కేంద్ర నిఘా కమిషన్ ఏర్పాటు & CVC చట్టం 2003 (Central Vigilance Commission)

Correct: D — కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక తీర్మానం ద్వారా

CVC ఫిబ్రవరి 1964లో కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక తీర్మానం ద్వారా ఏర్పడింది. అప్పుడు అది రాజ్యాంగేతర, చట్టేతర సంస్థ. 2003లో CVC చట్టం ద్వారా చట్టబద్ధ సంస్థగా మారింది.

Correct: A — 2003

CVC చట్టం, 2003 పార్లమెంటు చట్టం ద్వారా CVC ని శాశ్వత చట్టబద్ధ సంస్థగా చేసింది. 1998లో ఆర్డినెన్స్ ద్వారా మొదట చట్టబద్ధ హోదా ఇచ్చారు; 1988 అవినీతి నిరోధక చట్టం సంవత్సరం.

Correct: B — కేంద్ర నిఘా కమిషనర్ (Central Vigilance Commissioner)

CVC లో కేంద్ర నిఘా కమిషనర్ అధ్యక్షుడిగా ఉంటారు, గరిష్ఠంగా ఇద్దరు నిఘా కమిషనర్లు (Vigilance Commissioners) సభ్యులుగా ఉంటారు. ఇది బహుళ సభ్య సంస్థ. కాబట్టి లోక్‌పాల్ లేదా న్యాయమూర్తులు దాని అధ్యక్షులు కారు.

Correct: C — 4 సంవత్సరాలు లేదా 65 ఏళ్ల వయస్సు – ఏది ముందైతే అది

కేంద్ర నిఘా కమిషనర్ పదవీకాలం 4 సంవత్సరాలు లేదా 65 ఏళ్ల వయస్సు, ఏది ముందైతే అది. పదవీ విరమణ తర్వాత ఆయన కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల్లో ఏ పదవికీ అర్హుడు కాదు.

Correct: D — UPSC చైర్మన్

కేంద్ర నిఘా కమిషనర్ జీతం UPSC చైర్మన్‌కు సమానం; నిఘా కమిషనర్ల జీతం UPSC సభ్యులకు సమానం. ఈ జీతాల సమానత్వం కమిషన్ స్వతంత్రతను, ఉన్నత హోదాను సూచిస్తుంది; ఇది పోటీ పరీక్షల్లో తరచూ అడిగే వివరం.

Correct: D — వినీత్ నారాయణ్ కేసు (1997)

వినీత్ నారాయణ్ కేసు (1997)లో (జైన్ హవాలా కేసు నేపథ్యం) CVC కి చట్టబద్ధ హోదా ఇవ్వాలని, CBI పై పర్యవేక్షణ అధికారం ఇవ్వాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. సుబ్రమణియన్ స్వామి కేసు సెక్షన్ 6A రద్దుకు సంబంధించినది.

Correct: A — సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి

కేంద్ర నిఘా కమిషనర్ నియామక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి (అధ్యక్షుడు), కేంద్ర హోంమంత్రి, లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు ఉంటారు. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఈ కమిటీలో సభ్యుడు కాదు (ఆయన CBI డైరెక్టర్ ఎంపిక కమిటీలో ఉంటారు).

Correct: B — రాష్ట్రపతి (తన సంతకం, ముద్రతో కూడిన వారెంట్ ద్వారా)

కేంద్ర నిఘా కమిషనర్‌ను రాష్ట్రపతి తన సంతకం, ముద్రతో కూడిన వారెంట్ ద్వారా నియమిస్తారు, ఎంపిక కమిటీ సిఫారసుపై. కమిటీకి ప్రధానమంత్రి అధ్యక్షుడు. ఎంపిక కమిటీలో ప్రధానమంత్రి, కేంద్ర హోంమంత్రి, లోక్‌సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు ఉంటారు.

Correct: C — సుప్రీంకోర్టు విచారణ

దుష్ప్రవర్తన/అసమర్థతపై రాష్ట్రపతి తొలగింపుకు ముందు సుప్రీంకోర్టు విచారణ అవసరం. దివాలా, వేరే జీతం వచ్చే ఉద్యోగం, నైతిక దోషంతో కూడిన నేరం వంటి కారణాలపై నేరుగా తొలగించవచ్చు.

Correct: D — 1964 తీర్మానం – 1997 వినీత్ నారాయణ్ తీర్పు – 1998 ఆర్డినెన్స్ – 2003 చట్టం

CVC చరిత్ర: 1964లో కార్యనిర్వాహక తీర్మానం, 1997లో వినీత్ నారాయణ్ తీర్పు, 1998లో ఆర్డినెన్స్, 2003లో CVC చట్టం. మిగతా వరుసల్లో ఈ క్రమం తారుమారైంది. ఈ క్రమం పరీక్షల్లో సంవత్సరాల వరుసగా అడుగుతారు.