మండల్ కమిషన్ – OBC రిజర్వేషన్ (Mandal Commission & OBC Reservation)
Free practice MCQs with answers and explanations for మండల్ కమిషన్ – OBC రిజర్వేషన్ (Mandal Commission & OBC Reservation) in రిజర్వేషన్ విధానం (Reservation Policy). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
మండల్ కమిషన్ అధ్యక్షుడు ఎవరు?
A. కాకా కలేల్కర్
B. బి.పి. మండల్
C. మొరార్జీ దేశాయ్
D. వి.పి. సింగ్
Answer & explanation
Correct: B — బి.పి. మండల్
మండల్ కమిషన్ అధ్యక్షుడు బి.పి. మండల్; దీన్ని 1979 జనవరిలో మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది. కాకా కలేల్కర్ మొదటి వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (1953) అధ్యక్షుడు.
మండల్ కమిషన్ OBCలకు ఎంత శాతం ఉద్యోగ రిజర్వేషన్ సిఫార్సు చేసింది?
A. 10%
B. 15%
C. 22.5%
D. 27%
Answer & explanation
Correct: D — 27%
మండల్ కమిషన్ OBCలకు ఉద్యోగాల్లో 27% రిజర్వేషన్ సిఫార్సు చేసింది; అప్పటికే SC, STలకు ఉన్న 22.5%తో కలిపి మొత్తం 49.5% అవుతుంది. 22.5% SC, ST ఉమ్మడి శాతం, కాబట్టి OBC శాతం కాదు.
1990 ఆగస్టు 7న మండల్ సిఫార్సుల అమలును ప్రకటించిన ప్రధాని ఎవరు?
A. మొరార్జీ దేశాయ్
B. ఇందిరా గాంధీ
C. వి.పి. సింగ్
D. పి.వి. నరసింహారావు
Answer & explanation
Correct: C — వి.పి. సింగ్
ప్రధాని వి.పి. సింగ్ 1990 ఆగస్టు 7న మండల్ సిఫార్సుల అమలును ప్రకటించారు; దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర నిరసనలు జరిగాయి. మండల్ కమిషన్ను ఏర్పాటు చేసింది మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం.
క్రీమీ లేయర్ ఆదాయ పరిమితి 2017 నుండి సంవత్సరానికి ఎంత?
A. ₹8 లక్షలు
B. ₹1 లక్ష
C. ₹10 లక్షలు
D. ₹5 లక్షలు
Answer & explanation
Correct: A — ₹8 లక్షలు
క్రీమీ లేయర్ తొలి పరిమితి 1993లో ₹1 లక్ష; 2017 నుండి ఏడాదికి ₹8 లక్షల ఆదాయం. క్రీమీ లేయర్ అంటే OBCలలో ఆర్థికంగా, సామాజికంగా ముందున్నవారిని రిజర్వేషన్ నుండి మినహాయించడం.
జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (NCBC)కి రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చిన సవరణ ఏది?
A. 89వ సవరణ (2003)
B. 105వ సవరణ (2021)
C. 103వ సవరణ (2019)
D. 102వ సవరణ (2018), ఆర్టికల్ 338B
Answer & explanation
Correct: D — 102వ సవరణ (2018), ఆర్టికల్ 338B
NCBC మొదట 1993 చట్టం ద్వారా ఏర్పడింది; 102వ సవరణ (2018) ద్వారా ఆర్టికల్ 338B కింద రాజ్యాంగ హోదా పొందింది. 105వ సవరణ (2021) OBC జాబితా తయారు చేసే అధికారాన్ని రాష్ట్రాలకు పునరుద్ధరించింది.
మండల్ కమిషన్ గురించి కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. 1979 జనవరిలో మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది.
2. నివేదిక 1980 డిసెంబర్ 31న సమర్పించారు.
3. 1990 ఆగస్టు 7న ఇందిరా గాంధీ ప్రభుత్వం అమలు చేసింది.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: మండల్ సిఫార్సులను 1990 ఆగస్టు 7న ప్రధాని వి.పి. సింగ్ ప్రకటించారు, ఇందిరా గాంధీ కాదు. మండల్ కమిషన్ నివేదిక 1980లో రాగా సిఫార్సులు 1990 ఆగస్టు 7న అమలయ్యాయి; ఈ తేదీ వి.పి. సింగ్ ప్రభుత్వానికి సంబంధించినది, ఇందిరా గాంధీ కాదు. ఇందిరా సాహ్ని తీర్పు 1992లో దీన్ని సమర్థించింది.
Correct: A — క్రీమీ లేయర్ తొలి పరిమితి 1993 – ₹1 లక్ష
క్రీమీ లేయర్ తొలి పరిమితి 1993లో ₹1 లక్ష; 2017 నుండి ₹8 లక్షలు. NCBC చట్టం 1993లో వచ్చింది, 102వ సవరణ (2018)తో రాజ్యాంగ హోదా వచ్చింది; 105వ సవరణ 2021లో వచ్చింది.
C. OBC జాబితా రూపొందించే అధికారాన్ని రాష్ట్రాలకు పునరుద్ధరించడం
D. పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్ ఇవ్వడం
Answer & explanation
Correct: C — OBC జాబితా రూపొందించే అధికారాన్ని రాష్ట్రాలకు పునరుద్ధరించడం
105వ సవరణ (2021) OBC జాబితా రూపొందించే అధికారాన్ని రాష్ట్రాలకు పునరుద్ధరించింది. EWS 103వ సవరణ (2019), NCBCకి హోదా 102వ సవరణ (2018), పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్ 77వ సవరణ (1995) ద్వారా వచ్చాయి.