1969 తెలంగాణ ఉద్యమం (1969 Agitation) · Practice MCQs

Correct: B — మిగులు నిధులు, ఉద్యోగాలు (ముల్కీ నిబంధనలు), అభివృద్ధిలో వివక్ష

మిగులు నిధులు, ఉద్యోగాలు (ముల్కీ నిబంధనలు), విద్య-సాగునీరు వంటి అభివృద్ధిలో వివక్ష 1969 ఉద్యమ ప్రధాన సమస్యలు. జాగీర్లు, వెట్టి, రజాకార్లు 1946-51 సాయుధ పోరాట అంశాలు.

Correct: C — స్థానికులకు

ముల్కీ నిబంధనల ప్రకారం తెలంగాణ ఉద్యోగాలు స్థానికులకే రావాలి; అయితే స్థానికేతరులను (non-Mulkis) నియమించారనే ఫిర్యాదు ఉద్యమానికి కారణమైంది. అదే అంశం 1952లోనూ ఉద్యమానికి దారితీసింది.

Correct: D — జస్టిస్ వశిష్ఠ భార్గవ కమిటీ

ఎనిమిది సూత్రాల పథకం తర్వాత మిగులు నిధులను నిర్ధారించడానికి జస్టిస్ వశిష్ఠ భార్గవ నేతృత్వంలో భార్గవ కమిటీని నియమించారు. కుమార్ లలిత్ కమిటీ లెక్కింపు కోసం, వాంఛూ కమిటీ ఉద్యోగ రక్షణల కోసం ఏర్పడ్డాయి.

Correct: B — తెలంగాణకు చెందాల్సిన మిగులు నిధులు ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లాయని

కుమార్ లలిత్ కమిటీ (CAG కార్యాలయ అధికారి నేతృత్వం) తెలంగాణకు చెందాల్సిన మిగులు నిధులు ఇతర ప్రాంతాలకు వెళ్లాయని నివేదించింది. ఈ కమిటీలు తెలంగాణ వాదనలో ఆర్థిక అంశాలకు అధికారిక గుర్తింపు తెచ్చాయి.

Correct: C — కోర్టు కేసుల వల్ల

జనవరి 1969 అఖిలపక్ష ఒప్పందం ప్రకారం స్థానికేతర ఉద్యోగులను వెనక్కి పంపుతామని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది; కానీ కోర్టు కేసుల వల్ల అది అమలు కాలేదు. తర్వాత డిమాండ్ ‘రక్షణల అమలు’ నుండి ‘ప్రత్యేక తెలంగాణ’గా మారింది.

Correct: D — స్థానిక ఉద్యోగాల్లో ముల్కీ నిబంధనలకు విరుద్ధంగా నియామకాలు జరగడం

కొత్తగూడెం థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రం ప్రాంతంలో స్థానిక ఉద్యోగాల్లో స్థానికేతరులను నియమించారనే ఫిర్యాదుతో ఆందోళన మొదలైంది. ఉద్యోగులు, విద్యార్థులు నిరసన తెలిపారు.

Correct: A — రక్షణల అమలు నుండి ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్రంగా

మొదట తెలంగాణ రక్షణల అమలు డిమాండ్‌తో మొదలైన ఉద్యమం క్రమంగా ‘ప్రత్యేక తెలంగాణ (Separate Telangana)’ డిమాండ్‌గా మారింది. వ్యతిరేక క్రమం సరికాదు. అఖిలపక్ష ఒప్పందం అమలు కాకపోవడం, ఉద్యమం విస్తరించడం ఈ మార్పుకు దోహదం చేశాయి. ఆ తర్వాత 1969లోనే TPS ఏర్పడింది.

Correct: C — తెలంగాణ ఎన్‌జీఓలు సమ్మెలో పాల్గొన్నారు

విద్యార్థులతో పాటు తెలంగాణ ఎన్‌జీఓలు (ఉద్యోగులు) కూడా సమ్మెలో పాల్గొన్నారు. విద్యార్థుల నిరసనలు: తరగతుల బహిష్కరణ, ఊరేగింపులు, బంద్‌లు, కార్యాలయాల ముట్టడి.

Correct: D — కాంగ్రెస్ పార్టీలో విలీనమైంది

1971 ఎన్నికల తర్వాత TPS కాంగ్రెస్ పార్టీలో విలీనమైంది (సెప్టెంబర్ 1971). దీంతో 1969 ఉద్యమం మొదటి దశ ముగిసింది. అదే సమయంలో కాసు బ్రహ్మానందరెడ్డి రాజీనామా చేసి పి.వి. ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు; TPS నాయకులతో కేంద్రం చర్చల తర్వాత ఈ విలీనం జరిగింది.

Correct: A — 1978

మర్రి చెన్నారెడ్డి TPS నాయకుడిగా 1969లో ఉద్యమాన్ని నడిపి, తర్వాత 1978లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు. పి.వి. ముఖ్యమంత్రి అయింది 1971లో. అంటే TPS నాయకత్వం నుండి ముఖ్యమంత్రి పదవి వరకు ఆయన ప్రయాణం దాదాపు తొమ్మిదేళ్లు. 1969 TPS అధ్యక్ష బాధ్యత చేపట్టిన సంవత్సరం.