కేంద్ర నిఘా కమిషన్ విధులు & అధికారాలు (Functions of CVC)

Correct: A — అవినీతి నిరోధక చట్టం, 1988

CVC అవినీతి నిరోధక చట్టం 1988 కింద నేరాల దర్యాప్తు విషయంలో ఢిల్లీ ప్రత్యేక పోలీసు సంస్థ (CBI) పనితీరుపై పర్యవేక్షణ (Superintendence) చేస్తుంది. CVC స్వయంగా దర్యాప్తు సంస్థ కాదు.

Correct: B — రాష్ట్రపతికి

CVC వార్షిక నివేదికను రాష్ట్రపతికి సమర్పిస్తుంది; రాష్ట్రపతి దాన్ని పార్లమెంటు ముందు ఉంచుతారు. ప్రధానమంత్రికి లేదా స్పీకర్‌కు నేరుగా సమర్పించదు; ఈ విధానం పార్లమెంటు పర్యవేక్షణకు దారితీస్తుంది, ఇది పారదర్శకతను పెంచుతుంది.

Correct: C — సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ (అక్టోబర్ 31)

నిఘా అవగాహన వారం సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్ జయంతి (అక్టోబర్ 31) వచ్చే వారంలో జరుపుతారు. ఇది CVC ఆధ్వర్యంలో అవినీతిపై అవగాహన కోసం చేసే కార్యక్రమం. గాంధీ జయంతి లేదా నెహ్రూ జయంతికి సంబంధం లేదు.

Correct: D — CVC

2004లో ప్రభుత్వ తీర్మానం (PIDPI Resolution) ద్వారా అవినీతిపై సమాచారం ఇచ్చేవారి ఫిర్యాదులు స్వీకరించే నియమిత సంస్థ (Designated Agency) గా CVC ని ప్రకటించారు. విజిల్ బ్లోయర్స్ రక్షణ చట్టం 2014 కూడా తర్వాత వచ్చింది.

Correct: D — కేంద్ర ప్రభుత్వ గ్రూప్ 'A' అధికారులు, అఖిల భారత సర్వీసుల సభ్యులు (కేంద్ర వ్యవహారాల్లో)

CVC అఖిల భారత సర్వీసుల సభ్యులు (కేంద్ర వ్యవహారాల్లో), కేంద్ర ప్రభుత్వ గ్రూప్ 'A' అధికారులు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, బ్యాంకుల్లో నిర్దిష్ట స్థాయి అధికారులపై ఆరోపణలను విచారిస్తుంది. ముఖ్యమంత్రులు, ఎంపీలు, న్యాయమూర్తులు దీని పరిధిలో లేరు.

Correct: A — దానికి సొంత దర్యాప్తు బలగం లేదు; సలహా మాత్రమే ఇస్తుంది

CVC సలహా, పర్యవేక్షణ సంస్థ; శిక్ష వేయలేదు, కేసు నమోదు చేయలేదు, సొంత దర్యాప్తు బలగం లేదు. ఇది చట్టబద్ధ సంస్థ, రాజ్యాంగ సంస్థ కాదు. విచారణలో సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉంటాయి.

Correct: B — కేంద్ర నిఘా కమిషనర్

CBI లో SP స్థాయి, అంతకంటే పై స్థాయి అధికారుల నియామకంపై సిఫారసు చేసే కమిటీకి కేంద్ర నిఘా కమిషనర్ అధ్యక్షుడు (CBI డైరెక్టర్ ఎంపిక కాకుండా). ED డైరెక్టర్ ఎంపిక కమిటీకి కూడా CVC అధ్యక్షత వహిస్తుంది.

Correct: D — 1 మరియు 3 మాత్రమే

విచారణలో CVC కి సివిల్ కోర్టు అధికారాలు ఉన్నాయి; ED డైరెక్టర్ ఎంపిక కమిటీకి CVC అధ్యక్షత వహిస్తుంది కాబట్టి 1, 3 సరైనవి. CVC కేసు నమోదు చేయలేదు, శిక్ష వేయలేదు కాబట్టి 2 తప్పు.

Correct: A — PIDPI తీర్మానం – 2004; విజిల్ బ్లోయర్స్ రక్షణ చట్టం – 2014

నోట్స్ ప్రకారం ప్రభుత్వ తీర్మానం (PIDPI) 2004లో, విజిల్ బ్లోయర్స్ రక్షణ చట్టం 2014లో వచ్చాయి. మిగతా ఎంపికల్లో సంవత్సరాలు తారుమారయ్యాయి. ఈ రెండు సంవత్సరాలను పరస్పరం కలపకూడదు.

Correct: B — CVC నిఘా/పర్యవేక్షణ సంస్థ; CBI దర్యాప్తు సంస్థ

CVC నిఘా పర్యవేక్షణ (Vigilance Superintendence), సలహా సంస్థ; CBI నిజమైన దర్యాప్తు సంస్థ. సంతానం కమిటీ ఈ రెండు పాత్రలకు రెండు సంస్థలను సూచించింది: కాపలా (CVC), దర్యాప్తు (CBI). రెండూ రాజ్యాంగ సంస్థలు కావు.