రిజర్వేషన్లపై రాజ్యాంగ నిబంధనలు (Constitutional Provisions)
Free practice MCQs with answers and explanations for రిజర్వేషన్లపై రాజ్యాంగ నిబంధనలు (Constitutional Provisions) in రిజర్వేషన్ విధానం (Reservation Policy). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో వెనుకబడిన వర్గాలకు రిజర్వేషన్ కల్పించే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 15(4)
B. ఆర్టికల్ 16(4)
C. ఆర్టికల్ 46
D. ఆర్టికల్ 340
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 16(4)
ఆర్టికల్ 16(4) ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో వెనుకబడిన వర్గాలకు రిజర్వేషన్ కల్పిస్తుంది; ఆర్టికల్ 15(4) విద్యలో ప్రత్యేక నిబంధనల కోసం. ఆర్టికల్ 340 వెనుకబడిన తరగతుల స్థితిపై కమిషన్ నియామకానికి సంబంధించింది.
లోక్సభలో SC కోసం 84, ST కోసం 47 సీట్లు రిజర్వ్ అయి ఉన్నాయి. 104వ సవరణ (2019) ప్రకారం ఈ రిజర్వేషన్లు 2030 జనవరి 25 వరకు ఉన్నాయి, ఆంగ్లో-ఇండియన్ల నామినేషన్ రద్దయింది.
ప్రైవేటు విద్యా సంస్థల్లో (మైనారిటీ సంస్థలు మినహా) ప్రవేశాల్లో రిజర్వేషన్ ఇచ్చే నిబంధన ఏది?
A. ఆర్టికల్ 15(4) – 1వ సవరణ 1951
B. ఆర్టికల్ 15(5) – 93వ సవరణ 2005
C. ఆర్టికల్ 16(4B) – 81వ సవరణ 2000
D. ఆర్టికల్ 15(6) – 103వ సవరణ 2019
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 15(5) – 93వ సవరణ 2005
ఆర్టికల్ 15(5) 93వ సవరణ (2005) ద్వారా ప్రైవేటు విద్యా సంస్థల్లో (మైనారిటీ సంస్థలు మినహా) ప్రవేశాల్లో రిజర్వేషన్ను కల్పించింది. ఆర్టికల్ 15(4) 1951 మొదటి సవరణ ద్వారా వచ్చింది.
క్యారీ ఫార్వర్డ్ (ఖాళీల బదిలీ) నిబంధన ఏ ఆర్టికల్లో, ఏ సవరణ ద్వారా వచ్చింది?
A. ఆర్టికల్ 16(4B) – 81వ సవరణ (2000)
B. ఆర్టికల్ 16(4A) – 77వ సవరణ (1995)
C. ఆర్టికల్ 15(5) – 93వ సవరణ (2005)
D. ఆర్టికల్ 16(6) – 103వ సవరణ (2019)
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 16(4B) – 81వ సవరణ (2000)
క్యారీ ఫార్వర్డ్ నిబంధన ఆర్టికల్ 16(4B) ద్వారా 81వ సవరణ (2000)లో వచ్చింది. 16(4A) పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్ (77వ సవరణ 1995). క్యారీ ఫార్వర్డ్ అంటే రిజర్వ్ చేసిన ఖాళీలు భర్తీ కాకపోతే వాటిని తర్వాతి సంవత్సరాలకు బదిలీ చేయడం; ఇది 50% పరిమితిపై వచ్చిన టి. దేవదాసన్ కేసు (1964) సందర్భంతో కూడా ముడిపడి ఉంది.
పరిపాలనా సామర్థ్యంతో పాటు SC, STల హక్కులను పరిగణించాలని చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 340
B. ఆర్టికల్ 46
C. ఆర్టికల్ 330
D. ఆర్టికల్ 335
Answer & explanation
Correct: D — ఆర్టికల్ 335
ఆర్టికల్ 335 ఉద్యోగ నియామకాల్లో పరిపాలనా సామర్థ్యం కాపాడుతూ SC, STల హక్కులను పరిగణించాలని చెబుతుంది. ఆర్టికల్ 340 వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ నియామకం, ఆర్టికల్ 46 నిర్దేశిక సూత్రం.
ఆర్టికల్ 15(4) 1వ రాజ్యాంగ సవరణ (1951) ద్వారా చేరింది; ఇది SC, ST, సామాజికంగా విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతుల కోసం ప్రత్యేక నిబంధనలు చేసే వీలు కల్పిస్తుంది.
కింది ప్రకటనలను పరిశీలించండి.
1. లోక్సభలో SC కోసం 84, ST కోసం 47 సీట్లు రిజర్వ్ అయి ఉన్నాయి.
2. 104వ సవరణ (2019) ప్రకారం ఈ రిజర్వేషన్లు 2030 జనవరి 25 వరకు ఉన్నాయి.
3. ఆంగ్లో-ఇండియన్ల నామినేషన్ 104వ సవరణతో కొనసాగింది.
ఏవి సరైనవి?
A. 1, 2 మాత్రమే
B. 2, 3 మాత్రమే
C. 1, 3 మాత్రమే
D. 1, 2, 3
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మాత్రమే
1, 2 సరైనవి. 3 తప్పు: 104వ సవరణ (2019) ఆంగ్లో-ఇండియన్ల నామినేషన్ను రద్దు చేసింది. లోక్సభ రిజర్వేషన్లు ఆర్టికల్ 330 కింద ఉంటాయి; 104వ సవరణ గడువును 2030 జనవరి 25 వరకు పొడిగించి ఆంగ్లో-ఇండియన్ల నామినేషన్ను రద్దు చేసింది.