Free practice MCQs with answers and explanations for ధ్వని & తరంగాలు (Sound) (భౌతిక శాస్త్రం (Physics)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
ధ్వని (Sound) ఎలా ఉత్పత్తి అవుతుంది?
A. వస్తువులు నిశ్చలంగా ఉండటం వల్ల
B. వస్తువుల కంపనాల వల్ల
C. కాంతి పడటం వల్ల
D. అయస్కాంత క్షేత్రం వల్ల
Answer & explanation
Correct: B — వస్తువుల కంపనాల వల్ల
గిటార్ తీగ, డప్పు చర్మం, స్వరపేటిక వంటి వస్తువులు కంపించినప్పుడే ధ్వని పుడుతుంది. కంపనం లేకపోతే ధ్వని ఉండదు. కాంతి లేదా అయస్కాంత క్షేత్రం ధ్వని ఉత్పత్తికి కారణం కాదు.
ధ్వని ప్రసారానికి ఘన, ద్రవ లేదా వాయు మాధ్యమం అవసరం; శూన్యంలో కణాలు లేవు కాబట్టి ధ్వని ప్రయాణించదు. అందుకే చంద్రునిపై వ్యోమగాములు రేడియో ద్వారా మాట్లాడుకుంటారు. కాంతి మాత్రం శూన్యంలో వెళ్లగలదు.
ధ్వనిలో మాధ్యమ కణాలు తరంగం ప్రయాణించే దిశలోనే ముందుకు వెనక్కు కదులుతాయి, అందుకే అది అనుదైర్ఘ్య తరంగం. కాంతి, నీటి తరంగాలు, తీగ కంపనాలు అనుప్రస్థ రకానికి చెందుతాయి.
గాలిలో ధ్వని వేగం సుమారు 340 m/s (0°C వద్ద 331, 20°C వద్ద 343 m/s). 3 × 10⁸ m/s కాంతి వేగం; 1480 m/s నీటిలో ధ్వని వేగం. అందుకే మెరుపు ముందు కనిపించి ఉరుము తర్వాత వినిపిస్తుంది.
ఒక సెకనులో జరిగే కంపనాల సంఖ్యను పౌనఃపున్యం అంటారు, దాని ప్రమాణం హెర్ట్జ్. డెసిబెల్ ధ్వని తీవ్రత స్థాయి ప్రమాణం, మీటర్ తరంగదైర్ఘ్య ప్రమాణం, వాట్ సామర్థ్య ప్రమాణం.
ధ్వని తీవ్రత స్థాయిని (Loudness level) కొలిచే ప్రమాణం ఏది?
A. డెసిబెల్ (dB)
B. హెర్ట్జ్
C. న్యూటన్
D. పాస్కల్
Answer & explanation
Correct: A — డెసిబెల్ (dB)
ధ్వని తీవ్రత స్థాయి ప్రమాణం డెసిబెల్ (dB). హెర్ట్జ్ పౌనఃపున్యానికి, న్యూటన్ బలానికి, పాస్కల్ పీడనానికి ప్రమాణాలు. సాధారణ సంభాషణ సుమారు 60 dB ఉంటుంది. డెసిబెల్ స్కేల్ లాగరిథమిక్ కాబట్టి చాలా విస్తృత తీవ్రత పరిధిని చిన్న సంఖ్యలతో చెప్పవచ్చు.
పౌనఃపున్యం పెరిగితే ధ్వని స్వరం (Pitch) ఎలా మారుతుంది?
A. పెరుగుతుంది
B. తగ్గుతుంది
C. మారదు
D. సున్నా అవుతుంది
Answer & explanation
Correct: A — పెరుగుతుంది
స్వరం పౌనఃపున్యంపై ఆధారపడుతుంది; ఎక్కువ పౌనఃపున్యం అంటే ఎక్కువ స్వరం. స్త్రీలు, పిల్లల గొంతు స్వరం ఎక్కువ, పురుషుల గొంతు తక్కువ. వీణలోని సన్నని తీగ ఎక్కువ స్వరం ఇస్తుంది.
మనిషి వినగలిగే ధ్వనుల పౌనఃపున్య పరిధి సుమారు 20 Hz నుండి 20,000 Hz (20 kHz). దీనికన్నా తక్కువ అవధ్వనులు, ఎక్కువ అతిధ్వనులు; అవి మనం వినలేము. వయసు పెరిగే కొద్దీ ఈ పరిధి పై భాగంలో తగ్గుతుంది, కానీ పోటీ పరీక్షల్లో ప్రామాణిక పరిధి ఇదే.
20 Hz కంటే తక్కువ ధ్వనులు అవధ్వనులు; 20,000 Hz కంటే ఎక్కువ అతిధ్వనులు. సూపర్సోనిక్ అనేది ధ్వని వేగం కన్నా ఎక్కువ వేగంతో కదలడాన్ని సూచిస్తుంది, పౌనఃపున్యాన్ని కాదు.