్లు, నిజాం పాలన 1948తోనే ముగిశాయి. రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం రద్దు కావాలనేది ఉద్యమ డిమాండ్ కాదు.

Correct: B — కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి

1969 ఉద్యమ సమయంలో ముఖ్యమంత్రి కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి. నీలం సంజీవ రెడ్డి 1956లో ఏర్పడిన రాష్ట్రానికి మొదటి ముఖ్యమంత్రి. పి.వి. 1971లో బ్రహ్మానందరెడ్డి రాజీనామా తర్వాత ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు; చెన్నారెడ్డి TPS నాయకుడు.

Correct: C — తెలంగాణ ఆదాయంలో ఆ ప్రాంత పాలనా ఖర్చులు పోగా మిగిలిన డబ్బు

పెద్దమనుషుల ఒప్పందం ప్రకారం తెలంగాణ ఆదాయంలో ఆ ప్రాంత పాలనా ఖర్చులు పోగా మిగిలిన డబ్బునే మిగులు నిధులు (Telangana Surpluses) అంటారు. ఇది తెలంగాణ అభివృద్ధికే వాడాలి; ఇతర ప్రాంతాలకు మళ్లించారనే ఆరోపణ ఉద్యమంలో బలంగా వినిపించింది.

Correct: D — కుమార్ లలిత్ కమిటీ

కుమార్ లలిత్ కమిటీ 1969లో మిగులు నిధులు ఎంత ఉన్నాయో లెక్కించడానికి నియమించబడింది (CAG కార్యాలయ అధికారి నేతృత్వంలో). వాంఛూ కమిటీ ఉద్యోగ రక్షణలపై, శ్రీకృష్ణ కమిటీ 2010లో, ఫజల్ అలీ కమిషన్ 1955లో వచ్చినవి.

Correct: B — జస్టిస్ కె.ఎన్. వాంఛూ

జస్టిస్ కె.ఎన్. వాంఛూ నేతృత్వంలో 1969లో వాంఛూ కమిటీ ఉద్యోగాల్లో తెలంగాణకు రక్షణలపై రాజ్యాంగపరమైన మార్గాలను సూచించడానికి ఏర్పడింది. జస్టిస్ వశిష్ఠ భార్గవ మిగులు నిధుల నిర్ధారణ కమిటీ నాయకుడు.

Correct: C — ఖమ్మం

1969 ఉద్యమం ఖమ్మం జిల్లాలో (కొత్తగూడెం, పాల్వంచ ప్రాంతాల్లో) జనవరి 1969లో మొదలైంది. తర్వాత వరంగల్, హైదరాబాద్‌కు వేగంగా వ్యాపించింది. వరంగల్ తర్వాత వ్యాపించిన నగరం కాగా, కరీంనగర్, నిజామాబాద్ ప్రారంభ స్థలాలు కావు. ప్రారంభ కారణం స్థానిక ఉద్యోగాల్లో ముల్కీ నిబంధనల ఉల్లంఘన.

Correct: D — రవీంద్రనాథ్

జనవరి 1969లో ఖమ్మంలో విద్యార్థి రవీంద్రనాథ్ నిరాహార దీక్ష (హంగర్ స్ట్రైక్) చేశారు; ఈ దీక్ష ఉద్యమానికి పెద్ద ప్రేరణగా మారింది. మదన్ మోహన్ TPS మొదటి దశ నాయకుడు, కొండా లక్ష్మణ్ బాపూజీ మంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశారు.

Correct: A — ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం

ఖమ్మం నుండి వరంగల్, హైదరాబాద్‌కు ఉద్యమం వ్యాపించినప్పుడు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం ఉద్యమ కేంద్రంగా మారింది. ఉద్యమ ప్రధాన శక్తి విద్యార్థులే. కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం వరంగల్‌లో ఉన్నా, నోట్స్ ప్రకారం ప్రధాన కేంద్రం హైదరాబాద్‌లోని ఉస్మానియా; ఆంధ్ర, శ్రీవేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయాలు ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందినవి.

Correct: C — 369

1969 ఉద్యమంలో అమరులైన వారి సంఖ్య సాధారణంగా 369 అని చెబుతారు. మరణించినవారిలో ఎక్కువ మంది యువకులు, విద్యార్థులు; పోలీసు కాల్పుల్లో వారు ప్రాణాలు కోల్పోయారు.

Correct: D — గన్‌పార్క్, హైదరాబాద్

అమరవీరుల స్థూపం హైదరాబాద్‌లోని గన్‌పార్క్ (Gun Park) వద్ద ఉంది; మలిదశ ఉద్యమంలోనూ ఇది ముఖ్య ప్రదేశంగా నిలిచింది. సిటీ కాలేజీ 1952 కాల్పుల స్థలం. మలిదశ ఉద్యమంలోనూ గన్‌పార్క్ ముఖ్య ప్రదేశంగా నిలిచింది. చార్మినార్ చారిత్రక కట్టడం, ట్యాంక్ బండ్ హుస్సేన్‌సాగర్ కట్ట; ఈ రెండూ అమరుల స్థూపం స్థలాలు కావు.