Free practice MCQs with answers and explanations for జాతీయ & రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC & SHRC) (రాజ్యాంగేతర సంస్థలు (Non-Constitutional Bodies)). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Correct: C — 3 సంవత్సరాలు లేదా 70 ఏళ్లు – ఏది ముందైతే అది
2019 సవరణ తర్వాత NHRC చైర్‌పర్సన్, సభ్యుల పదవీకాలం 3 సంవత్సరాలు లేదా 70 ఏళ్ల వయస్సు, ఏది ముందైతే అది. 2019కి ముందు 5 సంవత్సరాలు లేదా 70 ఏళ్లు ఉండేది. అంటే గరిష్ఠ వయసు 70 ఏళ్లే మారలేదు.
Revise related study notesCorrect: D — 1 సంవత్సరం
సంఘటన జరిగి 1 సంవత్సరం దాటిన విషయాలను NHRC విచారించదు. ఇది కమిషన్ పరిమితుల్లో ఒకటి. అంటే సంఘటన జరిగిన ఏడాదిలోపే ఫిర్యాదు చేయాలి; ఆ తర్వాత కమిషన్ సాధారణంగా విచారణ చేపట్టదు. ఈ గడువు పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
Revise related study notesCorrect: A — కట్టుబడి ఉండవు (Not Binding)
NHRC సిఫారసులు ప్రభుత్వానికి కట్టుబడి ఉండవు; కానీ తీసుకున్న చర్యలను ప్రభుత్వం 1 నెలలో తెలియజేయాలి. ఇదే దాని పెద్ద పరిమితి. అంటే కమిషన్ కేవలం సలహా, సిఫారసు సంస్థ; అమలు ప్రభుత్వ ఇష్టంపై ఆధారపడుతుంది.
Revise related study notesCorrect: B — సివిల్ కోర్టు అధికారాలు
విచారణలో NHRC కి సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉంటాయి; దాని విచారణలు న్యాయ విచారణ (Judicial Proceedings) స్వభావం కలవి. అది ప్రభుత్వాల నుండి సమాచారం, నివేదికలు కోరవచ్చు.
Revise related study notesCorrect: C — గవర్నర్
SHRC చైర్‌పర్సన్, సభ్యులను గవర్నర్ నియమిస్తారు, ఎంపిక కమిటీ సిఫారసుపై. ఈ కమిటీకి ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షుడు. NHRC లో నియామకం రాష్ట్రపతి చేస్తారు, SHRC లో గవర్నర్; ఈ తేడా పరీక్షల్లో ముఖ్యం. తొలగించేది మాత్రం రాష్ట్రపతి.
Revise related study notesCorrect: D — ముఖ్యమంత్రి
SHRC ఎంపిక కమిటీకి ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షుడు; సభ్యులు శాసనసభ స్పీకర్, రాష్ట్ర హోంమంత్రి, శాసనసభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు (మండలి ఉన్న రాష్ట్రాల్లో మండలి చైర్మన్, ప్రతిపక్ష నాయకుడు కూడా).
Revise related study notesCorrect: A — రాష్ట్ర జాబితా, ఉమ్మడి జాబితా
SHRC రాష్ట్ర జాబితా, ఉమ్మడి జాబితా విషయాలకు సంబంధించిన మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలను విచారిస్తుంది. కేంద్ర జాబితా విషయాలు NHRC పరిధిలో ఉంటాయి. NHRC దేశవ్యాప్తంగా విచారణ చేస్తుంది, SHRC రాష్ట్ర పరిధికే పరిమితం.
Revise related study notesCorrect: B — మాజీ CJI లేదా మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి
2019 సవరణ ప్రకారం NHRC చైర్‌పర్సన్‌గా మాజీ CJI లేదా మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి అర్హులు. ముందు మాజీ CJI మాత్రమే అర్హులు. దీనివల్ల ఎంపిక సులభమైంది. ఈ మార్పు ఎంపిక అవకాశాలను విస్తరించింది.
Revise related study notesCorrect: C — 2 నుండి 3 కు
2019 సవరణతో మానవ హక్కుల నిపుణులైన సభ్యుల సంఖ్య 2 నుండి 3కి పెరిగింది; వీరిలో కనీసం ఒక మహిళ తప్పనిసరి. ఈ మార్పు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు (పారిస్ సూత్రాలు) కోసం సభ్యుల వైవిధ్యాన్ని పెంచడానికి చేసినది. మహిళా ప్రాతినిధ్యం తప్పనిసరి.
Revise related study notesCorrect: D — హైకోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి లేదా మాజీ హైకోర్టు న్యాయమూర్తి
2019 తర్వాత SHRC చైర్‌పర్సన్‌గా హైకోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి లేదా మాజీ హైకోర్టు న్యాయమూర్తి అర్హులు. ముందు హైకోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి మాత్రమే అర్హులు.
Revise related study notes