ముఖ్యమైన సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు (Landmark Judgments) · Practice MCQs

Correct: A — 24 ఏప్రిల్ 1973

24 ఏప్రిల్ 1973 (కేశవానంద తీర్పు రోజు) కి ముందు 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు చెల్లుతాయి; ఆ తేదీ తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు ప్రాథమిక నిర్మాణ పరీక్షకు లోబడతాయి. ఐ.ఆర్. కొయెల్హో (2007) కూడా ఇదే తేదీని ఆధారంగా తీసుకుంది.

Correct: B — 9

కొయెల్హో కేసును 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది; 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత 9వ షెడ్యూల్‌లో చేర్చిన చట్టాలు ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీస్తే న్యాయ సమీక్షకు లోబడతాయని, 9వ షెడ్యూల్ "పూర్తి రక్షణ కవచం" కాదని తేల్చింది.

Correct: C — ప్రాథమిక హక్కులు – ఆదేశిక సూత్రాల మధ్య సమతుల్యత

మినర్వా మిల్స్ కేసులో ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల మధ్య సమతుల్యత (Harmony and Balance) ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగమని కోర్టు చెప్పింది; అన్ని DPSP లకు FR లపై ఆధిక్యత ఇచ్చిన 42వ సవరణ మార్పును కొట్టివేసింది. పరిమిత సవరణ అధికారం, న్యాయ సమీక్ష కూడా ప్రాథమిక నిర్మాణమే.

Correct: D — ఓల్గా టెల్లిస్ (1985)

ముంబై ఫుట్‌పాత్ నివాసులకు సంబంధించిన ఓల్గా టెల్లిస్ కేసు (1985) జీవనోపాధి హక్కును ఆర్టికల్ 21 లో భాగంగా గుర్తించింది. హుస్సేనారా ఖాతూన్ త్వరిత విచారణ హక్కు, ఉన్నికృష్ణన్ విద్యా హక్కు, కామన్ కాజ్ గౌరవంగా మరణించే హక్కుకు సంబంధించినవి.

Correct: A — హుస్సేనారా ఖాతూన్ (1979)

హుస్సేనారా ఖాతూన్ కేసు (1979) లో విచారణ లేకుండా ఏళ్ల తరబడి జైళ్లలో ఉన్న అండర్ ట్రయల్ ఖైదీల సమస్యపై త్వరిత విచారణ హక్కు ఆర్టికల్ 21 లో భాగమని కోర్టు చెప్పింది. ఇది తొలి ప్రముఖ PIL గా పేరొందింది.

Correct: B — ముస్లిం మహిళల (విడాకులపై హక్కుల రక్షణ) చట్టం, 1986

షా బానో తీర్పు (1985) తర్వాత పార్లమెంటు ముస్లిం మహిళల (విడాకులపై హక్కుల రక్షణ) చట్టం 1986 తెచ్చింది. POSH చట్టం 2013 విశాఖ కేసు ఆధారంగా, RTE చట్టం 2009 ఆర్టికల్ 21A అమలుకు వచ్చాయి.

Correct: C — 50%

ఇంద్రా సాహ్నీ కేసులో OBC లకు 27% రిజర్వేషన్ సమర్థించబడింది; మొత్తం రిజర్వేషన్లు సాధారణంగా 50% మించకూడదని, OBC లలో క్రీమీ లేయర్‌ను మినహాయించాలని కోర్టు చెప్పింది. 27% అనేది OBC రిజర్వేషన్ మాత్రమే, మొత్తం పరిమితి కాదు.

Correct: D — శాసనసభలో బల పరీక్ష (Floor Test) ద్వారా

బొమ్మై కేసులో కోర్టు మెజారిటీ నిర్ధారణ శాసనసభలోనే బల పరీక్ష ద్వారా జరగాలని, గవర్నర్ నివాసంలో కాదని చెప్పింది. పార్లమెంటు ఆమోదం వచ్చేవరకు శాసనసభను రద్దు చేయకుండా సుప్త స్థితిలో (suspended animation) ఉంచాలి.

Correct: A — ఇద్దరు వయోజనుల ఇష్టపూర్వక స్వలింగ సంబంధాలను నేరంగా చూసే IPC సెక్షన్ 377 భాగం

నవతేజ్ జోహర్ కేసులో 5 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఇద్దరు వయోజనుల మధ్య ఇష్టపూర్వక స్వలింగ సంబంధాలను నేరంగా పరిగణించే సెక్షన్ 377 భాగాన్ని కొట్టివేసింది. సెక్షన్ 497 ను జోసెఫ్ షైన్ (2018), సెక్షన్ 66A ను శ్రేయా సింఘాల్ (2015) కేసులు రద్దు చేశాయి.

Correct: B — లిల్లీ థామస్ కేసు (2013)

లిల్లీ థామస్ కేసు (2013) లో సుప్రీంకోర్టు 2 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ శిక్ష పడిన ప్రజాప్రతినిధులు వెంటనే అనర్హులవుతారని తీర్పు ఇచ్చింది. PUCL (2013) NOTA కు, కిహోటో హోల్లోహన్ (1992) ఫిరాయింపుల చట్టానికి సంబంధించినవి.