సంతానం కమిటీ – అవినీతి నిరోధానికి సిఫారసులు (Santhanam Committee)
Free practice MCQs with answers and explanations for సంతానం కమిటీ – అవినీతి నిరోధానికి సిఫారసులు (Santhanam Committee) in CVC & CBI (Vigilance & Investigation). Tap an option to check instantly.
Q1Easy
CVC, CBI ఏర్పాటుకు సిఫారసు చేసిన కమిటీ ఏది?
A. సంతానం కమిటీ (అవినీతి నిరోధక కమిటీ)
B. బల్వంత్రాయ్ మెహతా కమిటీ
C. సర్కారియా కమిషన్
D. అశోక్ మెహతా కమిటీ
Answer & explanation
Correct: A — సంతానం కమిటీ (అవినీతి నిరోధక కమిటీ)
కె. సంతానం అధ్యక్షతన 1962లో ఏర్పడిన అవినీతి నిరోధక కమిటీ (Committee on Prevention of Corruption) 1964లో నివేదిక ఇచ్చింది. దాని సిఫారసులతోనే CVC, CBI పుట్టాయి. మిగతా కమిటీలు పంచాయతీరాజ్, కేంద్ర-రాష్ట్ర సంబంధాలకు సంబంధించినవి.
CBI 1 ఏప్రిల్ 1963న కేంద్ర హోంమంత్రిత్వ శాఖ తీర్మానం ద్వారా ఏర్పాటైంది. CVC ఫిబ్రవరి 1964లో ఏర్పడింది, DSPE చట్టం 1946 నాటిది, ప్రత్యేక పోలీసు సంస్థ (SPE) 1941లో ఏర్పడింది.
సంతానం కమిటీ మంత్రుల కోసం ప్రవర్తనా నియమావళిని, మంత్రులపై ఆరోపణల విచారణకు ప్రత్యేక జాతీయ ట్రిబ్యునల్ను సిఫారసు చేసింది. CVC, బలమైన కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ కూడా దాని సిఫారసులే.
అవినీతి నిరోధక చట్టం (1988) కు 2018 సవరణలో ఏ ముఖ్య మార్పు చేశారు?
A. లంచం ఇచ్చేవారినీ నేరస్థులుగా చేర్చారు
B. లంచం తీసుకోవడం నేరం కాదని చేశారు
C. CVC ని రద్దు చేశారు
D. CBI కి చట్టబద్ధత ఇచ్చారు
Answer & explanation
Correct: A — లంచం ఇచ్చేవారినీ నేరస్థులుగా చేర్చారు
అవినీతి నిరోధక చట్టం 1988ని 2018లో సవరించి లంచం ఇచ్చేవారినీ నేరస్థులుగా చేర్చారు. అదే సవరణలో సెక్షన్ 17A కూడా చేరింది. ఈ మార్పు వల్ల లంచం ఇవ్వడం కూడా శిక్షార్హమైన నేరమైంది; దీనికి ముందు లంచం తీసుకునేవారే ప్రధానంగా నేరస్థులు.
సంతానం కమిటీ CVC, బలమైన కేంద్ర దర్యాప్తు సంస్థ, మంత్రులకు ప్రవర్తనా నియమావళి, మంత్రులపై ఆరోపణల విచారణకు ప్రత్యేక జాతీయ ట్రిబ్యునల్ సిఫారసు చేసింది. లోక్పాల్ ఏర్పాటు ఈ జాబితాలో లేదు.
నోట్స్ ప్రకారం కె. సంతానం పార్లమెంటు సభ్యుడు, ఆయన అధ్యక్షతన అవినీతి నిరోధక కమిటీ ఏర్పడింది. కమిటీ 1962లో ఏర్పడి 1964లో నివేదిక ఇచ్చింది. ఈ కమిటీ 1962లో ఏర్పడి 1964లో నివేదిక ఇచ్చింది.
కింది సంస్థలను వాటి ఏర్పాటు కాలక్రమంలో అమర్చండి (పాతది నుండి కొత్తదానికి).
A. SPE (1941) – DSPE చట్టం (1946) – CBI (1963) – CVC (1964)
B. DSPE చట్టం (1946) – SPE (1941) – CVC (1964) – CBI (1963)
C. CBI (1963) – SPE (1941) – DSPE చట్టం (1946) – CVC (1964)
D. SPE (1941) – CVC (1964) – DSPE చట్టం (1946) – CBI (1963)
Answer & explanation
Correct: A — SPE (1941) – DSPE చట్టం (1946) – CBI (1963) – CVC (1964)
సరైన క్రమం: ప్రత్యేక పోలీసు సంస్థ (SPE) 1941, DSPE చట్టం 1946, CBI 1 ఏప్రిల్ 1963, CVC ఫిబ్రవరి 1964. మిగతా వరుసల్లో సంవత్సరాల క్రమం తారుమారైంది. కాబట్టి CBI కంటే CVC ఏడాది ఆలస్యంగా ఏర్పడింది.
కింది జతలను పరిశీలించండి: 1) సంతానం కమిటీ – 1962లో ఏర్పాటు; 2) CBI – ఫిబ్రవరి 1964; 3) CVC – 1 ఏప్రిల్ 1963. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 1 మాత్రమే
C. 2 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మాత్రమే
సంతానం కమిటీ 1962లో ఏర్పడింది కాబట్టి 1 సరైనది. CBI 1 ఏప్రిల్ 1963న, CVC ఫిబ్రవరి 1964లో ఏర్పడ్డాయి; 2, 3 జతల్లో తేదీలు తారుమారయ్యాయి. ఈ తేదీలను గందరగోళపరచకుండా ఉండాలి.
'అవినీతి నిరోధక చట్టం, 1988' గురించి కింది వాటిలో సరికాని వాక్యం ఏది?
A. 2018లో సవరించి లంచం ఇచ్చేవారినీ నేరస్థులుగా చేర్చారు
B. CVC దాని కింద నేరాల దర్యాప్తు విషయంలో CBI ని పర్యవేక్షిస్తుంది
C. దాన్ని 2013లో సవరించి లోక్పాల్ ఏర్పాటు చేశారు
D. 2018 సవరణలో సెక్షన్ 17A చేర్చారు
Answer & explanation
Correct: C — దాన్ని 2013లో సవరించి లోక్పాల్ ఏర్పాటు చేశారు
నోట్స్ ప్రకారం అవినీతి నిరోధక చట్టం 1988ని 2018లో సవరించారు; లోక్పాల్ 2013 చట్టం ద్వారా వేరుగా ఏర్పడింది, 1988 చట్టం సవరణ ద్వారా కాదు. కాబట్టి మొదటి వాక్యం తప్పు.