రిజర్వేషన్ విధానం (Reservation Policy) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for రిజర్వేషన్ విధానం (Reservation Policy) (సంక్షేమ విధానాలు (Social Welfare Policies)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
రిజర్వేషన్ (Reservation) ఏ భావనకు ఉదాహరణ?
A. ప్రతికూల వివక్ష
B. సానుకూల వివక్ష (Affirmative Action)
C. పన్ను మినహాయింపు
D. సైనిక నియామకం
Answer & explanation
Correct: B — సానుకూల వివక్ష (Affirmative Action)
రిజర్వేషన్ అంటే విద్య, ఉద్యోగాలు, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యంలో వెనుకబడిన వర్గాలకు కొంత శాతం సీట్లు, పోస్టులు కేటాయించే సానుకూల వివక్ష. శతాబ్దాల సామాజిక అసమానతలను సరిచేసి సమాన అవకాశాలు కల్పించడం దీని లక్ష్యం.
1902 జూలై 26న వెనుకబడిన వర్గాలకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 50% రిజర్వేషన్ ప్రకటించిన రాజు ఎవరు?
A. మైసూర్ మహారాజు
B. కొల్హాపూర్ రాజు షాహూ మహారాజ్
C. బరోడా మహారాజు
D. ట్రావెన్కోర్ మహారాజు
Answer & explanation
Correct: B — కొల్హాపూర్ రాజు షాహూ మహారాజ్
కొల్హాపూర్ రాజు షాహూ మహారాజ్ 1902 జూలై 26న వెనుకబడిన వర్గాలకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో 50% రిజర్వేషన్ ప్రకటించారు. ఇది భారతదేశంలో రిజర్వేషన్ల చరిత్రలో మొదటి ముఖ్యమైన అడుగుల్లో ఒకటి.
'షెడ్యూల్డ్ కులాలు' పదం ఏ చట్టంలో అధికారికంగా వచ్చింది?
A. 1909 మింటో–మార్లే చట్టం
B. 1950 భారత రాజ్యాంగం
C. 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టం
D. 1919 మాంటేగ్–చెమ్స్ఫర్డ్ చట్టం
Answer & explanation
Correct: C — 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టం
'షెడ్యూల్డ్ కులాలు' అనే పదం 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టంలో అధికారికంగా వచ్చింది. 1909 మింటో–మార్లేలో ముస్లింలకు ప్రత్యేక నియోజకవర్గాలు వచ్చాయి; 1950 రాజ్యాంగం SC, STలకు రిజర్వేషన్లు ఇచ్చింది.
లోక్సభలో SC కోసం 84, ST కోసం 47 సీట్లు రిజర్వ్ అయి ఉన్నాయి. 104వ సవరణ (2019) ప్రకారం ఈ రిజర్వేషన్లు 2030 జనవరి 25 వరకు ఉన్నాయి, ఆంగ్లో-ఇండియన్ల నామినేషన్ రద్దయింది.
ప్రైవేటు విద్యా సంస్థల్లో (మైనారిటీ సంస్థలు మినహా) ప్రవేశాల్లో రిజర్వేషన్ ఇచ్చే నిబంధన ఏది?
A. ఆర్టికల్ 15(4) – 1వ సవరణ 1951
B. ఆర్టికల్ 15(5) – 93వ సవరణ 2005
C. ఆర్టికల్ 16(4B) – 81వ సవరణ 2000
D. ఆర్టికల్ 15(6) – 103వ సవరణ 2019
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 15(5) – 93వ సవరణ 2005
ఆర్టికల్ 15(5) 93వ సవరణ (2005) ద్వారా ప్రైవేటు విద్యా సంస్థల్లో (మైనారిటీ సంస్థలు మినహా) ప్రవేశాల్లో రిజర్వేషన్ను కల్పించింది. ఆర్టికల్ 15(4) 1951 మొదటి సవరణ ద్వారా వచ్చింది.
మండల్ కమిషన్ అధ్యక్షుడు బి.పి. మండల్; దీన్ని 1979 జనవరిలో మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది. కాకా కలేల్కర్ మొదటి వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (1953) అధ్యక్షుడు.
మండల్ కమిషన్ OBCలకు ఎంత శాతం ఉద్యోగ రిజర్వేషన్ సిఫార్సు చేసింది?
A. 10%
B. 15%
C. 22.5%
D. 27%
Answer & explanation
Correct: D — 27%
మండల్ కమిషన్ OBCలకు ఉద్యోగాల్లో 27% రిజర్వేషన్ సిఫార్సు చేసింది; అప్పటికే SC, STలకు ఉన్న 22.5%తో కలిపి మొత్తం 49.5% అవుతుంది. 22.5% SC, ST ఉమ్మడి శాతం, కాబట్టి OBC శాతం కాదు.