రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ – నిర్మాణం & నియామకం (State Human Rights Commission)
Free practice MCQs with answers and explanations for రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ – నిర్మాణం & నియామకం (State Human Rights Commission) in జాతీయ & రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC & SHRC). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (SHRC) సభ్యులను ఎవరు నియమిస్తారు?
A. రాష్ట్రపతి
B. ముఖ్యమంత్రి
C. గవర్నర్
D. హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
Answer & explanation
Correct: C — గవర్నర్
SHRC చైర్పర్సన్, సభ్యులను గవర్నర్ నియమిస్తారు, ఎంపిక కమిటీ సిఫారసుపై. ఈ కమిటీకి ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షుడు. NHRC లో నియామకం రాష్ట్రపతి చేస్తారు, SHRC లో గవర్నర్; ఈ తేడా పరీక్షల్లో ముఖ్యం. తొలగించేది మాత్రం రాష్ట్రపతి.
SHRC ఎంపిక కమిటీకి ముఖ్యమంత్రి అధ్యక్షుడు; సభ్యులు శాసనసభ స్పీకర్, రాష్ట్ర హోంమంత్రి, శాసనసభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు (మండలి ఉన్న రాష్ట్రాల్లో మండలి చైర్మన్, ప్రతిపక్ష నాయకుడు కూడా).
SHRC ఏ జాబితాల విషయాలకు సంబంధించిన ఉల్లంఘనలను విచారిస్తుంది?
A. రాష్ట్ర జాబితా, ఉమ్మడి జాబితా
B. కేంద్ర జాబితా మాత్రమే
C. కేంద్ర జాబితా, ఉమ్మడి జాబితా
D. ఏ జాబితాకైనా కాదు
Answer & explanation
Correct: A — రాష్ట్ర జాబితా, ఉమ్మడి జాబితా
SHRC రాష్ట్ర జాబితా, ఉమ్మడి జాబితా విషయాలకు సంబంధించిన మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలను విచారిస్తుంది. కేంద్ర జాబితా విషయాలు NHRC పరిధిలో ఉంటాయి. NHRC దేశవ్యాప్తంగా విచారణ చేస్తుంది, SHRC రాష్ట్ర పరిధికే పరిమితం.
Correct: D — కనీసం 7 ఏళ్ల అనుభవం ఉన్న జిల్లా న్యాయమూర్తి
SHRC లో ఒక సభ్యుడు హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా ఉన్న/పని చేసిన వ్యక్తి లేదా కనీసం 7 ఏళ్ల అనుభవం ఉన్న జిల్లా న్యాయమూర్తి అయి ఉండాలి. మరో సభ్యుడు మానవ హక్కులపై జ్ఞానం ఉన్నవారు.
SHRC చైర్పర్సన్/సభ్యులను గవర్నర్ నియమించినా, తొలగించేది రాష్ట్రపతి మాత్రమే – NHRC సభ్యులను తొలగించే కారణాలు, విధానంలోనే. ఇది రాష్ట్ర కమిషన్పై కేంద్ర స్థాయి రక్షణను సూచిస్తుంది, తద్వారా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తొలగించలేదు.
Correct: B — రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి (శాసనసభ ముందు ఉంచుతారు)
SHRC నివేదికను రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సమర్పిస్తుంది; అవి శాసనసభ ముందు ఉంచబడతాయి. NHRC నివేదికలు కేంద్ర, సంబంధిత రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు వెళ్లి పార్లమెంటు/శాసనసభ ముందు ఉంచబడతాయి.
కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి: 1) శాసనమండలి ఉన్న రాష్ట్రాల్లో SHRC ఎంపిక కమిటీలో మండలి చైర్మన్, మండలి ప్రతిపక్ష నాయకుడు కూడా ఉంటారు; 2) హైకోర్టు న్యాయమూర్తిని SHRC లో నియమించాలంటే ఆ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తితో సంప్రదించాలి; 3) ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణకు ఉమ్మడి SHRC ఉంది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
శాసనమండలి ఉన్న రాష్ట్రాల్లో మండలి చైర్మన్, ప్రతిపక్ష నాయకుడు కూడా కమిటీలో ఉంటారు; హైకోర్టు న్యాయమూర్తి నియామకానికి ఆ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తితో సంప్రదింపు జరగాలి కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. ఏపీ, తెలంగాణ రెండింటికీ వేర్వేరు SHRC లు ఉన్నాయి, కాబట్టి 3 తప్పు.
A. NHRC చైర్పర్సన్ – మాజీ CJI/సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి; SHRC చైర్పర్సన్ – హైకోర్టు మాజీ CJ/న్యాయమూర్తి
B. NHRC చైర్పర్సన్ – హైకోర్టు మాజీ CJ; SHRC చైర్పర్సన్ – మాజీ CJI
C. రెండింటికీ మాజీ CJI మాత్రమే
D. రెండింటికీ ఏ న్యాయమూర్తి అయినా
Answer & explanation
Correct: A — NHRC చైర్పర్సన్ – మాజీ CJI/సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి; SHRC చైర్పర్సన్ – హైకోర్టు మాజీ CJ/న్యాయమూర్తి
NHRC చైర్పర్సన్ మాజీ CJI లేదా మాజీ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి; SHRC చైర్పర్సన్ హైకోర్టు మాజీ ప్రధాన న్యాయమూర్తి లేదా మాజీ హైకోర్టు న్యాయమూర్తి. ఈ స్థాయి భేదాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి.