Free practice MCQs with answers and explanations for ధ్వని & తరంగాలు (Sound) (భౌతిక శాస్త్రం (Physics)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
కింది వాటిలో అనుప్రస్థ తరంగం కానిది ఏది?
A. కాంతి తరంగం
B. ధ్వని తరంగం
C. తీగలో కంపనం
D. నీటి తరంగం
Answer & explanation
Correct: B — ధ్వని తరంగం
ధ్వని అనుదైర్ఘ్య తరంగం; కాంతి, తీగ కంపనాలు, నీటి తరంగాలు అనుప్రస్థ తరంగాలు. అనుదైర్ఘ్య తరంగాల్లో కణ కంపన దిశ, తరంగ ప్రసార దిశ ఒకటే ఉంటుంది. అనుదైర్ఘ్య తరంగాల్లో సంపీడనాలు, విరళనాలు ఏర్పడతాయి; అనుప్రస్థ తరంగాల్లో శృంగాలు, ద్రోణులు ఏర్పడతాయి.
కింది ప్రవచనాల్లో సరైనవి ఏవి? 1. ధ్వని శూన్యంలో ప్రయాణించదు 2. ఘనాల్లో ధ్వని వేగం ఎక్కువ 3. ధ్వని అనుప్రస్థ తరంగం
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 అన్నీ
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ధ్వనికి మాధ్యమం అవసరం, శూన్యంలో వెళ్లదు; ఘనాల్లో వేగం ఎక్కువ. కానీ ధ్వని అనుదైర్ఘ్య తరంగం, అనుప్రస్థం కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు. ధ్వనిలో కణాలు తరంగ దిశలోనే కదులుతాయని గుర్తుంచుకుంటే మూడో ప్రవచనం తప్పని తేలిపోతుంది.
ధ్వని వేగాలను (గాలి, నీరు, ఇనుము) సరైన ఆరోహణ క్రమంలో అమర్చండి.
A. నీరు < గాలి < ఇనుము
B. ఇనుము < నీరు < గాలి
C. గాలి < నీరు < ఇనుము
D. గాలి < ఇనుము < నీరు
Answer & explanation
Correct: C — గాలి < నీరు < ఇనుము
గాలిలో సుమారు 340, నీటిలో 1480, ఇనుములో సుమారు 5000 m/s. కాబట్టి క్రమం గాలి < నీరు < ఇనుము. సాధారణంగా ఘనం > ద్రవం > వాయువు అని గుర్తుంచుకోవాలి. అదే విధంగా రైలు పట్టా (లోహం)లో వేగం ఇంకా ఎక్కువ కాబట్టి దూరపు రైలు శబ్దం పట్టాలపై ముందు వినిపిస్తుంది.
మెరుపు కనిపించిన 3 సెకన్ల తర్వాత ఉరుము వినిపిస్తే (ధ్వని వేగం 340 m/s) మెరుపు సుమారు ఎంత దూరంలో వచ్చింది?
A. 113 మీ.
B. 1020 మీ.
C. 340 మీ.
D. 170 మీ.
Answer & explanation
Correct: B — 1020 మీ.
కాంతి వేగం చాలా ఎక్కువ కాబట్టి మెరుపు వెంటనే కనిపిస్తుంది; దూరం = ధ్వని వేగం × కాల వ్యత్యాసం = 340 × 3 = 1020 మీ. 113 వచ్చేది భాగిస్తే (340 ÷ 3), తప్పు పద్ధతి.
కింది వాటిని సరిగా జతచేయండి: ఏ లక్షణం ఏ భౌతిక రాశిపై ఆధారపడుతుంది?
A. స్వరం – పౌనఃపున్యం; బిగ్గరదనం – ఆయామం
B. స్వరం – ఆయామం; బిగ్గరదనం – పౌనఃపున్యం
C. స్వరం – తరంగ వేగం; బిగ్గరదనం – రంగు
D. స్వరం – గుణం; బిగ్గరదనం – తరంగదైర్ఘ్యం
Answer & explanation
Correct: A — స్వరం – పౌనఃపున్యం; బిగ్గరదనం – ఆయామం
పౌనఃపున్యం స్వరాన్ని (pitch), ఆయామం బిగ్గరదనాన్ని (loudness) నిర్ణయిస్తాయి; గుణం (timbre) వాయిద్యాలను వేరు చేస్తుంది. రెండో ఎంపికలో ఈ రెండూ తారుమారు అయ్యాయి.
కింది వాటిలో ధ్వని లక్షణాలకు సంబంధించి తప్పు జత ఏది?
A. పౌనఃపున్యం – హెర్ట్జ్
B. తీవ్రత స్థాయి – డెసిబెల్
C. తరంగదైర్ఘ్యం – మీటర్
D. తీవ్రత – హెర్ట్జ్
Answer & explanation
Correct: D — తీవ్రత – హెర్ట్జ్
తీవ్రత ప్రమాణం W/m² (ప్రమాణ వైశాల్యం ద్వారా సెకనుకు ప్రవహించే శక్తి); హెర్ట్జ్ కాదు. మిగతా జతలు సరైనవే: పౌనఃపున్యం హెర్ట్జ్, తీవ్రత స్థాయి డెసిబెల్, తరంగదైర్ఘ్యం మీటర్.
కింది dB స్థాయిలను సరిగా జతచేయండి: దీర్ఘకాలం విన్నా హానికరం మరియు నొప్పి కలిగించే స్థాయిలు వరుసగా?
A. 60 dB పైన; 80 dB పైన
B. 120 dB పైన; 160 dB పైన
C. 80 dB పైన; 120 dB పైన
D. 40 dB పైన; 60 dB పైన
Answer & explanation
Correct: C — 80 dB పైన; 120 dB పైన
80 dB కంటే ఎక్కువ ధ్వనులు దీర్ఘకాలం వింటే హానికరం, 120 dB పైన నొప్పి కలుగుతుంది. సాధారణ సంభాషణ సుమారు 60 dB మాత్రమే; అది హానికరం కాదు. శబ్ద కాలుష్య నియంత్రణలో ఈ పరిమితులే ప్రాతిపదిక; 80 dB దాటితే చెవుడు, తలనొప్పి, ఒత్తిడి వస్తాయి.
వాతావరణ ఉష్ణోగ్రత కొలవడం అతిధ్వనుల ఉపయోగం కాదు. లోహాల పగుళ్లు, సూక్ష్మ భాగాల శుభ్రత, కిడ్నీ రాళ్లను పగలగొట్టడం మొదలైనవి అతిధ్వనుల ఉపయోగాలు. అతిధ్వనులను SONAR లో సముద్ర లోతు, జలాంతర్గాములను గుర్తించడానికి కూడా వాడతారు.
సరైన జతలు ఏవి? 1. SONAR – ధ్వని తరంగాలు 2. RADAR – రేడియో తరంగాలు 3. మాక్ 1 – ధ్వని వేగం
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2, 3 అన్నీ
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2, 3 అన్నీ
SONAR అతిధ్వనులతో, RADAR రేడియో తరంగాలతో పనిచేస్తాయి, మాక్ 1 అంటే ధ్వని వేగం. కాబట్టి మూడూ సరైనవే; ఏ జతనూ వదిలేయకూడదు. రాడార్ ధ్వనిని కాదు రేడియో తరంగాలను వాడుతుందనే విషయం పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
SONAR ద్వారా పంపిన అతిధ్వని సంకేతం సముద్ర అడుగు నుండి 4 సెకన్లలో తిరిగివస్తే సముద్ర లోతు ఎంత? (నీటిలో ధ్వని వేగం 1480 m/s)
A. 2960 మీ.
B. 5920 మీ.
C. 1480 మీ.
D. 370 మీ.
Answer & explanation
Correct: A — 2960 మీ.
సంకేతం వెళ్లి రావడానికి 4 సెకన్లు కాబట్టి లోతు = వేగం × కాలం ÷ 2 = 1480 × 4 / 2 = 2960 మీ. 5920 వచ్చేది 2 తో భాగించకపోతే; అంటే రెండు వైపుల ప్రయాణాన్ని లెక్కలోకి తీసుకోవడం మరవడం.