లోక్‌పాల్ & లోకాయుక్త (Lokpal & Lokayukta) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for లోక్‌పాల్ & లోకాయుక్త (Lokpal & Lokayukta) (రాజ్యాంగేతర సంస్థలు (Non-Constitutional Bodies)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
లోక్‌పాల్ పరిధికి సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) ప్రధానమంత్రిపై విచారణ రహస్యంగా జరుగుతుంది; 2) న్యాయమూర్తులు పరిధిలో రారు; 3) గ్రూప్ D ఉద్యోగులు పరిధిలో లేరు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రధానమంత్రిపై విచారణ రహస్యంగా (In-camera) జరుగుతుంది, న్యాయమూర్తులు పరిధిలో రారు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. గ్రూప్ A, B, C, D అధికారులు, ఉద్యోగులు అందరూ పరిధిలోకి వస్తారు, కాబట్టి 3 తప్పు.
A. ప్రాథమిక విచారణ – 6 నెలలు; దర్యాప్తు – 60 రోజులు
B. ప్రాథమిక విచారణ – 1 సంవత్సరం; దర్యాప్తు – 2 సంవత్సరాలు
C. ప్రాథమిక విచారణ – 30 రోజులు; దర్యాప్తు – 1 సంవత్సరం
D. ప్రాథమిక విచారణ – 60 రోజులు; దర్యాప్తు – 6 నెలలు
Answer & explanation
Correct: D — ప్రాథమిక విచారణ – 60 రోజులు; దర్యాప్తు – 6 నెలలు
ప్రాథమిక విచారణ 60 రోజుల్లో, దర్యాప్తు 6 నెలల్లో (మరో 6 నెలలు పొడిగించవచ్చు) పూర్తి కావాలి. ప్రత్యేక కోర్టు విచారణ 1 సంవత్సరంలో (గరిష్ఠం 2 ఏళ్లు). ఈ గడువులు కేసులు అనవసరంగా ఆలస్యం కాకుండా చూస్తాయి.
కింది వాటిలో లోక్‌పాల్ కు సంబంధించి సరికానిది ఏది?
A. తప్పుడు ఫిర్యాదులు చేసినవారికి శిక్ష ఉండదు
B. విచారణ విభాగం, ప్రాసిక్యూషన్ విభాగం ఉన్నాయి
C. CBI పై పర్యవేక్షణ అధికారం ఉంది
D. ఆస్తులు జప్తు చేసే అధికారం ఉంది
Answer & explanation
Correct: A — తప్పుడు ఫిర్యాదులు చేసినవారికి శిక్ష ఉండదు
తప్పుడు ఫిర్యాదులు చేసినవారికి శిక్ష, జరిమానా ఉంటాయి; కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతావి నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి. ఈ నిబంధన తప్పుడు ఆరోపణల దుర్వినియోగాన్ని నివారిస్తుంది.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) తొలి లోక్‌పాల్ చైర్‌పర్సన్ గతంలో NHRC సభ్యుడు; 2) 23 మార్చి 2019న రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ ప్రమాణం చేయించారు; 3) లోక్‌పాల్ నినాదం ఈశోపనిషత్తు నుండి. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1, 2 మరియు 3
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: B — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి: జస్టిస్ పినాకి చంద్ర ఘోష్ గతంలో NHRC సభ్యుడు, 23 మార్చి 2019న రాష్ట్రపతి రామ్‌నాథ్ కోవింద్ ప్రమాణం చేయించారు, నినాదం ఈశోపనిషత్తు నుండి తీసుకున్నారు.
A. గుర్తింపు పొందిన ప్రతిపక్ష నాయకుడి హోదా (10% సీట్లు) లేకపోవడం
B. చట్టంలో 'అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ నాయకుడు' నిబంధన లేకపోవడం
C. రాష్ట్రాలు లోకాయుక్తను ఏర్పాటు చేయకపోవడం
D. శోధన కమిటీ ఆలస్యం
Answer & explanation
Correct: C — రాష్ట్రాలు లోకాయుక్తను ఏర్పాటు చేయకపోవడం
ఆలస్యానికి కారణాలు: 2014లో గుర్తింపు పొందిన ప్రతిపక్ష నాయకుడు లేకపోవడం, 'అతిపెద్ద ప్రతిపక్ష పార్టీ' నిబంధన లేకపోవడం, శోధన కమిటీ ఆలస్యం. రాష్ట్రాల లోకాయుక్తల ఏర్పాటు కేంద్ర లోక్‌పాల్ నియామకానికి సంబంధం లేనిది.
A. కామన్ కాజ్ తీర్పు (2017) – చట్టం అమలు (2014) – లోగో (2020) – తొలి లోక్‌పాల్ (2019)
B. తొలి లోక్‌పాల్ (2019) – చట్టం అమలు (2014) – కామన్ కాజ్ తీర్పు (2017) – లోగో (2020)
C. లోగో (2020) – తొలి లోక్‌పాల్ (2019) – కామన్ కాజ్ తీర్పు (2017) – చట్టం అమలు (2014)
D. చట్టం అమలు (జనవరి 2014) – కామన్ కాజ్ తీర్పు (2017) – తొలి లోక్‌పాల్ (2019) – లోగో (2020)
Answer & explanation
Correct: D — చట్టం అమలు (జనవరి 2014) – కామన్ కాజ్ తీర్పు (2017) – తొలి లోక్‌పాల్ (2019) – లోగో (2020)
సరైన క్రమం: చట్టం అమలు 16 జనవరి 2014, కామన్ కాజ్ తీర్పు 2017, తొలి లోక్‌పాల్ నియామకం మార్చి 2019, లోగో 2020. మిగతా వరుసల్లో క్రమం తారుమారైంది. ఈ సంఘటనల వరుస పరీక్షల్లో సాధారణంగా అడుగుతారు.
లోక్‌పాల్ ఫిర్యాదుల విధానానికి సంబంధించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. నిర్దిష్ట ఫార్మాట్‌లో ఫిర్యాదు చేయాలి; తప్పుడు ఫిర్యాదులకు శిక్ష, జరిమానా ఉంటాయి
B. ఏ రూపంలోనైనా ఫిర్యాదు చేయవచ్చు; శిక్ష ఉండదు
C. ఫిర్యాదులను రాష్ట్రపతికే సమర్పించాలి
D. ఫిర్యాదు చేయడానికి సుప్రీంకోర్టు అనుమతి అవసరం
Answer & explanation
Correct: A — నిర్దిష్ట ఫార్మాట్‌లో ఫిర్యాదు చేయాలి; తప్పుడు ఫిర్యాదులకు శిక్ష, జరిమానా ఉంటాయి
లోక్‌పాల్ కు ఫిర్యాదు నిర్దిష్ట ఫార్మాట్‌లో చేయాలి; తప్పుడు ఫిర్యాదులు చేసినవారికి శిక్ష, జరిమానా ఉంటాయి. ఇది దుర్వినియోగాన్ని నివారించడానికి చేసిన నిబంధన.
లోకాయుక్త ఏర్పాటుకు సంబంధించి కింది జతల్లో సరైనది ఏది?
A. మహారాష్ట్ర – 1983; ఒడిశా – 1971
B. మహారాష్ట్ర – 1971 చట్టం; ఒడిశా – 1970లో చట్టం ఆమోదం, 1983లో అమలు
C. ఒడిశా – మొదటి లోకాయుక్త (అమలు 1970)
D. ఆంధ్రప్రదేశ్ – 1971
Answer & explanation
Correct: B — మహారాష్ట్ర – 1971 చట్టం; ఒడిశా – 1970లో చట్టం ఆమోదం, 1983లో అమలు
మహారాష్ట్ర 1971లో లోకాయుక్త ఏర్పాటు చేసిన మొదటి రాష్ట్రం. ఒడిశా 1970లోనే చట్టం ఆమోదించినా అది 1983లో మాత్రమే అమలులోకి వచ్చింది, అందుకే మొదటి గుర్తింపు మహారాష్ట్రకే. ఆంధ్రప్రదేశ్ చట్టం 1983.
లోకాయుక్తలకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. తెలంగాణకు విభజన తర్వాత వేరుగా లోకాయుక్త ఉంది
B. ఉప లోకాయుక్త కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ఉంటారు
C. అన్ని రాష్ట్రాల్లో ముఖ్యమంత్రి తప్పనిసరిగా లోకాయుక్త పరిధిలో ఉంటారు
D. చాలా రాష్ట్రాల్లో పదవీకాలం 5 సంవత్సరాలు లేదా 65/70 ఏళ్లు
Answer & explanation
Correct: C — అన్ని రాష్ట్రాల్లో ముఖ్యమంత్రి తప్పనిసరిగా లోకాయుక్త పరిధిలో ఉంటారు
కొన్ని రాష్ట్రాల్లో ముఖ్యమంత్రి లోకాయుక్త పరిధిలో ఉన్నారు, కొన్నింటిలో లేరు; కాబట్టి 'అన్ని రాష్ట్రాల్లో తప్పనిసరిగా' అనే వాక్యం తప్పు. మిగతా వాక్యాలు నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) లోకాయుక్త రాష్ట్ర స్థాయిలో మంత్రులు, MLAలు, అధికారులపై ఫిర్యాదులు విచారిస్తుంది; 2) లోకాయుక్తను గవర్నర్ నియమిస్తారు; 3) లోకాయుక్త పరిధి కేంద్ర మంత్రులపై కూడా ఉంటుంది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
లోకాయుక్త రాష్ట్ర స్థాయిలో ముఖ్యమంత్రి/మంత్రులు, MLAలు, రాష్ట్ర అధికారులపై ఫిర్యాదులు విచారిస్తుంది, గవర్నర్ నియమిస్తారు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. కేంద్ర మంత్రులు లోక్‌పాల్ పరిధిలోకి వస్తారు, కాబట్టి 3 తప్పు.
లోక్‌పాల్ పరిధికి సంబంధించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) ప్రధానమంత్రిపై విచారణ రహస్యంగా జరుగుతుంది; 2) న్యాయమూర్తులు పరిధిలో రారు; 3) గ్రూప్ D ఉద్యోగులు పరిధిలో లేరు. సరైనవి ఏవి?