పార్లమెంటులో బడ్జెట్ ప్రక్రియ (Budget in Parliament) · Practice MCQs

Correct: C — ప్రకరణ 116

ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ ప్రకరణ 116 కింద వస్తుంది. బడ్జెట్ ఆమోదం మే వరకు కొనసాగవచ్చు, కానీ ఆర్థిక సంవత్సరం ఏప్రిల్ 1నే మొదలవుతుంది కాబట్టి మధ్యకాలపు ఖర్చుల కోసం ఈ ఏర్పాటు అవసరం. ప్రకరణ 115 అనుబంధ, అదనపు, అధిక గ్రాంట్లకు; ప్రకరణ 114 విభజన బిల్లుకు; ప్రకరణ 267 ఆగంతుక నిధికి సంబంధించినవి.

Correct: D — సుమారు 1/6 వంతు (రెండు నెలల కోసం)

ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ సాధారణంగా రెండు నెలల ఖర్చుల కోసం ఉంటుంది, అంటే మొత్తం అంచనాలో సుమారు 1/6 వంతు (12 నెలల్లో 2 నెలలు). పూర్తి బడ్జెట్ ఆమోదం పొందే వరకు ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలు ఆగిపోకుండా ఇది చూస్తుంది. ఎన్నికల సంవత్సరంలో మాత్రం ఎక్కువ కాలానికి కూడా తీసుకుంటారు.

Correct: A — ఆమోదించిన మొత్తం ఆ సంవత్సరానికి సరిపోనప్పుడు

ఒక సేవ కోసం చట్టం ద్వారా ఆమోదించిన మొత్తం ఆ సంవత్సరానికి సరిపోనప్పుడు అనుబంధ గ్రాంట్ తీసుకుంటారు (ప్రకరణ 115). బడ్జెట్ ఆమోదం ఆలస్యమైతే ఓట్ ఆన్ అకౌంట్ వాడతారు; అనూహ్య అవసరాలకు విశ్వాస గ్రాంట్; ఏ సంవత్సరానికీ చెందని ప్రయోజనానికి అసాధారణ గ్రాంట్ — ఈ మూడూ ప్రకరణ 116 కిందివి.

Correct: B — ప్రకరణ 266(1)

భారత సంఘటిత నిధి ప్రకరణ 266(1) లో ఉంది. ఇందులో కేంద్రానికి వచ్చే అన్ని పన్ను ఆదాయాలు, ప్రభుత్వం తీసుకునే రుణాలు, ఇచ్చిన రుణాల తిరిగి చెల్లింపులు జమ అవుతాయి. ప్రకరణ 266(2) ప్రజా ఖాతాకు, 267 ఆగంతుక నిధికి సంబంధించినవి. ప్రకరణ 112 వార్షిక ఆర్థిక నివేదికను చెబుతుంది, నిధి గురించి కాదు.

Correct: C — చర్చించవచ్చు కానీ ఓటింగ్ ఉండదు

భారమైన వ్యయం (ప్రకరణ 112(3)) సంఘటిత నిధిపై నేరుగా భారం; దానిపై లోక్‌సభ చర్చించవచ్చు కానీ ఓటింగ్‌కు పెట్టరాదు. అందువల్ల ‘ఓటింగ్ తప్పనిసరి’ అనే ఎంపిక తప్పు. రాజ్యసభకు గ్రాంట్లపై ఓటు హక్కే లేదు కాబట్టి చివరి ఎంపిక కూడా తప్పు. ఈ వ్యయాల స్వతంత్రతను కాపాడటమే ఈ నియమం ఉద్దేశం.

Correct: D — ప్రకరణ 267

ఆగంతుక నిధి ప్రకరణ 267 లో ఉంది; అనుకోని, అత్యవసర ఖర్చుల కోసం పార్లమెంటు ఆమోదం వచ్చే వరకు దీన్ని వాడతారు. ప్రకరణ 266(1) సంఘటిత నిధికి, 266(2) ప్రజా ఖాతాకు సంబంధించినవి. ప్రకరణ 265 ‘చట్టబద్ధ అధికారం లేకుండా పన్ను విధించకూడదు’ అని చెబుతుంది, ఇది నిధి గురించి కాదు.

Correct: A — ప్రావిడెంట్ ఫండ్ (PF) డిపాజిట్లు

ప్రజా ఖాతాలో ఉండేది ప్రభుత్వం దగ్గర ఉన్నా ప్రభుత్వానిది కాని డబ్బు; ప్రభుత్వం కేవలం బ్యాంకర్ (ట్రస్టీ) పాత్ర పోషిస్తుంది. PF, చిన్న పొదుపు ఖాతాలు, న్యాయ డిపాజిట్లు దీనికి ఉదాహరణలు. ఆదాయపు పన్ను ఆదాయం, రుణాలు సంఘటిత నిధిలోకి వెళ్తాయి; రాష్ట్రపతి జీతభత్యాలు సంఘటిత నిధిపై భారమైన వ్యయం.

Correct: B — కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి (రాష్ట్రపతి తరఫున)

రాష్ట్రపతి తరఫున బడ్జెట్‌ను కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి లోక్‌సభలో ప్రవేశపెట్టి బడ్జెట్ ప్రసంగం చేస్తారు; అదే సమయంలో రాజ్యసభ ముందు బడ్జెట్‌ను ఉంచుతారు. ప్రధానమంత్రి ఎల్లప్పుడూ ప్రవేశపెట్టరు (1970లో ఇందిరాగాంధీ ప్రధానిగా ఆర్థిక శాఖ నిర్వహిస్తూ ప్రవేశపెట్టడం ప్రత్యేక సందర్భం). స్పీకర్ లేదా ఆర్థిక కార్యదర్శికి ఈ పాత్ర లేదు.

Correct: C — చట్ట ద్వారా కేటాయింపు (విభజన చట్టం)

ప్రకరణ 114 ప్రకారం చట్టం ద్వారా కేటాయింపు (విభజన చట్టం) లేకుండా సంఘటిత నిధి నుండి ఒక్క రూపాయి కూడా తీయరాదు. రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వు, మంత్రి ప్రకటన లేదా కాగ్ అనుమతి దీనికి సరిపోవు; కాగ్ కేవలం ఖాతాలను ఆడిట్ చేస్తారు. ఇది పార్లమెంటు ఆర్థిక నియంత్రణకు మూలాధారం.

Correct: D — రాష్ట్రపతి

భారత ఆగంతుక నిధి రాష్ట్రపతి అధీనంలో ఉంటుంది; ఆయన తరఫున ఆర్థిక కార్యదర్శి దీన్ని నిర్వహిస్తారు. రాష్ట్రాల ఆగంతుక నిధులు మాత్రం గవర్నర్ అధీనంలో ఉంటాయి (ప్రకరణ 267(2)). ప్రధానమంత్రి, స్పీకర్, ప్రధాన న్యాయమూర్తికి ఈ నిధిపై నేరుగా అధికారం లేదు.