జాతీయ & రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC & SHRC) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for జాతీయ & రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC & SHRC) (రాజ్యాంగేతర సంస్థలు (Non-Constitutional Bodies)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) NHRC ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీ; 2) మొదటి చైర్‌పర్సన్ జస్టిస్ రంగనాథ్ మిశ్రా; 3) NHRC కి డైరెక్టర్ జనరల్ (పోలీస్) నేతృత్వంలో దర్యాప్తు విభాగం ఉంది. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1 మరియు 3 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3
మూడు వాక్యాలూ నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి: NHRC ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీలో ఉంది, మొదటి చైర్‌పర్సన్ మాజీ CJI జస్టిస్ రంగనాథ్ మిశ్రా, దర్యాప్తు విభాగానికి DG (పోలీస్) స్థాయి అధికారి నేతృత్వం వహిస్తారు.
కింది వాటిని పరిశీలించండి: 1) UDHR – 10 డిసెంబర్ 1948; 2) PHRA – 1993; 3) NHRC ఏర్పాటు – 10 డిసెంబర్ 1993. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
UDHR 10 డిసెంబర్ 1948న ఆమోదం పొందింది, PHRA 1993లో వచ్చింది కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. NHRC 12 అక్టోబర్ 1993న ఏర్పడింది, 10 డిసెంబర్ 1993న కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.
PHRA 1993 గురించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. మొదట సెప్టెంబర్ 1993లో ఆర్డినెన్స్‌గా వచ్చింది
B. ప్రతి జిల్లాలో మానవ హక్కుల న్యాయస్థానాలు ఏర్పాటు చేస్తారు
C. NHRC, SHRC లు రాజ్యాంగ సంస్థలు
D. 2006, 2019లో సవరించారు
Answer & explanation
Correct: C — NHRC, SHRC లు రాజ్యాంగ సంస్థలు
NHRC, SHRC లు చట్టబద్ధ సంస్థలు; అవి రాజ్యాంగ సంస్థలు కావు. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతా వాక్యాలు నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి. చట్టబద్ధ సంస్థలకు, రాజ్యాంగ సంస్థలకు తేడా (ఉదా: ఎన్నికల సంఘం రాజ్యాంగ సంస్థ) పరీక్షల్లో ముఖ్యం.
మానవ హక్కుల నిర్వచనం (సెక్షన్ 2(1)(d)) గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. ఏ దేశంలోనైనా నైతికంగా ఉండే అన్ని హక్కులు
B. కేవలం ఆదేశిక సూత్రాల్లోని హక్కులు
C. UDHR లోని హక్కులు మాత్రమే
D. రాజ్యాంగం హామీ ఇచ్చిన లేదా అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల్లో పొందుపరిచి, భారత కోర్టుల ద్వారా అమలు చేయగల హక్కులు
Answer & explanation
Correct: D — రాజ్యాంగం హామీ ఇచ్చిన లేదా అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల్లో పొందుపరిచి, భారత కోర్టుల ద్వారా అమలు చేయగల హక్కులు
సెక్షన్ 2(1)(d) ప్రకారం మానవ హక్కులు అంటే రాజ్యాంగం హామీ ఇచ్చిన లేదా అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల్లో పొందుపరిచిన, భారత కోర్టుల ద్వారా అమలు చేయగల జీవించే హక్కు, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, వ్యక్తి గౌరవానికి సంబంధించిన హక్కులు.
NHRC నిర్మాణం (2019 తర్వాత) గురించి సరైన వాక్యం ఏది?
A. చైర్‌పర్సన్‌తో పాటు సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి, హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ముగ్గురు నిపుణులు సభ్యులు
B. చైర్‌పర్సన్‌తో పాటు ఇద్దరు నిపుణులు మాత్రమే
C. చైర్‌పర్సన్‌తో పాటు ఐదుగురు IAS అధికారులు
D. చైర్‌పర్సన్‌తో పాటు మాజీ ఎంపీలు
Answer & explanation
Correct: A — చైర్‌పర్సన్‌తో పాటు సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి, హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, ముగ్గురు నిపుణులు సభ్యులు
2019 తర్వాత NHRC లో చైర్‌పర్సన్, ఒక సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా ఉన్న/పని చేసిన సభ్యుడు, ఒక హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా ఉన్న/పని చేసిన సభ్యుడు, ముగ్గురు మానవ హక్కుల నిపుణులు (కనీసం ఒక మహిళ) ఉంటారు; వీరితో పాటు పదవిరీత్యా సభ్యులు ఉంటారు.
కింది వాటిలో NHRC పదవిరీత్యా సభ్యుల జాబితాలో లేనిది ఏది?
A. జాతీయ ST కమిషన్ చైర్‌పర్సన్
B. కేంద్ర ఎన్నికల కమిషనర్
C. జాతీయ బాలల హక్కుల పరిరక్షణ కమిషన్ చైర్‌పర్సన్
D. దివ్యాంగుల ప్రధాన కమిషనర్
Answer & explanation
Correct: B — కేంద్ర ఎన్నికల కమిషనర్
పదవిరీత్యా సభ్యులు: జాతీయ SC, ST, మహిళా, మైనారిటీల, వెనుకబడిన తరగతుల, బాలల హక్కుల కమిషన్ల చైర్‌పర్సన్లు, దివ్యాంగుల ప్రధాన కమిషనర్. కేంద్ర ఎన్నికల కమిషనర్ ఈ జాబితాలో లేరు.
కింది జతలను పరిశీలించండి: 1) NCBC, NCPCR చైర్‌పర్సన్లు – 2019 సవరణతో పదవిరీత్యా సభ్యులయ్యారు; 2) NCW చైర్‌పర్సన్ – 2019 సవరణతో చేరారు; 3) దివ్యాంగుల ప్రధాన కమిషనర్ – 2019 సవరణతో చేరారు. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 3 మాత్రమే
NCBC, NCPCR చైర్‌పర్సన్లు, దివ్యాంగుల ప్రధాన కమిషనర్ 2019 సవరణతో చేరారు కాబట్టి 1, 3 సరైనవి. జాతీయ మహిళా కమిషన్ (NCW) చైర్‌పర్సన్ అంతకు ముందే సభ్యురాలు, కాబట్టి 2 తప్పు.
NHRC ఎంపిక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి, లోక్‌సభ స్పీకర్, రాజ్యసభ డిప్యూటీ చైర్మన్, రెండు సభల ప్రతిపక్ష నాయకులు, కేంద్ర హోంమంత్రి ఉంటారు. CJI కమిటీలో సభ్యుడు కాదు; న్యాయమూర్తుల నియామకానికి ఆయనతో సంప్రదింపు మాత్రమే జరుగుతుంది.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) 2019కి ముందు NHRC పదవీకాలం 5 సంవత్సరాలు లేదా 70 ఏళ్లు; 2) మళ్లీ నియామకానికి అర్హులు; 3) పదవీ విరమణ తర్వాత కేంద్ర/రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఇతర ఉద్యోగాలకు అర్హులు. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
2019కి ముందు 5 సంవత్సరాలు/70 ఏళ్లు పదవీకాలం, ప్రస్తుతం మళ్లీ నియామకానికి అర్హత ఉంది కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. పదవీ విరమణ తర్వాత కేంద్ర/రాష్ట్ర ప్రభుత్వంలో ఇతర ఉద్యోగాలకు అర్హులు కారు కాబట్టి 3 తప్పు.
కింది వాటిలో NHRC సభ్యుల తొలగింపుకు సంబంధించి సరైన జత ఏది?
A. దుష్ప్రవర్తన – నేరుగా తొలగింపు; దివాలా – సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం
B. దుష్ప్రవర్తన – సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం; దివాలా – నేరుగా తొలగింపు
C. అసమర్థత – నేరుగా తొలగింపు; మానసిక బలహీనత – సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం
D. అన్నింటికీ సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం
Answer & explanation
Correct: B — దుష్ప్రవర్తన – సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం; దివాలా – నేరుగా తొలగింపు
దుష్ప్రవర్తన, అసమర్థతకు సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం; దివాలా, వేరే జీతం ఉద్యోగం, మానసిక/శారీరక బలహీనత, నైతిక దోషంతో కూడిన నేరంలో జైలు శిక్ష వంటి కారణాలకు రాష్ట్రపతి నేరుగా తొలగిస్తారు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) NHRC ప్రధాన కార్యాలయం న్యూఢిల్లీ; 2) మొదటి చైర్‌పర్సన్ జస్టిస్ రంగనాథ్ మిశ్రా; 3) NHRC కి డైరెక్టర్ జనరల్ (పోలీస్) నేతృత్వంలో దర్యాప్తు విభాగం ఉంది. సరైనవి ఏవి?