పార్లమెంటులో బడ్జెట్ ప్రక్రియ (Budget in Parliament) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for పార్లమెంటులో బడ్జెట్ ప్రక్రియ (Budget in Parliament) (పార్లమెంటు (Parliament)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
బడ్జెట్ దశల గురించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. (1) గ్రాంట్ల డిమాండ్లపై ఓటింగ్ లోక్‌సభలో మాత్రమే జరుగుతుంది. (2) కోత తీర్మానాలు సాధారణ చర్చ దశలో పెడతారు. (3) విభజన బిల్లుకు ఏ సవరణా ప్రతిపాదించకూడదు. సరైనవి ఏవి?
A. (1) మరియు (3) మాత్రమే
B. (1) మరియు (2) మాత్రమే
C. (2) మరియు (3) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: A — (1) మరియు (3) మాత్రమే
(1) సరైనది: ప్రకరణ 113 ప్రకారం డిమాండ్లపై ఓటింగ్ లోక్‌సభలో మాత్రమే. (3) సరైనది: విభజన బిల్లుకు సవరణలు ప్రతిపాదించరాదు. (2) తప్పు: కోత తీర్మానాలు గ్రాంట్ల డిమాండ్లపై ఓటింగ్ దశలో పెడతారు, సాధారణ చర్చ దశలో ఓటింగ్, కోత తీర్మానాలు రెండూ ఉండవు. అందువల్ల (1), (3) మాత్రమే సరైన కలయిక.
A. బడ్జెట్ సమర్పణ → DRSC పరిశీలన → సాధారణ చర్చ → డిమాండ్లపై ఓటింగ్ → ఫైనాన్స్ బిల్లు → విభజన బిల్లు
B. బడ్జెట్ సమర్పణ → సాధారణ చర్చ → DRSC పరిశీలన → డిమాండ్లపై ఓటింగ్ → విభజన బిల్లు → ఫైనాన్స్ బిల్లు
C. సాధారణ చర్చ → బడ్జెట్ సమర్పణ → డిమాండ్లపై ఓటింగ్ → DRSC పరిశీలన → విభజన బిల్లు → ఫైనాన్స్ బిల్లు
D. బడ్జెట్ సమర్పణ → సాధారణ చర్చ → డిమాండ్లపై ఓటింగ్ → DRSC పరిశీలన → ఫైనాన్స్ బిల్లు → విభజన బిల్లు
Answer & explanation
Correct: B — బడ్జెట్ సమర్పణ → సాధారణ చర్చ → DRSC పరిశీలన → డిమాండ్లపై ఓటింగ్ → విభజన బిల్లు → ఫైనాన్స్ బిల్లు
సరైన క్రమం: 1) సమర్పణ, 2) సాధారణ చర్చ, 3) శాఖాపర కమిటీల పరిశీలన (సభ 3–4 వారాలు వాయిదా), 4) గ్రాంట్ల డిమాండ్లపై ఓటింగ్ (గిలెటిన్‌తో ముగింపు), 5) విభజన బిల్లు, 6) ఫైనాన్స్ బిల్లు. కమిటీ పరిశీలన ఓటింగ్‌కు ముందే జరగాలి, సమర్పణ తర్వాతే చర్చ మొదలవుతుంది. ఇతర ఎంపికల్లో ఈ క్రమాల్లో ఏదో ఒకటి తప్పింది.
ఫైనాన్స్ బిల్లు గురించి ఈ క్రింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. ఇది ప్రకరణ 117 కింద వస్తుంది
B. ఇది బడ్జెట్‌లోని పన్నుల ప్రతిపాదనలకు చట్టబద్ధత ఇస్తుంది
C. ఇది సంఘటిత నిధి నుండి డబ్బు తీయడానికి అనుమతి ఇస్తుంది
D. తాత్కాలిక పన్నుల వసూలు చట్టం, 1931 ప్రకారం 75 రోజుల్లోపు అమల్లోకి రావాలి
Answer & explanation
Correct: C — ఇది సంఘటిత నిధి నుండి డబ్బు తీయడానికి అనుమతి ఇస్తుంది
సంఘటిత నిధి నుండి డబ్బు తీయడానికి అనుమతి ఇచ్చేది విభజన బిల్లు (ప్రకరణ 114), ఫైనాన్స్ బిల్లు కాదు; కాబట్టి ఆ వాక్యం సరికానిది. మిగిలిన మూడూ సరైనవే: ఫైనాన్స్ బిల్లు ప్రకరణ 117 కింద, పన్నుల ప్రతిపాదనలకు చట్టబద్ధత కోసం, ద్రవ్య బిల్లుగా, 1931 చట్టం ప్రకారం 75 రోజుల్లో ఆమోదంతో అమల్లోకి రావాలి.
కోత తీర్మానాలను వాటి లక్షణాలతో జతపరచండి. A) పాలసీ కట్ B) ఆర్థిక కట్ C) టోకెన్ కట్; 1) ₹100 తగ్గింపు, నిర్దిష్ట ఫిర్యాదు 2) ₹1 తగ్గింపు, విధాన వ్యతిరేకత 3) నిర్ణీత మొత్తం తగ్గింపు, ఆదా
A. A–1, B–2, C–3
B. A–2, B–1, C–3
C. A–3, B–2, C–1
D. A–2, B–3, C–1
Answer & explanation
Correct: D — A–2, B–3, C–1
పాలసీ కట్ = ₹1 తగ్గింపు, ప్రభుత్వ విధానాన్ని తిరస్కరించడం (A–2). ఆర్థిక కట్ = నిర్ణీత మొత్తం తగ్గింపు, ఆదా కోసం (B–3). టోకెన్ కట్ = ₹100 తగ్గింపు, నిర్దిష్ట ఫిర్యాదు కోసం (C–1). ఇతర ఎంపికలలో కనీసం రెండు జతలు తప్పుగా ఉన్నాయి, ఉదాహరణకు ₹100ను పాలసీ కట్‌కు, ₹1ను ఆర్థిక కట్‌కు కలపడం.
A. అది ఒకేసారి ఒకటి కంటే ఎక్కువ డిమాండ్లకు సంబంధించి ఉండాలి
B. అది స్పష్టంగా ఉండాలి; వాదనలు, పరువు నష్టం కలిగించే మాటలు ఉండకూడదు
C. దానికి సభాధ్యక్షుడి అనుమతి కావాలి
D. కోర్టుల్లో పెండింగ్‌లో ఉన్న విషయాలు ఉండకూడదు
Answer & explanation
Correct: A — అది ఒకేసారి ఒకటి కంటే ఎక్కువ డిమాండ్లకు సంబంధించి ఉండాలి
కోత తీర్మానం ఒక డిమాండ్‌కు మాత్రమే సంబంధించి ఉండాలి, ఒకటి కంటే ఎక్కువ డిమాండ్లకు కాదు; అందువల్ల ఆ ఎంపిక షరతు కాదు. మిగిలిన మూడూ నోట్స్‌లోని షరతులే: తీర్మానం స్పష్టంగా, వాదనలు లేకుండా ఉండాలి; సభాధ్యక్షుడి అనుమతి కావాలి; కోర్టుల్లో పెండింగ్ విషయాలు, రాజ్యాంగ సవరణ సూచనలు ఉండకూడదు.
ఒక సభ్యుడు ‘ఈ శాఖ డిమాండ్ వెనుక ఉన్న ప్రభుత్వ విధానం సరికాదు; బదులుగా వేరే విధానం అనుసరించాలి’ అంటూ డిమాండ్‌ను ₹1కి తగ్గించాలని ప్రతిపాదిస్తే అది ఏ కోత తీర్మానం?
A. ఆర్థిక కోత తీర్మానం
B. పాలసీ కోత తీర్మానం
C. టోకెన్ కోత తీర్మానం
D. అనుబంధ గ్రాంట్ తీర్మానం
Answer & explanation
Correct: B — పాలసీ కోత తీర్మానం
డిమాండ్‌ను ₹1కి తగ్గించి, ప్రభుత్వ విధానాన్ని తిరస్కరిస్తూ ప్రత్యామ్నాయ విధానాన్ని సూచించడం పాలసీ కోత తీర్మానం లక్షణం. ఆర్థిక కట్‌లో ఆదా కోసం నిర్ణీత మొత్తం మాత్రమే తగ్గిస్తారు, టోకెన్ కట్‌లో ₹100 తగ్గించి ఫిర్యాదు చెబుతారు. అనుబంధ గ్రాంట్ కోత తీర్మానం కానే కాదు, అది ప్రకరణ 115 కింద అదనపు నిధి కోరే ఏర్పాటు.
ప్రకరణ 116 కింద ఓట్ ఆన్ అకౌంట్, విశ్వాస గ్రాంట్, అసాధారణ గ్రాంట్ ఉంటాయి. అనుబంధ గ్రాంట్ ప్రకరణ 115 కింద, అదనపు, అధిక గ్రాంట్లతో పాటు వస్తుంది. కాబట్టి ‘ప్రకరణ 116లో లేనిది’ అనుబంధ గ్రాంట్. ఈ రెండు ప్రకరణలలోని గ్రాంట్లను వర్గీకరించి గుర్తుంచుకోవడం పరీక్షకు అవసరం.
ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. (1) ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ కేవలం ఖర్చుల అనుమతి. (2) మధ్యంతర బడ్జెట్‌లో ఆదాయ–వ్యయ నివేదిక కూడా ఉంటుంది. (3) అధిక గ్రాంట్‌కు ముందు PAC ఆమోదం కావాలి. సరైనవి ఏవి?
A. (1) మరియు (2) మాత్రమే
B. (2) మరియు (3) మాత్రమే
C. (1) మాత్రమే
D. (1), (2), (3) అన్నీ
Answer & explanation
Correct: D — (1), (2), (3) అన్నీ
మూడు వాక్యాలూ సరైనవే. ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ (ప్రకరణ 116) కేవలం ఖర్చుల కోసం ఇచ్చే ముందస్తు అనుమతి; మధ్యంతర బడ్జెట్ ఎన్నికల సంవత్సరంలో ప్రవేశపెట్టే తాత్కాలిక బడ్జెట్, ఇందులో ఆదాయ–వ్యయ నివేదిక కూడా ఉంటుంది; ఆమోదించిన దానికంటే ఎక్కువ ఖర్చు చేసినప్పుడు వచ్చే అధిక గ్రాంట్‌కు ముందు ప్రజా పద్దుల సంఘం (PAC) ఆమోదం కావాలి. కాబట్టి అన్నీ సరైన కలయిక సరైనది.
వివరాలు ముందుగా చెప్పలేని అనూహ్య జాతీయ అవసరాల కోసం, ‘ఖాళీ చెక్కు’ లాగా లోక్‌సభ ఇచ్చే గ్రాంట్ ఏది?
A. విశ్వాస గ్రాంట్ (Vote of Credit)
B. అసాధారణ గ్రాంట్ (Exceptional Grant)
C. అదనపు గ్రాంట్ (Additional Grant)
D. టోకెన్ గ్రాంట్ (Token Grant)
Answer & explanation
Correct: A — విశ్వాస గ్రాంట్ (Vote of Credit)
విశ్వాస గ్రాంట్ (ప్రకరణ 116) వివరాలు చెప్పలేని అనూహ్య అవసరాల కోసం ఇచ్చే ‘ఖాళీ చెక్కు’ లాంటిది. అసాధారణ గ్రాంట్ ఏ ఆర్థిక సంవత్సరానికీ చెందని ప్రత్యేక ప్రయోజనం కోసం; అదనపు గ్రాంట్ బడ్జెట్‌లో లేని కొత్త సేవ కోసం (ప్రకరణ 115); టోకెన్ గ్రాంట్ ₹100 మొత్తానికి re-appropriation సందర్భంలో.
కొత్త సేవకు అవసరమైన డబ్బును ఇతర పద్దుల నుండి మళ్లించి (Re-appropriation) సమకూర్చుకున్నప్పుడు, లోక్‌సభ ఆమోదం ఎంత మొత్తానికి తీసుకుంటారు?
A. ₹1 కి
B. ₹100 టోకెన్ మొత్తానికి (టోకెన్ గ్రాంట్)
C. మొత్తం మళ్లించిన సొమ్ముకు పూర్తిగా
D. 1/6 వంతుకు
Answer & explanation
Correct: B — ₹100 టోకెన్ మొత్తానికి (టోకెన్ గ్రాంట్)
టోకెన్ గ్రాంట్‌లో కొత్త సేవకు కావాల్సిన డబ్బును వేరే పద్దుల నుండి మళ్లించి వాడినప్పుడు, ₹100 టోకెన్ మొత్తానికి లోక్‌సభ ఆమోదం తీసుకుంటారు. ₹1 పాలసీ కట్‌కు, 1/6 వంతు ఓట్ ఆన్ అకౌంట్‌కు సంబంధించిన సంఖ్యలు. ‘పూర్తి మొత్తం’ అనేది టోకెన్ గ్రాంట్ లక్షణం కాదు; అందుకే సరైన సమాధానం ₹100.
బడ్జెట్ దశల గురించి ఈ క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. (1) గ్రాంట్ల డిమాండ్లపై ఓటింగ్ లోక్‌సభలో మాత్రమే జరుగుతుంది. (2) కోత తీర్మానాలు సాధారణ చర్చ దశలో పెడతారు. (3) విభజన బిల్లుకు ఏ సవరణా ప్రతిపాదించకూడదు. సరైనవి ఏవి?