మానవ హక్కులు & మానవ హక్కుల రక్షణ చట్టం 1993 (Protection of Human Rights Act, 1993)
Free practice MCQs with answers and explanations for మానవ హక్కులు & మానవ హక్కుల రక్షణ చట్టం 1993 (Protection of Human Rights Act, 1993) in జాతీయ & రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్ (NHRC & SHRC). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Q1Easy
విశ్వ మానవ హక్కుల ప్రకటన (UDHR) ను ఐక్యరాజ్యసమితి ఎప్పుడు ఆమోదించింది?
A. 10 డిసెంబర్ 1948
B. 26 జనవరి 1950
C. 12 అక్టోబర్ 1993
D. 24 అక్టోబర్ 1945
Answer & explanation
Correct: A — 10 డిసెంబర్ 1948
UDHR ను ఐక్యరాజ్యసమితి 10 డిసెంబర్ 1948న ఆమోదించింది; అందుకే ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 10ని మానవ హక్కుల దినోత్సవంగా జరుపుకుంటారు. 12 అక్టోబర్ 1993న NHRC ఏర్పడింది, 26 జనవరి 1950న భారత రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చింది.
భారత పార్లమెంటు మానవ హక్కుల రక్షణ చట్టాన్ని ఏ సంవత్సరంలో చేసింది?
A. 1948
B. 1993
C. 2006
D. 2019
Answer & explanation
Correct: B — 1993
మానవ హక్కుల రక్షణ చట్టం (PHRA) 1993లో చేశారు; మొదట సెప్టెంబర్ 1993లో ఆర్డినెన్స్ ద్వారా, తర్వాత చట్టంగా వచ్చింది. 2006, 2019లో దీన్ని సవరించారు. 1948 UDHR ఆమోదించిన సంవత్సరం.
ప్రతి దేశం స్వతంత్ర జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థ ఏర్పాటు చేయాలని సూచించిన సూత్రాలు ఏవి?
A. పంచశీల సూత్రాలు
B. ఆదేశిక సూత్రాలు
C. పారిస్ సూత్రాలు (Paris Principles)
D. లక్ష్యాల తీర్మానం
Answer & explanation
Correct: C — పారిస్ సూత్రాలు (Paris Principles)
పారిస్ సూత్రాలు (1991–93) ప్రతి దేశం స్వతంత్ర జాతీయ మానవ హక్కుల సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని సూచించాయి. భారత్లో NHRC దీని ప్రభావంతో ఏర్పడింది. మిగతావి వేర్వేరు సందర్భాలకు సంబంధించినవి.
మానవ హక్కుల న్యాయస్థానాలు (Human Rights Courts) ఎక్కడ ఏర్పాటు చేస్తారు?
A. ప్రతి గ్రామంలో
B. ఢిల్లీలో మాత్రమే
C. ప్రతి రాష్ట్ర రాజధానిలో మాత్రమే
D. ప్రతి జిల్లాలో
Answer & explanation
Correct: D — ప్రతి జిల్లాలో
PHRA 1993 ప్రకారం త్వరిత విచారణ కోసం ప్రతి జిల్లాలో మానవ హక్కుల న్యాయస్థానాలు ఏర్పాటు చేస్తారు. NHRC కేంద్ర స్థాయిలో, SHRC రాష్ట్ర స్థాయిలో ఉంటాయి. ఈ న్యాయస్థానాలు మానవ హక్కుల ఉల్లంఘన కేసులను వేగంగా విచారిస్తాయి.
NHRC, SHRC లు మానవ హక్కుల రక్షణ చట్టం 1993 ద్వారా ఏర్పడిన చట్టబద్ధ సంస్థలు; అవి రాజ్యాంగ సంస్థలు కావు. పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా ఏర్పడినందున చట్టబద్ధ సంస్థలు అంటారు.
NHRC మానవ హక్కుల రక్షణ చట్టం 1993 (PHRA) ప్రకారం 12 అక్టోబర్ 1993న ఏర్పడింది. లోక్పాల్ చట్టం అవినీతి విచారణకు, CVC చట్టం నిఘాకు, సమాచార హక్కు చట్టం పారదర్శకతకు సంబంధించినవి.
PHRA 1993 లో 'మానవ హక్కులు' నిర్వచనం ఏ సెక్షన్లో ఉంది?
A. సెక్షన్ 6
B. సెక్షన్ 2(1)(d)
C. సెక్షన్ 17A
D. సెక్షన్ 12
Answer & explanation
Correct: B — సెక్షన్ 2(1)(d)
PHRA 1993 లో మానవ హక్కులు (జీవించే హక్కు, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, వ్యక్తి గౌరవానికి సంబంధించిన హక్కులు) నిర్వచనం సెక్షన్ 2(1)(d) లో ఉంది; ఇవి రాజ్యాంగం హామీ ఇచ్చిన లేదా అంతర్జాతీయ ఒప్పందాల్లో పొందుపరిచి, భారత కోర్టుల ద్వారా అమలు చేయగలవై ఉండాలి.
Correct: C — NHRC, SHRC లు, మానవ హక్కుల న్యాయస్థానాలు
PHRA 1993 కేంద్ర స్థాయిలో NHRC, రాష్ట్ర స్థాయిలో SHRC లు, ప్రతి జిల్లాలో మానవ హక్కుల న్యాయస్థానాలను ఏర్పాటు చేసింది. లోక్పాల్, CVC, CBI వేర్వేరు చట్టాలు/తీర్మానాల ద్వారా ఏర్పడ్డాయి.
మానవ హక్కుల రక్షణ చట్టం 1993 ను 2006, 2019లో సవరించారు. 2019 సవరణ NHRC/SHRC నిర్మాణం, పదవీకాలం, అర్హతల్లో ముఖ్య మార్పులు చేసింది. మొదటి సవరణ 2006లో జరిగింది; 2019 సవరణను ఇటీవలి పరీక్షల్లో ఎక్కువగా అడుగుతున్నారు.
కింది వాటిని పరిశీలించండి: 1) UDHR – 10 డిసెంబర్ 1948; 2) PHRA – 1993; 3) NHRC ఏర్పాటు – 10 డిసెంబర్ 1993. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
UDHR 10 డిసెంబర్ 1948న ఆమోదం పొందింది, PHRA 1993లో వచ్చింది కాబట్టి 1, 2 సరైనవి. NHRC 12 అక్టోబర్ 1993న ఏర్పడింది, 10 డిసెంబర్ 1993న కాదు; కాబట్టి 3 తప్పు.