Free practice MCQs with answers and explanations for పార్లమెంటులో బడ్జెట్ ప్రక్రియ (Budget in Parliament) (పార్లమెంటు (Parliament)). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Correct: C — ప్రభుత్వ బాధ్యత పరిధిలోని ఒక నిర్దిష్ట ఫిర్యాదును తెలియజేయడం
టోకెన్ కట్‌లో ₹100 తగ్గించాలని ప్రతిపాదిస్తూ ప్రభుత్వ బాధ్యత పరిధిలోని ఒక నిర్దిష్ట ఫిర్యాదు (Grievance) ను తెలియజేస్తారు. విధానాన్ని తిరస్కరించడం పాలసీ కట్ ఉద్దేశం, ఖర్చు ఆదా సూచన ఆర్థిక కట్ ఉద్దేశం. వెంటనే ప్రభుత్వాన్ని తొలగించడం ఏ కోత తీర్మానం లక్ష్యమూ కాదు.
Revise related study notesCorrect: D — ప్రభుత్వం లోక్‌సభ విశ్వాసం కోల్పోయినట్టు; రాజీనామా చేయాల్సి రావచ్చు
కోత తీర్మానం ఆమోదం పొందితే ప్రభుత్వం లోక్‌సభ విశ్వాసం కోల్పోయినట్టుగా భావించవచ్చు, దాంతో ప్రభుత్వం రాజీనామా చేయాల్సి రావచ్చు. ఈ కారణంగానే ఇది ప్రభుత్వ బాధ్యతను బలపరిచే సాధనంగా పరిగణిస్తారు. డిమాండ్ రాజ్యసభకు వెళ్లడం, రెట్టింపు కావడం, కాగ్ సమీక్ష — ఇవి కోత తీర్మానం పరిణామాలు కావు.
Revise related study notesCorrect: A — ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ కేవలం ఖర్చుల అనుమతి; మధ్యంతర బడ్జెట్‌లో ఆదాయ–వ్యయ నివేదిక కూడా ఉంటుంది
మధ్యంతర బడ్జెట్ ఎన్నికల సంవత్సరంలో కొత్త ప్రభుత్వానికి పూర్తి బడ్జెట్ వదిలేస్తూ ప్రస్తుత ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టే తాత్కాలిక బడ్జెట్; ఇందులో ఆదాయ–వ్యయ నివేదిక కూడా ఉంటుంది. ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ మాత్రం కేవలం ఖర్చులకు ఇచ్చే అనుమతి (ప్రకరణ 116), దీన్ని లోక్‌సభ ఇస్తుంది. కాబట్టి రెండూ ఒకటి కాదు, ఆదాయ నివేదిక ఉండేది మధ్యంతర బడ్జెట్‌లోనే.
Revise related study notesCorrect: B — ప్రజా పద్దుల సంఘం (PAC)
ఆమోదించిన దానికంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేసినప్పుడు అధిక గ్రాంట్ (ప్రకరణ 115) అవసరమవుతుంది; దీనికి ముందు ప్రజా పద్దుల సంఘం (PAC) ఆమోదం కావాలి. DRSC లు బడ్జెట్ డిమాండ్ల పరిశీలన చేస్తాయి కానీ అధిక గ్రాంట్ ఆమోదం వాటి పని కాదు. అంచనాల కమిటీ, ప్రత్యేక హక్కుల కమిటీ ఈ ప్రక్రియలో భాగం కావు.
Revise related study notesCorrect: C — సంబంధిత రాష్ట్ర సంఘటిత నిధి
హైకోర్టు న్యాయమూర్తుల జీతాలు రాష్ట్ర సంఘటిత నిధి నుండి చెల్లిస్తారు, కానీ వారి పెన్షన్లు కేంద్ర సంఘటిత నిధిపై భారం. ప్రజా ఖాతా ప్రభుత్వానికి సొంతం కాని డబ్బుకు, ఆగంతుక నిధి అత్యవసర ఖర్చులకు ఉద్దేశించినవి, జీతాల కోసం కావు. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తుల జీతభత్యాలు, పెన్షన్లు మాత్రం భారత సంఘటిత నిధిపై భారం.
Revise related study notesCorrect: D — ప్రకరణ 112(3)
భారమైన వ్యయం గురించి ప్రకరణ 112(3) చెబుతుంది; ఇది లోక్‌సభ ఓటింగ్‌కు రాకుండా నేరుగా సంఘటిత నిధిపై పడే భారం. ప్రకరణ 113 గ్రాంట్ల డిమాండ్లకు, 116 ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ వంటి గ్రాంట్లకు, 266(2) ప్రజా ఖాతాకు సంబంధించినవి. పదవుల స్వతంత్రత కాపాడటం ఈ వ్యయ వర్గీకరణ ఉద్దేశం.
Revise related study notesCorrect: A — పార్లమెంటు అనుమతి అవసరం లేదు; కార్యనిర్వాహక చర్యతోనే జరుగుతాయి
ప్రజా ఖాతాలోని డబ్బు ప్రభుత్వానికి సొంతం కాదు, ప్రభుత్వం కేవలం బ్యాంకర్ (ట్రస్టీ). అందువల్ల ఈ ఖాతా నుండి చెల్లింపులకు పార్లమెంటు అనుమతి అవసరం లేదు, అవి కార్యనిర్వాహక చర్యతో జరుగుతాయి. విభజన చట్టం, లోక్‌సభ ఓటింగ్ అవసరం సంఘటిత నిధికి వర్తిస్తుంది, ప్రజా ఖాతాకు కాదు.
Revise related study notesCorrect: B — ఆర్థిక కార్యదర్శి (Finance Secretary)
భారత ఆగంతుక నిధి రాష్ట్రపతి అధీనంలో ఉంటుంది, ఆయన తరఫున ఆర్థిక కార్యదర్శి నిర్వహిస్తారు. కాగ్ ఖాతాలను ఆడిట్ చేసే రాజ్యాంగ సంస్థ, అటార్నీ జనరల్ న్యాయ సలహాదారు, సెక్రటరీ జనరల్ లోక్‌సభ పరిపాలనా అధికారి — వీరెవరికీ ఈ నిధి నిర్వహణ పాత్ర లేదు.
Revise related study notesCorrect: C — గవర్నర్
ప్రకరణ 267(2) ప్రకారం రాష్ట్రాల ఆగంతుక నిధులు గవర్నర్ అధీనంలో ఉంటాయి, కేంద్ర నిధి రాష్ట్రపతి అధీనంలో. అంటే రెండు స్థాయిల్లో కార్యనిర్వాహక అధిపతి (రాష్ట్రపతి/గవర్నర్) నిధికి సంరక్షకులు. ముఖ్యమంత్రి, ఆర్థిక మంత్రి లేదా రాష్ట్రపతికి రాష్ట్ర నిధిపై నేరుగా అధికారం ఉండదు.
Revise related study notesCorrect: D — భారత ఆగంతుక నిధి చట్టం, 1950
ప్రకరణ 267 ప్రకారం పార్లమెంటు చేసిన భారత ఆగంతుక నిధి చట్టం, 1950 ద్వారా ఈ నిధి ఏర్పడింది. తాత్కాలిక పన్నుల వసూలు చట్టం, 1931 ఫైనాన్స్ బిల్లు 75 రోజుల్లో ఆమోదం పొందాలనే నియమానికి సంబంధించినది. 1935, 1947 చట్టాలు ఈ నిధికి సంబంధించినవి కావు, రాజ్యాంగ పూర్వ చట్టాలు.
Revise related study notes