సమాచార హక్కు చట్టం 2005 (RTI Act) · Practice MCQs

Correct: C — సమాచారం తిరస్కరించినట్లుగా (Deemed Refusal)

గడువులో జవాబు లేకపోతే సమాచారం తిరస్కరించినట్లుగా (Deemed Refusal) భావిస్తారు, గడువు దాటిన తర్వాత ఇచ్చే సమాచారం ఉచితంగా ఇవ్వాలి. ఈ సందర్భంలో దరఖాస్తుదారుడు మొదటి అప్పీలు చేయవచ్చు.

Correct: D — 30 రోజులు

మొదటి అప్పీలు PIO నిర్ణయం వచ్చిన లేదా గడువు ముగిసిన 30 రోజుల్లోపు చేయాలి. రెండో అప్పీలు 90 రోజుల్లోపు. సూత్రం '30–30–90'. FAA 30 రోజుల్లో నిర్ణయం ఇవ్వాలి, కారణాలతో 45 రోజుల వరకు పొడిగించవచ్చు.

Correct: A — 90 రోజులు

రెండో అప్పీలు మొదటి అప్పీలు నిర్ణయం వచ్చిన/రావాల్సిన తేదీ నుండి 90 రోజుల్లోపు సమాచార కమిషన్‌కు చేయాలి. ఇది మొదటి అప్పీలు గడువు (30 రోజులు) కంటే ఎక్కువ; 30–30–90 సూత్రంతో గుర్తుంచుకోండి.

Correct: B — PIO

అప్పీలులో సమాచారం తిరస్కరణ సరైనదని నిరూపించాల్సిన రుజువు భారం (Burden of Proof) PIO దే. జరిమానా విధించే ముందు PIO కి తన వాదన వినిపించే అవకాశం ఇవ్వాలి.

Correct: C — కింది కోర్టుల్లో దావా వేయకూడదు; హైకోర్టు/సుప్రీంకోర్టుల్లో రిట్ పిటిషన్ వేయవచ్చు

సెక్షన్ 23 ప్రకారం ఈ చట్టం కింద ఇచ్చిన ఉత్తర్వులపై కింది కోర్టుల్లో దావా వేయకూడదు; కానీ ఆర్టికల్స్ 226, 32 కింద హైకోర్టు/సుప్రీంకోర్టుల్లో రిట్ పిటిషన్ వేయవచ్చు.

Correct: D — ప్రజా ప్రయోజనంతో సంబంధం లేని, గోప్యతకు భంగం కలిగించే వ్యక్తిగత సమాచారం

సెక్షన్ 8(1)(j) వ్యక్తిగత సమాచారానికి (ప్రజా ప్రయోజనంతో సంబంధం లేనిది, గోప్యతకు భంగం కలిగించేది) మినహాయింపు ఇస్తుంది. (d) వ్యాపార రహస్యాలు, (i) మంత్రివర్గ పత్రాలు, (h) దర్యాప్తు.

Correct: A — 20 సంవత్సరాలు

సెక్షన్ 8(3) ప్రకారం 20 సంవత్సరాల క్రితం జరిగిన సంఘటనల సమాచారం ఇవ్వాలి – (a), (c), (i) మినహాయింపులు తప్ప. ఇది సెక్షన్ 8 లోని పాత సమాచారానికి సంబంధించిన సడలింపు నిబంధన; అంటే పాత సమాచారం సాధారణంగా ఇవ్వవచ్చు.

Correct: B — భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి

CIC నియామక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి (అధ్యక్షుడు), లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, ప్రధానమంత్రి నామినేట్ చేసే కేంద్ర కేబినెట్ మంత్రి ఉంటారు. CJI ఈ కమిటీలో సభ్యుడు కాదు.

Correct: C — గవర్నర్

రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్ (SIC) కమిషనర్లను గవర్నర్ నియమిస్తారు – ముఖ్యమంత్రి (అధ్యక్షుడు), శాసనసభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, ముఖ్యమంత్రి నామినేట్ చేసే కేబినెట్ మంత్రితో కూడిన కమిటీ సిఫారసుపై.

Correct: D — సెక్షన్లు 13, 16, 27

2019 సవరణ సెక్షన్లు 13, 16 (పదవీకాలం, జీతభత్యాలు), 27 (నియమాలు చేసే అధికారం) ను మార్చింది. ఈ సెక్షన్ల మార్పే కమిషనర్ల స్వతంత్రతపై చర్చకు కారణమైంది.