రిట్లు – హెబియస్ కార్పస్ మొదలైనవి (Writs) · Practice MCQs

Correct: A — ఇంగ్లాండ్

రిట్ల ఆలోచన ఇంగ్లాండ్ నుండి వచ్చింది; అక్కడ వీటిని ప్రత్యేకాధికార రిట్లు (Prerogative Writs) అంటారు. అమెరికా నుండి ప్రవేశిక, ప్రాథమిక హక్కుల ఆలోచన, ఐర్లాండ్ నుండి ఆదేశిక సూత్రాలు తీసుకున్నారు. కాబట్టి రిట్లకు సంబంధించి సరైన సమాధానం ఇంగ్లాండ్.

Correct: B — 5

రాజ్యాంగం ప్రకారం ఐదు రిట్లు ఉన్నాయి: హేబియస్ కార్పస్, మాండమస్, ప్రొహిబిషన్, సెర్షియోరరి, కోవారంటో. ఈ పేర్లన్నీ లాటిన్ పదాలు. అంతేకాక రాజ్యాంగం రిట్లతో పాటు ఇతర ఆదేశాలు, ఉత్తర్వులు జారీ చేసే అవకాశం కూడా కోర్టులకు ఇస్తుంది.

Correct: C — ఆర్టికల్ 32

సుప్రీంకోర్టు రిట్లు జారీ చేసే అధికారం ఆర్టికల్ 32 ద్వారా వస్తుంది. ఆర్టికల్ 226 హైకోర్టులకు సంబంధించినది, ఆర్టికల్ 124 సుప్రీంకోర్టు ఏర్పాటు గురించి, ఆర్టికల్ 136 ప్రత్యేక అనుమతితో అప్పీలు (SLP) గురించి.

Correct: D — ఆర్టికల్ 226

హైకోర్టులు ఆర్టికల్ 226 ప్రకారం రిట్లు జారీ చేస్తాయి. ఆర్టికల్ 32 సుప్రీంకోర్టుది. ఆర్టికల్ 215 హైకోర్టులు రికార్డు కోర్టులు అని చెబుతుంది, ఆర్టికల్ 227 కింది కోర్టులపై హైకోర్టు పర్యవేక్షణ అధికారం గురించి.

Correct: B — శరీరాన్ని హాజరుపరచు (To have the body)

హేబియస్ కార్పస్ అంటే ‘శరీరాన్ని కలిగి ఉండు / హాజరుపరచు’. ‘మేము ఆదేశిస్తున్నాం’ అనేది మాండమస్ అర్థం, ‘ఏ అధికారంతో’ అనేది కోవారంటో అర్థం, ‘నిషేధించడం’ ప్రొహిబిషన్ అర్థం. ఇది అక్రమ నిర్బంధం నుండి రక్షణనిచ్చే రిట్.

Correct: C — హేబియస్ కార్పస్

వ్యక్తిని చట్టవిరుద్ధంగా నిర్బంధించినప్పుడు అతడిని కోర్టులో హాజరుపరచమని హేబియస్ కార్పస్ ఆదేశిస్తుంది. అందుకే దీన్ని వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు రక్షణ కవచం (Bulwark of Personal Freedom) అంటారు. మాండమస్, కోవారంటో, ప్రొహిబిషన్ వేర్వేరు ప్రయోజనాలకు వాడతారు.

Correct: D — హేబియస్ కార్పస్ కేసు

ADM జబల్పూర్ కేసును ‘హేబియస్ కార్పస్ కేసు’ అంటారు. అత్యవసర పరిస్థితి (1975–77) సమయంలో ఆర్టికల్ 21 నిలిపివేస్తే హేబియస్ కార్పస్ వేయలేరని తీర్పు వచ్చింది. మిగిలిన కేసులు మౌలిక స్వరూపం, సవరణ అధికారాలకు సంబంధించినవి.

Correct: A — మేము ఆదేశిస్తున్నాం (We Command)

మాండమస్ అంటే ‘మేము ఆదేశిస్తున్నాం’. ప్రభుత్వ అధికారి తన చట్టబద్ధ విధిని నిర్వర్తించనప్పుడు ఆ పని చేయమని కోర్టు ఈ రిట్ ద్వారా ఆదేశిస్తుంది. ‘ధృవీకరించబడాలి’ సెర్షియోరరి అర్థం, ‘ఏ అధికారంతో’ కోవారంటో అర్థం.

Correct: A — ప్రైవేటు వ్యక్తులు

మాండమస్ ప్రజా విధి నిర్వహణ కోసం కాబట్టి ప్రైవేటు వ్యక్తులు, ప్రైవేటు సంస్థలపై జారీ చేయరు. ప్రభుత్వ అధికారులు, సంస్థలు, కింది కోర్టులు, ట్రిబ్యునళ్లపై ఇది జారీ చేయవచ్చు. రాష్ట్రపతి, గవర్నర్లపై కూడా వ్యక్తిగతంగా జారీ చేయరు.

Correct: B — అధికారి తన చట్టబద్ధ ప్రజా విధిని నిర్వర్తించనప్పుడు

చట్టప్రకారం చేయాల్సిన ప్రజా విధిని అధికారి చేయకపోతే ఆ పని చేయమని కోర్టు మాండమస్ ద్వారా ఆదేశిస్తుంది. అక్రమ నిర్బంధానికి హేబియస్ కార్పస్, తీర్పు రద్దుకు సెర్షియోరరి, అక్రమ పదవికి కోవారంటో వాడతారు.