Free practice MCQs with answers and explanations for ధ్వని & తరంగాలు (Sound) (భౌతిక శాస్త్రం (Physics)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
అతిధ్వనుల వైద్య ఉపయోగం ఏది?
A. అల్ట్రాసౌండ్ స్కానింగ్
B. X-రే ఫోటో తీయడం
C. ECG రికార్డింగ్
D. రక్త పరీక్ష
Answer & explanation
Correct: A — అల్ట్రాసౌండ్ స్కానింగ్
అల్ట్రాసౌండ్ స్కానింగ్ (గర్భస్థ శిశువు, కాలేయం, మూత్రపిండాలు) అతిధ్వనులతో చేస్తారు; కిడ్నీ రాళ్లను కూడా పగలగొట్టవచ్చు. X-రే విద్యుదయస్కాంత తరంగాలతో, ECG హృదయ విద్యుత్ సంకేతాలతో పనిచేస్తాయి.
విమానం ధ్వని వేగం కన్నా ఎక్కువ వేగంతో వెళ్లినప్పుడు వినిపించే శబ్దాన్ని ఏమంటారు?
A. ప్రతిధ్వని
B. అనురణనం
C. సోనిక్ బూమ్
D. విస్ఫోటనం (Beats)
Answer & explanation
Correct: C — సోనిక్ బూమ్
సూపర్సోనిక్ వేగంలో షాక్ వేవ్ ఏర్పడి సోనిక్ బూమ్ వినిపిస్తుంది. మాక్ సంఖ్య 1 కన్నా ఎక్కువైతే విమానం సూపర్సోనిక్. ప్రతిధ్వని, అనురణనం పరావర్తన ఫలితాలు.
ఒక విమానం 680 m/s వేగంతో వెళ్తోంది; ధ్వని వేగం 340 m/s అయితే దాని మాక్ సంఖ్య ఎంత?
A. 2
B. 1
C. 0.5
D. 340
Answer & explanation
Correct: A — 2
మాక్ సంఖ్య = వస్తువు వేగం ÷ ధ్వని వేగం = 680/340 = 2. ఇది 1 కన్నా ఎక్కువ కాబట్టి విమానం సూపర్సోనిక్. మాక్ 1 అంటే సరిగ్గా ధ్వని వేగం. మాక్ సంఖ్యకు ప్రమాణం లేదు ఎందుకంటే అది రెండు వేగాల నిష్పత్తి; 1 కన్నా తక్కువ అయితే సబ్సోనిక్.
ఒక కొండ నుండి 85 మీ. దూరంలో నిలబడి అరిస్తే (ధ్వని వేగం 340 m/s) ప్రతిధ్వని వినిపించడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
A. 0.25 సెకన్లు
B. 0.5 సెకన్లు
C. 1 సెకను
D. 0.1 సెకను
Answer & explanation
Correct: B — 0.5 సెకన్లు
ధ్వని కొండకు వెళ్లి తిరిగి రావాలి: మొత్తం దూరం 2 × 85 = 170 మీ.; కాలం = 170/340 = 0.5 సెకన్లు. దూరం 17 మీ. కన్నా ఎక్కువ కాబట్టి ప్రతిధ్వని స్పష్టంగా వినిపిస్తుంది.
అనునాదాన్ని (Reverberation) తగ్గించడానికి హాళ్లలో ఏమి వాడతారు?
A. గాజు గోడలు
B. లోహపు పలకలు
C. తెరలు, కార్పెట్లు, ధ్వని శోషక పదార్థాలు
D. నునుపైన సిరామిక్ టైల్స్
Answer & explanation
Correct: C — తెరలు, కార్పెట్లు, ధ్వని శోషక పదార్థాలు
తెరలు, కార్పెట్లు, ధ్వని శోషక పదార్థాలు ధ్వనిని గ్రహించి పరావర్తనాన్ని తగ్గిస్తాయి. గాజు, లోహం, నునుపైన టైల్స్ ధ్వనిని ఎక్కువగా పరావర్తనం చేసి ప్రతిధ్వనిని పెంచుతాయి.
పోలీసు రాడార్ గన్తో వాహన వేగాన్ని కొలవడం ఏ సూత్రంపై ఆధారపడి ఉంది?
A. అనునాదం
B. డాప్లర్ ప్రభావం
C. వ్యతికరణం
D. వక్రీభవనం
Answer & explanation
Correct: B — డాప్లర్ ప్రభావం
కదిలే వాహనం నుండి పరావర్తనం చెందిన తరంగ పౌనఃపున్యంలో మార్పును బట్టి వేగాన్ని లెక్కిస్తారు; ఇది డాప్లర్ ప్రభావం. ఖగోళంలో నక్షత్రాల రెడ్షిఫ్ట్ కూడా ఇదే సూత్రంతో వివరించబడుతుంది.
సైనికులు వంతెనపై సమూహంగా అడుగులు వేస్తూ నడవకూడదు. ఎందుకు?
A. అనునాదం వల్ల వంతెన కూలే ప్రమాదం ఉంది
B. డాప్లర్ ప్రభావం వల్ల
C. ప్రతిధ్వని వల్ల
D. ఘర్షణ పెరగడం వల్ల
Answer & explanation
Correct: A — అనునాదం వల్ల వంతెన కూలే ప్రమాదం ఉంది
సైనికుల అడుగుల పౌనఃపున్యం వంతెన సహజ పౌనఃపున్యంతో సమానమైతే అనునాదం వల్ల ఆయామం భారీగా పెరిగి వంతెన కూలే అవకాశం ఉంది. అందుకే వంతెనపై సమూహంగా ఒకే లయతో నడవరు.
చెవిలో ధ్వనిని విద్యుత్ సంకేతాలుగా మార్చే భాగం ఏది?
A. కర్ణభేరి
B. పిన్నా
C. కాక్లియా
D. యుస్టేషియన్ నాళం
Answer & explanation
Correct: C — కాక్లియా
లోపలి చెవిలోని కాక్లియా ధ్వని కంపనాలను విద్యుత్ సంకేతాలుగా మార్చి నాడుల ద్వారా మెదడుకు పంపుతుంది. పిన్నా ధ్వనిని సేకరిస్తుంది, యుస్టేషియన్ నాళం మధ్య చెవిలో పీడనాన్ని సమం చేస్తుంది.
ఒక తరంగ పౌనఃపున్యం రెట్టింపు అయితే (వేగం స్థిరం) తరంగదైర్ఘ్యం ఏమవుతుంది?
A. సగం అవుతుంది
B. రెట్టింపు అవుతుంది
C. మారదు
D. నాలుగు రెట్లు అవుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — సగం అవుతుంది
v = fλ లో v స్థిరం అయితే λ = v/f; f రెట్టింపు అయితే λ సగం అవుతుంది. ఉదా: 170 Hz వద్ద 2 మీ. ఉంటే 340 Hz వద్ద 1 మీ. అవుతుంది. అంటే తరంగదైర్ఘ్యం, పౌనఃపున్యం విలోమానుపాతంలో ఉంటాయి; ఇది అన్ని తరంగాలకూ వర్తిస్తుంది.