ముఖ్యమైన సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు (Landmark Judgments) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ముఖ్యమైన సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు (Landmark Judgments) (ముఖ్య ఆర్టికల్స్, సవరణలు & తీర్పులు (Articles, Amendments & Judgments)). Tap an option to check instantly · page 5 of 6.
Q41Hard
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) గోపాలన్ కేసులో ఆర్టికల్ 21 లోని "చట్టం నిర్దేశించిన పద్ధతి"కి సంకుచిత అర్థం ఇచ్చారు. 2) చంపకం దొరైరాజన్ కేసులో కమ్యూనల్ G.O. ను కొట్టివేశారు. 3) గోపాలన్ తీర్పును మేనకా గాంధీ కేసు సమర్థించింది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. మేనకా గాంధీ కేసు (1978) గోపాలన్ సంకుచిత అభిప్రాయాన్ని తోసిపుచ్చి, చట్టం నిర్దేశించిన పద్ధతి న్యాయంగా ఉండాలని చెప్పింది; కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు.
B. ఇది ఆర్టికల్ 15(1), 29(2) ఉల్లంఘనగా భావించబడింది
C. ఈ కేసు తర్వాత 1వ సవరణ ఆర్టికల్ 15(4) ను చేర్చింది
D. ఈ కేసు ఫలితంగా ఆర్టికల్ 19(2) లో "ప్రజా శాంతి" పరిమితి చేర్చబడింది
Answer & explanation
Correct: D — ఈ కేసు ఫలితంగా ఆర్టికల్ 19(2) లో "ప్రజా శాంతి" పరిమితి చేర్చబడింది
ఆర్టికల్ 19(2) లో "ప్రజా శాంతి" పరిమితి రొమేష్ థాపర్ ప్రెస్ స్వేచ్ఛ కేసు నేపథ్యంలో వచ్చింది, చంపకం దొరైరాజన్ కేసు వల్ల కాదు. చంపకం కేసు ఫలితంగా ఆర్టికల్ 15(4) వచ్చింది.
పార్లమెంటు సవరణ అధికారానికి సంబంధించిన కింది కేసులను కాలక్రమంలో (పాత నుండి కొత్తదికి) అమర్చండి.
A. శంకరీ ప్రసాద్ → సజ్జన్ సింగ్ → గోలక్‌నాథ్ → కేశవానంద భారతి
B. సజ్జన్ సింగ్ → శంకరీ ప్రసాద్ → గోలక్‌నాథ్ → కేశవానంద భారతి
C. శంకరీ ప్రసాద్ → గోలక్‌నాథ్ → సజ్జన్ సింగ్ → కేశవానంద భారతి
D. శంకరీ ప్రసాద్ → సజ్జన్ సింగ్ → కేశవానంద భారతి → గోలక్‌నాథ్
Answer & explanation
Correct: A — శంకరీ ప్రసాద్ → సజ్జన్ సింగ్ → గోలక్‌నాథ్ → కేశవానంద భారతి
శంకరీ ప్రసాద్ (1951) → సజ్జన్ సింగ్ (1965) → గోలక్‌నాథ్ (1967) → కేశవానంద భారతి (1973). "శంకరీ – సజ్జన్: అవును (సవరించవచ్చు); గోలక్‌నాథ్: కాదు; కేశవానంద: అవును, కానీ ప్రాథమిక నిర్మాణం మార్చకూడదు" అని గుర్తుంచుకోవచ్చు.
గోలక్‌నాథ్ కేసు గురించి ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) 11 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది. 2) 6:5 మెజారిటీతో తీర్పు వచ్చింది. 3) పాత సవరణలన్నింటినీ వెనుకటి తేదీ నుండి రద్దు చేసింది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
గోలక్‌నాథ్ ధర్మాసనంలో 11 మంది న్యాయమూర్తులు ఉన్నారు, మెజారిటీ 6:5 (ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి). Prospective Overruling ప్రకారం పాత సవరణలు చెల్లుతాయి, భవిష్యత్తులో మాత్రమే FR లను సవరించకూడదు; కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు.
ఎన్నికల సంస్కరణల తీర్పులకు సంబంధించిన కింది జతలలో సరైనది కానిది ఏది?
A. PUCL (2013) – NOTA ఆప్షన్
B. లిల్లీ థామస్ (2013) – దోషి అయిన ప్రజాప్రతినిధుల అనర్హత
C. ADR vs భారత ప్రభుత్వం (2024) – NOTA ఆప్షన్
D. కిహోటో హోల్లోహన్ (1992) – 10వ షెడ్యూల్ చెల్లుబాటు
Answer & explanation
Correct: C — ADR vs భారత ప్రభుత్వం (2024) – NOTA ఆప్షన్
ADR vs భారత ప్రభుత్వం (ఫిబ్రవరి 2024) ఎలక్టోరల్ బాండ్ల పథకం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని తీర్పు ఇచ్చింది; NOTA కు సంబంధించినది PUCL (2013). కాబట్టి "ADR – NOTA" జత తప్పు.
A. పార్లమెంటు ప్రాథమిక హక్కులను అసలు సవరించలేదని చెప్పింది
B. పార్లమెంటు రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగాన్నైనా సవరించవచ్చని చెప్పింది
C. ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని మార్చకూడదని చెప్పింది
D. ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమని చెప్పింది
Answer & explanation
Correct: A — పార్లమెంటు ప్రాథమిక హక్కులను అసలు సవరించలేదని చెప్పింది
కేశవానంద తీర్పు ప్రకారం పార్లమెంటు ప్రాథమిక హక్కులతో సహా రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగాన్నైనా సవరించవచ్చు; కానీ ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని మార్చకూడదు. "ప్రాథమిక హక్కులను అసలు సవరించలేదు" అనేది గోలక్‌నాథ్ అభిప్రాయం, కేశవానందది కాదు.
C. మినర్వా మిల్స్ – బెంగళూరు వస్త్ర మిల్లు స్వాధీనం
D. గోలక్‌నాథ్ – పంజాబ్ భూ పరిమితి చట్టం
Answer & explanation
Correct: B — మేనకా గాంధీ – కేరళ ఎడనీర్ మఠం భూసంస్కరణల చట్టం
మేనకా గాంధీ కేసు ఆమె పాస్‌పోర్ట్ స్వాధీనానికి సంబంధించినది; ఎడనీర్ మఠం భూసంస్కరణల చట్టం కేశవానంద భారతి కేసుకు నేపథ్యం. మినర్వా మిల్స్ బెంగళూరు వస్త్ర మిల్లు స్వాధీనం కేసు, గోలక్‌నాథ్ కుటుంబం పంజాబ్ భూ పరిమితి చట్టాన్ని సవాలు చేసింది.
ఇందిరా గాంధీ vs రాజ్ నారాయణ్ (1975) గురించి ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) అలహాబాద్ హైకోర్టు 12 జూన్ 1975న ఇందిరా గాంధీ ఎన్నికను రద్దు చేసింది. 2) తీర్పు ఇచ్చింది జస్టిస్ జగ్‌మోహన్‌లాల్ సిన్హా. 3) సుప్రీంకోర్టు 42వ సవరణను కొట్టివేసింది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 2 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: C — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. సుప్రీంకోర్టు ఈ కేసులో 39వ సవరణలోని ఒక నిబంధనను (ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతాన్ని ఉపయోగించి) కొట్టివేసింది; 42వ సవరణ (1976) తర్వాతి కాలానికి చెందింది. కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు.
మినర్వా మిల్స్, వామన్ రావు, కొయెల్హో కేసుల గురించి ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) మినర్వా మిల్స్ ఆర్టికల్ 368(4), (5) ను కొట్టివేసింది. 2) వామన్ రావు కేసు 24 ఏప్రిల్ 1973 కి ముందు 9వ షెడ్యూల్ చట్టాలు చెల్లుతాయని చెప్పింది. 3) కొయెల్హో కేసును 7 మంది న్యాయమూర్తులు విచారించారు. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1, 2 మరియు 3
D. 1 మరియు 2 మాత్రమే
Answer & explanation
Correct: D — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. కొయెల్హో కేసును 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది, 7 మంది కాదు; కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు. ఈ కేసు 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలకు ప్రాథమిక నిర్మాణ పరీక్ష వర్తిస్తుందని తేల్చింది.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) గోపాలన్ కేసులో ఆర్టికల్ 21 లోని "చట్టం నిర్దేశించిన పద్ధతి"కి సంకుచిత అర్థం ఇచ్చారు. 2) చంపకం దొరైరాజన్ కేసులో కమ్యూనల్ G.O. ను కొట్టివేశారు. 3) గోపాలన్ తీర్పును మేనకా గాంధీ కేసు సమర్థించింది. సరైనవి ఏవి?