NHRC విధులు, అధికారాలు & పరిమితులు (Functions of NHRC)
Free practice MCQs with answers and explanations for NHRC విధులు, అధికారాలు & పరిమితులు (Functions of NHRC) in జాతీయ & రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC & SHRC). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
NHRC ఎన్ని సంవత్సరాల కంటే పాత సంఘటనలను విచారించదు?
A. 5 సంవత్సరాలు
B. 10 సంవత్సరాలు
C. 3 సంవత్సరాలు
D. 1 సంవత్సరం
Answer & explanation
Correct: D — 1 సంవత్సరం
సంఘటన జరిగి 1 సంవత్సరం దాటిన విషయాలను NHRC విచారించదు. ఇది కమిషన్ పరిమితుల్లో ఒకటి. అంటే సంఘటన జరిగిన ఏడాదిలోపే ఫిర్యాదు చేయాలి; ఆ తర్వాత కమిషన్ సాధారణంగా విచారణ చేపట్టదు. ఈ గడువు పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు.
NHRC సిఫారసులు ప్రభుత్వానికి కట్టుబడి ఉండవు; కానీ తీసుకున్న చర్యలను ప్రభుత్వం 1 నెలలో తెలియజేయాలి. ఇదే దాని పెద్ద పరిమితి. అంటే కమిషన్ కేవలం సలహా, సిఫారసు సంస్థ; అమలు ప్రభుత్వ ఇష్టంపై ఆధారపడుతుంది.
విచారణలో NHRC కి సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉంటాయి; దాని విచారణలు న్యాయ విచారణ (Judicial Proceedings) స్వభావం కలవి. అది ప్రభుత్వాల నుండి సమాచారం, నివేదికలు కోరవచ్చు.
Correct: A — కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి నివేదిక మాత్రమే కోరగలదు
సాయుధ దళాల (Armed Forces) ఉల్లంఘనలపై NHRC నేరుగా విచారించలేదు; కేంద్ర ప్రభుత్వం నుండి నివేదిక మాత్రమే కోరగలదు. ఇది కమిషన్ పరిమితుల్లో ఒకటి. ఇది సైనిక క్రమశిక్షణ, జాతీయ భద్రత దృష్ట్యా పెట్టిన పరిమితి.
NHRC బాధితులకు పరిహారం, దోషులపై విచారణ ప్రారంభం, మధ్యంతర సహాయం వంటివి సిఫారసు చేయగలదు, సుప్రీంకోర్టు/హైకోర్టును ఆశ్రయించవచ్చు. కానీ నేరుగా శిక్ష విధించే అధికారం దానికి లేదు.
NHRC తీసుకున్న చర్యల గురించి ప్రభుత్వం ఎంత కాలంలో తెలియజేయాలి?
A. 1 సంవత్సరంలో
B. 6 నెలల్లో
C. 1 నెలలో
D. 3 నెలల్లో
Answer & explanation
Correct: C — 1 నెలలో
NHRC సిఫారసులు కట్టుబడి ఉండవు; కానీ తీసుకున్న చర్యలను ప్రభుత్వం 1 నెలలో తెలియజేయాలి. అంటే సిఫారసులు కట్టుబడి ఉండకపోయినా ప్రభుత్వం స్పందించాల్సిన బాధ్యత ఉంది; ఈ గడువు పరీక్షల్లో తరచూ అడుగుతారు. 1 సంవత్సరం అనేది ఫిర్యాదు గడువు.
NHRC కి సంబంధించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. సంఘటన జరిగి 1 సంవత్సరం దాటిన విషయాలను విచారించదు
B. సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉంటాయి
C. సుమోటోగా విచారణ చేయగలదు
D. దాని సిఫారసులు ప్రభుత్వానికి కట్టుబడి ఉంటాయి
Answer & explanation
Correct: D — దాని సిఫారసులు ప్రభుత్వానికి కట్టుబడి ఉంటాయి
NHRC సిఫారసులు ప్రభుత్వానికి కట్టుబడి ఉండవు (Not Binding). అందువల్ల మొదటి వాక్యం తప్పు. మిగతా వాక్యాలు నోట్స్కు అనుగుణంగా సరైనవి. కమిషన్ నిర్ణయాలు కట్టుబడి ఉండకపోవడం దాని ప్రధాన బలహీనత.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) NHRC జైళ్లను సందర్శించి సిఫారసులు చేయగలదు; 2) కోర్టుల్లో జరుగుతున్న మానవ హక్కుల కేసుల్లో జోక్యం చేసుకోగలదు; 3) సాయుధ దళాల ఉల్లంఘనలపై నేరుగా విచారణ చేయగలదు. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
NHRC జైళ్లు, ఖైదీలను ఉంచిన సంస్థలను సందర్శించి సిఫారసులు చేయగలదు, కోర్టుల్లో మానవ హక్కుల కేసుల్లో జోక్యం చేసుకోగలదు కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. సాయుధ దళాల ఉల్లంఘనలపై నేరుగా విచారించలేదు, కాబట్టి 3 తప్పు.
A. సాయుధ దళాల ఉల్లంఘనలపై నేరుగా విచారణ చేయలేకపోవడం
B. సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉండటం
C. సిఫారసులు కట్టుబడి ఉండకపోవడం
D. 1 సంవత్సరం దాటిన సంఘటనలు విచారించలేకపోవడం
Answer & explanation
Correct: B — సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉండటం
సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉండటం NHRC కి ఉన్న అధికారం, పరిమితి కాదు. మిగతావి (సాయుధ దళాలపై పరిమితి, కట్టుబడి లేని సిఫారసులు, 1 సంవత్సరం గడువు) నోట్స్లో పేర్కొన్న పరిమితులు.