Free practice MCQs with answers and explanations for సమాచార హక్కు చట్టం 2005 (RTI Act) (రాజ్యాంగేతర సంస్థలు (Non-Constitutional Bodies)). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
RTI చట్టం పార్లమెంటు ఏ నెలలో ఆమోదించింది, రాష్ట్రపతి ఆమోదం ఎప్పుడు?
A. మే 2005; 15 జూన్ 2005
B. డిసెంబర్ 2004; 12 అక్టోబర్ 2005
C. జూన్ 2005; 1 జనవరి 2006
D. మార్చి 2005; 15 ఆగస్టు 2005
Answer & explanation
Correct: A — మే 2005; 15 జూన్ 2005
RTI చట్టాన్ని పార్లమెంటు మే 2005లో ఆమోదించింది; రాష్ట్రపతి ఆమోదం 15 జూన్ 2005; పూర్తిగా అమలు 12 అక్టోబర్ 2005. పూర్తి అమలు తేదీ 12 అక్టోబర్ 2005 ను కూడా గుర్తుంచుకోండి; ఇది చట్టం పూర్తిగా అమల్లోకి వచ్చిన రోజు.
RTI చట్టానికి ముందే సమాచార హక్కు చట్టాలు చేసిన రాష్ట్రాలు (1997) ఏవి?
A. మహారాష్ట్ర, గుజరాత్
B. తమిళనాడు, గోవా
C. కర్ణాటక, కేరళ
D. ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ
Answer & explanation
Correct: B — తమిళనాడు, గోవా
తమిళనాడు, గోవా (1997) వంటి రాష్ట్రాలు కేంద్ర చట్టానికి ముందే సమాచార హక్కు చట్టాలు చేశాయి. అంటే కేంద్ర చట్టం కంటే ముందే కొన్ని రాష్ట్రాలు పారదర్శకతకు చట్టాలు చేశాయి.
మొదట జమ్మూ కాశ్మీర్ తప్ప దేశమంతా వర్తించేది; 2019లో ఆర్టికల్ 370 మార్పుల తర్వాత జమ్మూ కాశ్మీర్కు కూడా వర్తిస్తుంది. ఈ మార్పు 2019లో ఆర్టికల్ 370 మార్పుల వల్ల వచ్చింది.
సెక్షన్ 2(h) ప్రజా సంస్థ నిర్వచనం – రాజ్యాంగం, పార్లమెంటు/శాసనసభ చట్టం, ప్రభుత్వ ఉత్తర్వు ద్వారా ఏర్పడిన సంస్థలు, ప్రభుత్వ నిధులు గణనీయంగా పొందే సంస్థలు, NGOలు. సెక్షన్ 2(f) సమాచారం, 2(j) సమాచార హక్కు.
A. ఇ-మెయిళ్లు, మెమోలు, ఒప్పందాలు, ఎలక్ట్రానిక్ డేటా వంటివి ఏ రూపంలో ఉన్నా
B. కేవలం ప్రభుత్వ ఉత్తర్వులు
C. కేవలం కాగితం రికార్డులు
D. కేవలం వార్తా పత్రికా ప్రకటనలు
Answer & explanation
Correct: A — ఇ-మెయిళ్లు, మెమోలు, ఒప్పందాలు, ఎలక్ట్రానిక్ డేటా వంటివి ఏ రూపంలో ఉన్నా
సెక్షన్ 2(f) ప్రకారం రికార్డులు, పత్రాలు, మెమోలు, ఇ-మెయిళ్లు, అభిప్రాయాలు, సలహాలు, పత్రికా ప్రకటనలు, సర్క్యులర్లు, ఉత్తర్వులు, లాగ్బుక్లు, ఒప్పందాలు, నివేదికలు, నమూనాలు, ఎలక్ట్రానిక్ డేటా – ఏ రూపంలో ఉన్నా సమాచారమే.
సెక్షన్లు 12–14 కేంద్ర సమాచార కమిషన్ (CIC) గురించి; సెక్షన్లు 15–17 రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్ (SIC) గురించి. సెక్షన్ 18 ఫిర్యాదులు, 19 అప్పీళ్లు, 20 జరిమానాలు.
సెక్షన్ 2(j) ప్రకారం సమాచార హక్కులో పనులు, పత్రాలు, రికార్డుల తనిఖీ; నోట్స్, సర్టిఫైడ్ కాపీలు, పదార్థాల సర్టిఫైడ్ నమూనాలు తీసుకోవడం; ఎలక్ట్రానిక్ రూపంలో సమాచారం పొందడం వస్తాయి. అధికారిని నేరుగా శిక్షించడం ఇందులో లేదు.
APIO ద్వారా దరఖాస్తు చేస్తే అదనంగా 5 రోజులు కలుస్తాయి (30 + 5 = 35 రోజులు). మూడో పక్షం సమాచారం అయితే 40 రోజులు. ఈ అదనపు 5 రోజులు దరఖాస్తు APIO నుండి PIO కి చేరడానికి ఇస్తారు.
మూడో పక్షం సమాచారం అయితే 40 రోజులు. సెక్షన్ 24 సంస్థల్లో మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన ఆరోపణల సమాచారం 45 రోజులు (సమాచార కమిషన్ ఆమోదంతో). మూడో పక్షం అంటే సమాచారంతో సంబంధం ఉన్న మూడో వ్యక్తి/సంస్థ; వారి అభిప్రాయం తెలుసుకోవడానికి అదనపు సమయం ఇస్తారు.