Back to chapter

లోక్‌పాల్ & లోకాయుక్త (Lokpal & Lokayukta) · Practice MCQs

Free practice MCQs with answers and explanations for లోక్‌పాల్ & లోకాయుక్త (Lokpal & Lokayukta) (రాజ్యాంగేతర సంస్థలు (Non-Constitutional Bodies)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.

Q41Hard

కింది జతలను పరిశీలించండి: 1) స్వీడన్ – 1809; 2) న్యూజిలాండ్ – 1962; 3) 'లోక్‌పాల్' పదం – 1966. సరైనవి ఏవి?

  1. A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
  2. B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
  3. C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
  4. D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation

Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే

అంబుడ్స్‌మన్ స్వీడన్‌లో 1809లో, న్యూజిలాండ్‌లో 1962లో ప్రారంభమైంది కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. 'లోక్‌పాల్', 'లోకాయుక్త' పదాలను 1963లో డా. ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ రూపొందించారు; 1966 అనేది ARC సంవత్సరం. కాబట్టి 3 తప్పు.

Revise related study notes
Q42Hard

కింది వాటిలో సరైన జత ఏది?

  1. A. సంతానం కమిటీ – లోక్‌పాల్ సిఫారసు
  2. B. ARC (1966) – లోక్‌పాల్, లోకాయుక్త సిఫారసు
  3. C. సింఘ్వీ – మొదటి ARC అధ్యక్షుడు
  4. D. మొరార్జీ దేశాయ్ – 1963లో పదాలు రూపొందించారు
Answer & explanation

Correct: B — ARC (1966) – లోక్‌పాల్, లోకాయుక్త సిఫారసు

1966 పాలనా సంస్కరణల సంఘం (ARC) లోక్‌పాల్, లోకాయుక్తలను సిఫారసు చేసింది. సంతానం కమిటీ CVC, CBI కి సంబంధించినది; ఎల్.ఎం. సింఘ్వీ పదాలను రూపొందించారు; మొదటి ARC అధ్యక్షుడు మొరార్జీ దేశాయ్.

Revise related study notes
Q43Hard

ARC సిఫారసుకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?

  1. A. మంత్రులు, కార్యదర్శులపై ఫిర్యాదులకు లోక్‌పాల్
  2. B. ఇతర ఉన్నతాధికారులపై ఫిర్యాదులకు లోకాయుక్తలు
  3. C. న్యాయవ్యవస్థను కూడా లోక్‌పాల్ పరిధిలో చేర్చాలని సూచించింది
  4. D. రెండు అధికారులను సిఫారసు చేసింది
Answer & explanation

Correct: C — న్యాయవ్యవస్థను కూడా లోక్‌పాల్ పరిధిలో చేర్చాలని సూచించింది

ARC న్యాయవ్యవస్థను లోక్‌పాల్ పరిధికి బయట ఉంచాలని సూచించింది; కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతా వాక్యాలు నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి. న్యాయ స్వతంత్రత కోసం న్యాయవ్యవస్థను పరిధికి దూరంగా ఉంచారు.

Revise related study notes
Q44Hard

లోక్‌పాల్ చట్టం కాలక్రమంలో సరైన వరుసను ఎంచుకోండి.

  1. A. చట్టం (2013) – మొదటి బిల్లు (1968) – తొలి నియామకం (2019) – అన్నా హజారే ఉద్యమం (2011)
  2. B. మొదటి బిల్లు (1968) – చట్టం (2013) – అన్నా హజారే ఉద్యమం (2011) – తొలి నియామకం (2019)
  3. C. అన్నా హజారే ఉద్యమం (2011) – మొదటి బిల్లు (1968) – చట్టం (2013) – తొలి నియామకం (2019)
  4. D. మొదటి బిల్లు (1968) – అన్నా హజారే ఉద్యమం (2011) – చట్టం (2013) – చట్టం అమలు (2014) – తొలి నియామకం (2019)
Answer & explanation

Correct: D — మొదటి బిల్లు (1968) – అన్నా హజారే ఉద్యమం (2011) – చట్టం (2013) – చట్టం అమలు (2014) – తొలి నియామకం (2019)

సరైన క్రమం: మొదటి బిల్లు 1968, అన్నా హజారే ఉద్యమం 2011, చట్టం ఆమోదం డిసెంబర్ 2013, అమలు 16 జనవరి 2014, తొలి లోక్‌పాల్ నియామకం మార్చి 2019. మిగతా వరుసల్లో ఘటనల క్రమం తారుమారైంది.

Revise related study notes
Q45Hard

లోక్‌పాల్ బిల్లుకు సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) 1969లో లోక్‌సభ ఆమోదించింది; 2) రాజ్యసభలో పెండింగ్‌లో ఉండగా లోక్‌సభ రద్దైంది; 3) ఆ బిల్లు చట్టంగా మారింది. సరైనవి ఏవి?

  1. A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
  2. B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
  3. C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
  4. D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation

Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే

1968 బిల్లును 1969లో లోక్‌సభ ఆమోదించింది, కానీ రాజ్యసభలో పెండింగ్‌లో ఉండగా లోక్‌సభ రద్దు కావడంతో బిల్లు రద్దయింది (Lapsed); కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. అది చట్టంగా మారలేదు, కాబట్టి 3 తప్పు.

Revise related study notes
Q46Hard

లోక్‌పాల్ & లోకాయుక్తల చట్టం గురించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?

  1. A. చట్టం రెండు భాగాలు: కేంద్రానికి లోక్‌పాల్, రాష్ట్రాలకు లోకాయుక్త
  2. B. రాష్ట్రాల్లో లోకాయుక్తల నిర్మాణం ఏకరీతిగా చట్టంలోనే నిర్ణయించారు
  3. C. 2016లో సవరించారు
  4. D. 16 జనవరి 2014 నుండి అమలైంది
Answer & explanation

Correct: B — రాష్ట్రాల్లో లోకాయుక్తల నిర్మాణం ఏకరీతిగా చట్టంలోనే నిర్ణయించారు

లోకాయుక్త నిర్మాణం, అధికారాలను రాష్ట్రాలే నిర్ణయించుకుంటాయి; అందుకే రాష్ట్రానికి రాష్ట్రానికి తేడాలు ఉంటాయి. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతావి నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి.

Revise related study notes
Q47Hard

లోక్‌పాల్ ఎంపిక కమిటీలో సభ్యులు కానివారు ఎవరు?

  1. A. లోక్‌సభ స్పీకర్
  2. B. లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు
  3. C. రాజ్యసభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు
  4. D. CJI లేదా ఆయన నామినీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి
Answer & explanation

Correct: C — రాజ్యసభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు

లోక్‌పాల్ ఎంపిక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి, లోక్‌సభ స్పీకర్, లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు, CJI/ఆయన నామినీ, రాష్ట్రపతి నామినేట్ చేసే ప్రముఖ న్యాయ నిపుణుడు ఉంటారు. రాజ్యసభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు సభ్యుడు కాదు (NHRC కమిటీలో ఉంటారు).

Revise related study notes
Q48Hard

కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) లోక్‌పాల్ చట్టబద్ధ సంస్థ; 2) సభ్యుల్లో 50% న్యాయ సభ్యులు; 3) లోక్‌పాల్ రాజ్యాంగ సంస్థ. సరైనవి ఏవి?

  1. A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
  2. B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
  3. C. 1, 2 మరియు 3
  4. D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation

Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే

లోక్‌పాల్ చట్టబద్ధ సంస్థ (Statutory Body); సభ్యుల్లో 50% న్యాయ సభ్యులు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. లోక్‌పాల్ రాజ్యాంగ సంస్థ కాదు, కాబట్టి 3 తప్పు. ఇదే తేడా CVC, CBI లకు కూడా వర్తిస్తుంది (CVC చట్టబద్ధ సంస్థ).

Revise related study notes
Q49Hard

లోక్‌పాల్ సభ్యుల కూర్పులో కనీసం ఎంతమంది SC, ST, OBC, మైనారిటీలు, మహిళల నుండి ఉండాలి?

  1. A. కనీసం 50%
  2. B. కనీసం 25%
  3. C. కనీసం 33%
  4. D. కనీసం 10%
Answer & explanation

Correct: A — కనీసం 50%

లోక్‌పాల్ సభ్యుల్లో కనీసం 50% మంది SC, ST, OBC, మైనారిటీలు, మహిళల నుండి ఉండాలి; అలాగే 50% న్యాయ సభ్యులు ఉండాలి. ఇది బలహీన వర్గాల ప్రాతినిధ్యం కోసం. ఈ రిజర్వేషన్ లాంటి నిబంధన బలహీన వర్గాల ప్రాతినిధ్యం కోసం పెట్టారు.

Revise related study notes
Q50Hard

లోక్‌పాల్ చైర్‌పర్సన్/సభ్యుల అర్హతలకు సంబంధించి సరైన జత ఏది?

  1. A. న్యాయ సభ్యుడు – ఏ జిల్లా న్యాయమూర్తి అయినా
  2. B. న్యాయ సభ్యుడు – మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి లేదా మాజీ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
  3. C. చైర్‌పర్సన్ – ఏ IAS అధికారి అయినా
  4. D. చైర్‌పర్సన్ – 40 ఏళ్ల లోపు వ్యక్తి
Answer & explanation

Correct: B — న్యాయ సభ్యుడు – మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి లేదా మాజీ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి

న్యాయ సభ్యుడిగా మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి లేదా మాజీ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి అర్హులు. చైర్‌పర్సన్‌గా మాజీ CJI, మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి లేదా 25 ఏళ్ల ప్రత్యేక జ్ఞానం ఉన్న ప్రముఖ వ్యక్తి అర్హులు; 45 ఏళ్ల లోపు వారు అనర్హులు.

Revise related study notes
0/0correct · 0/10 done
Question 41 of 500 answered
Q41Hard

కింది జతలను పరిశీలించండి: 1) స్వీడన్ – 1809; 2) న్యూజిలాండ్ – 1962; 3) 'లోక్‌పాల్' పదం – 1966. సరైనవి ఏవి?