రిట్లు – హెబియస్ కార్పస్ మొదలైనవి (Writs) · Practice MCQs

Correct: C — నిషేధించడం (To Forbid)

ప్రొహిబిషన్ అంటే నిషేధించడం. కింది కోర్టు తన అధికార పరిధి దాటి కేసు విచారిస్తుంటే ఆ విచారణ ఆపమని ఉన్నత న్యాయస్థానం ఈ రిట్ జారీ చేస్తుంది. ఇది తప్పు జరగకముందే ఆపే నివారణ (Preventive) రిట్.

Correct: D — కింది కోర్టులు, ట్రిబ్యునళ్లు

ప్రొహిబిషన్‌ను కింది కోర్టులు, ట్రిబ్యునళ్లు వంటి న్యాయ, అర్ధ-న్యాయ సంస్థలపై మాత్రమే జారీ చేస్తారు. శాసన సంస్థలు (పార్లమెంటు, శాసనసభలు), పరిపాలనా అధికారులు, ప్రైవేటు వ్యక్తులపై జారీ చేయరు.

Correct: B — ధృవీకరించబడాలి / తెలియజేయబడాలి

సెర్షియోరరి అంటే ‘ధృవీకరించబడాలి లేదా తెలియజేయబడాలి’. కింది కోర్టు తీర్పులో అధికార పరిధి దాటినా, చట్టపరమైన తప్పు ఉన్నా దాన్ని రద్దు చేయడానికి లేదా కేసును బదిలీ చేయడానికి ఈ రిట్ వాడతారు.

Correct: C — సెర్షియోరరి

తీర్పు వచ్చిన తర్వాత కింది కోర్టు ఉత్తర్వును రద్దు చేసేది సెర్షియోరరి. విచారణ జరుగుతుండగానే ఆపేది ప్రొహిబిషన్. మాండమస్ పని చేయమని ఆదేశిస్తుంది; హేబియస్ కార్పస్ అక్రమ నిర్బంధానికి సంబంధించింది.

Correct: D — ఏ అధికారంతో / ఏ హక్కుతో

కోవారంటో అంటే ‘By what authority’ – ఏ అధికారంతో. అర్హత లేకుండా ప్రజా పదవిలో కూర్చున్న వ్యక్తిని ‘ఏ అధికారంతో ఈ పదవిలో ఉన్నారు?’ అని కోర్టు ప్రశ్నిస్తుంది. చట్టబద్ధత లేకపోతే పదవి నుండి తొలగిస్తుంది.

Correct: A — కోవారంటో

కోవారంటో ప్రజా పదవిని అక్రమంగా ఆక్రమించడాన్ని (Illegal Usurpation) అడ్డుకుంటుంది. మాండమస్ పని చేయమని, సెర్షియోరరి తీర్పు రద్దు చేయమని, ప్రొహిబిషన్ విచారణ ఆపమని చెప్పే రిట్లు.

Correct: A — సుప్రీంకోర్టు (ఆర్టికల్ 32)

ఆర్టికల్ 32 కింద సుప్రీంకోర్టు ప్రాథమిక హక్కుల అమలుకు మాత్రమే రిట్లు జారీ చేస్తుంది. హైకోర్టు (226) ప్రాథమిక హక్కులతో పాటు ఇతర ప్రయోజనాలకూ జారీ చేస్తుంది. జిల్లా కోర్టులకు రిట్ల అధికారం లేదు.

Correct: B — హైకోర్టు ఇతర ప్రయోజనాలకూ (చట్ట హక్కులకూ) రిట్ ఇవ్వగలదు

ఆర్టికల్ 226 ప్రకారం హైకోర్టు ‘ఇతర ఏ ప్రయోజనం కోసమైనా’ రిట్ జారీ చేయవచ్చు, అంటే సాధారణ చట్ట హక్కుల కోసం కూడా. సుప్రీంకోర్టు (32) ప్రాథమిక హక్కులకు మాత్రమే. భౌగోళిక పరిధి మాత్రం సుప్రీంకోర్టుకే విస్తృతం.

Correct: C — పార్లమెంటు

ఆర్టికల్ 32(3) ప్రకారం పార్లమెంటు ఇతర కోర్టులకు కూడా రిట్ల అధికారం ఇవ్వవచ్చు. కానీ ఇప్పటివరకు అలాంటి చట్టం చేయలేదు కాబట్టి జిల్లా కోర్టులకు రిట్ల అధికారం లేదు.

Correct: D — జస్టిస్ హెచ్.ఆర్. ఖన్నా

ADM జబల్పూర్ కేసులో ధర్మాసనంలో జస్టిస్ హెచ్.ఆర్. ఖన్నా ఒక్కరే భిన్నాభిప్రాయం వ్యక్తం చేశారు; మిగిలిన న్యాయమూర్తులు ప్రభుత్వ వాదనను సమర్థించారు. తర్వాత 44వ సవరణతో ఆర్టికల్ 20, 21 అత్యవసర పరిస్థితిలోనూ నిలిపివేయరాదని నిర్ణయించారు.