ధ్వని & తరంగాలు (Sound) · Practice MCQs

Correct: D — Sound Navigation And Ranging

SONAR అంటే Sound Navigation And Ranging; ఇది అతిధ్వనులతో నీటి అడుగున వస్తువులు, సముద్ర లోతు, జలాంతర్గాములను గుర్తిస్తుంది. రాడార్ మాత్రం రేడియో తరంగాలను ఉపయోగిస్తుంది.

Correct: C — అతిధ్వనులు

గబ్బిలాలు అతిధ్వనులను పంపి వాటి ప్రతిధ్వనుల ద్వారా అడ్డంకులను, ఆహారాన్ని గుర్తిస్తాయి. దీన్నే ఎకోలొకేషన్ అంటారు. ఏనుగులు, తిమింగలాలు అవధ్వనులు ఉపయోగిస్తాయి.

Correct: B — గట్టి తలం నుండి పరావర్తనం చెంది తిరిగి వినిపించే ధ్వని

ధ్వని గట్టి తలాన్ని తాకి పరావర్తనం చెంది మళ్లీ వినిపించడాన్ని ప్రతిధ్వని అంటారు. కొండల్లో లేదా ఖాళీ పెద్ద హాళ్లలో ఇది వినిపిస్తుంది. ఇది ధ్వని పరావర్తన ఫలితం.

Correct: B — 0.1 సెకను

మన చెవిలో ధ్వని అనుభూతి సుమారు 0.1 సెకను ఉంటుంది కాబట్టి రెండు ధ్వనుల మధ్య కనీసం 0.1 సెకను వ్యత్యాసం ఉంటేనే వేర్వేరుగా వినిపిస్తాయి. అప్పుడే ప్రతిధ్వని ఏర్పడుతుంది.

Correct: C — సుమారు 17 మీటర్లు

ధ్వని 0.1 సెకనులో వెళ్లి రావాలి; దూరం = 340 × 0.1 ÷ 2 = 17 మీ. రెండు వైపులా ప్రయాణం ఉండటం వల్ల 2 తో భాగించాలి. అందుకే కనీస దూరం సుమారు 17 మీటర్లు. తలం 17 మీ. కన్నా దగ్గరగా ఉంటే ప్రతిధ్వని అసలు ధ్వనితో కలిసిపోయి వేరుగా వినిపించదు.

Correct: C — అనునాదం/అనురణనం (Reverberation)

పెద్ద హాళ్లలో ధ్వని పదేపదే పరావర్తనం చెందడాన్ని Reverberation అంటారు. దీన్ని తగ్గించడానికి గోడలకు తెరలు, కార్పెట్లు వాడతారు. డాప్లర్ ప్రభావం సాపేక్ష చలనం వల్ల పౌనఃపున్యం మారడం.

Correct: D — క్రిస్టియన్ డాప్లర్

సాపేక్ష చలనం వల్ల వినిపించే పౌనఃపున్యం మారుతుందనే ప్రభావాన్ని క్రిస్టియన్ డాప్లర్ ప్రతిపాదించాడు. సి.వి. రామన్ కాంతి పరిక్షేపణ (రామన్ ప్రభావం)కి ప్రసిద్ధుడు.

Correct: D — ఎక్కువగా (పౌనఃపున్యం పెరుగుతుంది)

జనకం దగ్గరకు వస్తుంటే శ్రోత విన్న పౌనఃపున్యం పెరుగుతుంది, స్వరం హెచ్చుతుంది; దూరంగా వెళ్తుంటే తగ్గుతుంది. ఇదే డాప్లర్ ప్రభావం. సైరన్ మనల్ని దాటి వెళ్లిన క్షణం నుండి స్వరం తగ్గినట్టు అనిపిస్తుంది; నిజంగా సైరన్ పౌనఃపున్యం మారదు.

Correct: A — అనునాదం (Resonance)

సహజ పౌనఃపున్యానికి సమానమైన పౌనఃపున్యంతో బలం ప్రయోగిస్తే ఆయామం పెరగడాన్ని అనునాదం అంటారు. ఊయల ఉదాహరణ దీనికి సరళమైనది; రేడియో ట్యూనింగ్ కూడా ఇదే సూత్రం.

Correct: B — స్టేపిస్ (Stapes)

స్టేపిస్ (అంకవన) మధ్య చెవిలో ఉండే ఎముక, శరీరంలో అతి చిన్నది. మాలియస్, ఇంకస్ కూడా మధ్య చెవి ఎముకలే కానీ స్టేపిస్ కన్నా పెద్దవి. ఫీమర్ శరీరంలో అతి పెద్ద ఎముక.