జాతీయ & రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC & SHRC) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for జాతీయ & రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC & SHRC) (రాజ్యాంగేతర సంస్థలు (Non-Constitutional Bodies)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
NHRC ఎంపిక కమిటీ మరియు SHRC ఎంపిక కమిటీలను పోల్చి సరైన జతను గుర్తించండి.
A. NHRC – ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షుడు; SHRC – ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షుడు
B. NHRC – CJI అధ్యక్షుడు; SHRC – హైకోర్టు CJ అధ్యక్షుడు
C. NHRC – ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షుడు; SHRC – ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షుడు
D. రెండింటికీ రాష్ట్రపతి అధ్యక్షుడు
Answer & explanation
Correct: C — NHRC – ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షుడు; SHRC – ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షుడు
NHRC ఎంపిక కమిటీకి ప్రధానమంత్రి, SHRC ఎంపిక కమిటీకి ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షులు. నియామకం చేసేది NHRC కి రాష్ట్రపతి, SHRC కి గవర్నర్. రెండు కమిటీల్లోనూ ప్రతిపక్ష ప్రాతినిధ్యం ఉండటం గమనార్హం.
NHRC కి సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. సంఘటన జరిగి 1 సంవత్సరం దాటిన విషయాలను విచారించదు
B. సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉంటాయి
C. సుమోటోగా విచారణ చేయగలదు
D. దాని సిఫారసులు ప్రభుత్వానికి కట్టుబడి ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: D — దాని సిఫారసులు ప్రభుత్వానికి కట్టుబడి ఉంటాయి
NHRC సిఫారసులు ప్రభుత్వానికి కట్టుబడి ఉండవు (Not Binding). అందువల్ల మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతా వాక్యాలు నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి. కమిషన్ నిర్ణయాలు కట్టుబడి ఉండకపోవడం దాని ప్రధాన బలహీనత.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) NHRC జైళ్లను సందర్శించి సిఫారసులు చేయగలదు; 2) కోర్టుల్లో జరుగుతున్న మానవ హక్కుల కేసుల్లో జోక్యం చేసుకోగలదు; 3) సాయుధ దళాల ఉల్లంఘనలపై నేరుగా విచారణ చేయగలదు. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
NHRC జైళ్లు, ఖైదీలను ఉంచిన సంస్థలను సందర్శించి సిఫారసులు చేయగలదు, కోర్టుల్లో మానవ హక్కుల కేసుల్లో జోక్యం చేసుకోగలదు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. సాయుధ దళాల ఉల్లంఘనలపై నేరుగా విచారించలేదు, కాబట్టి 3 తప్పు.
A. సాయుధ దళాల ఉల్లంఘనలపై నేరుగా విచారణ చేయలేకపోవడం
B. సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉండటం
C. సిఫారసులు కట్టుబడి ఉండకపోవడం
D. 1 సంవత్సరం దాటిన సంఘటనలు విచారించలేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉండటం
సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉండటం NHRC కి ఉన్న అధికారం, పరిమితి కాదు. మిగతావి (సాయుధ దళాలపై పరిమితి, కట్టుబడి లేని సిఫారసులు, 1 సంవత్సరం గడువు) నోట్స్‌లో పేర్కొన్న పరిమితులు.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) శాసనమండలి ఉన్న రాష్ట్రాల్లో SHRC ఎంపిక కమిటీలో మండలి చైర్మన్, మండలి ప్రతిపక్ష నాయకుడు కూడా ఉంటారు; 2) హైకోర్టు న్యాయమూర్తిని SHRC లో నియమించాలంటే ఆ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తితో సంప్రదించాలి; 3) ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణకు ఉమ్మడి SHRC ఉంది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
శాసనమండలి ఉన్న రాష్ట్రాల్లో మండలి చైర్మన్, ప్రతిపక్ష నాయకుడు కూడా కమిటీలో ఉంటారు; హైకోర్టు న్యాయమూర్తి నియామకానికి ఆ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తితో సంప్రదింపు జరగాలి కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. ఏపీ, తెలంగాణ రెండింటికీ వేర్వేరు SHRC లు ఉన్నాయి, కాబట్టి 3 తప్పు.
A. NHRC చైర్‌పర్సన్ – మాజీ CJI/సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి; SHRC చైర్‌పర్సన్ – హైకోర్టు మాజీ CJ/న్యాయమూర్తి
B. NHRC చైర్‌పర్సన్ – హైకోర్టు మాజీ CJ; SHRC చైర్‌పర్సన్ – మాజీ CJI
C. రెండింటికీ మాజీ CJI మాత్రమే
D. రెండింటికీ ఏ న్యాయమూర్తి అయినా
Answer & explanation
Correct: A — NHRC చైర్‌పర్సన్ – మాజీ CJI/సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి; SHRC చైర్‌పర్సన్ – హైకోర్టు మాజీ CJ/న్యాయమూర్తి
NHRC చైర్‌పర్సన్ మాజీ CJI లేదా మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి; SHRC చైర్‌పర్సన్ హైకోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి లేదా మాజీ హైకోర్టు న్యాయమూర్తి. ఈ స్థాయి భేదాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి.
2019 సవరణకు సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. NHRC లో నిపుణులైన సభ్యులు 2 నుండి 3 కు పెరిగారు
B. NHRC, SHRC పదవీకాలం 3 సంవత్సరాల నుండి 5 సంవత్సరాలకు పెంచారు
C. మళ్లీ నియామకంపై 5 ఏళ్ల పరిమితి తొలగించారు
D. UT ల విధులను కేంద్రం ఏదైనా SHRC కి అప్పగించవచ్చు
Answer & explanation
Correct: B — NHRC, SHRC పదవీకాలం 3 సంవత్సరాల నుండి 5 సంవత్సరాలకు పెంచారు
2019 సవరణ పదవీకాలాన్ని 5 నుండి 3 సంవత్సరాలకు తగ్గించింది, పెంచలేదు. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతావి నోట్స్‌కు అనుగుణంగా సరైనవి. 2019 సవరణ ఇటీవలి పరీక్షల్లో ఎక్కువగా అడుగుతున్న అంశం.
కింది జతలను పరిశీలించండి: 1) ముందు NHRC చైర్‌పర్సన్ – మాజీ CJI మాత్రమే; 2) ముందు SHRC చైర్‌పర్సన్ – హైకోర్టు మాజీ CJ మాత్రమే; 3) ముందు NHRC లో నిపుణులైన సభ్యులు – 3. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
2019కి ముందు NHRC చైర్‌పర్సన్ మాజీ CJI మాత్రమే, SHRC చైర్‌పర్సన్ హైకోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి మాత్రమే కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. అప్పట్లో నిపుణులైన సభ్యులు 2 మంది; 2019లో 3కి పెరిగారు, కాబట్టి 3 తప్పు.
2019 సవరణలో సెక్రటరీ జనరల్ (NHRC)/సెక్రటరీ (SHRC) అధికారాలకు సంబంధించి సరైనది ఏది?
A. న్యాయపరమైన విధులన్నీ వారికే
B. ఎటువంటి అధికారాలు లేవు
C. కేవలం ఆర్థిక అధికారాలు మాత్రమే
D. చైర్‌పర్సన్ నియంత్రణకు లోబడి, న్యాయపరమైన విధులు తప్ప అన్ని పరిపాలనా, ఆర్థిక అధికారాలు
Answer & explanation
Correct: D — చైర్‌పర్సన్ నియంత్రణకు లోబడి, న్యాయపరమైన విధులు తప్ప అన్ని పరిపాలనా, ఆర్థిక అధికారాలు
2019 సవరణ ప్రకారం చైర్‌పర్సన్ నియంత్రణకు లోబడి, న్యాయపరమైన విధులు తప్ప, అన్ని పరిపాలనా, ఆర్థిక అధికారాలు సెక్రటరీ జనరల్ (NHRC)/సెక్రటరీ (SHRC) కి ఇచ్చారు.