ముఖ్యమైన సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు (Landmark Judgments) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for ముఖ్యమైన సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు (Landmark Judgments) (ముఖ్య ఆర్టికల్స్, సవరణలు & తీర్పులు (Articles, Amendments & Judgments)). Tap an option to check instantly · page 6 of 6.
Q51Hard
ఐ.ఆర్. కొయెల్హో (2007) తీర్పు గురించి సరైనది కానిది ఏది?
A. 9వ షెడ్యూల్ న్యాయ సమీక్ష నుండి పూర్తి రక్షణ ఇస్తుంది
B. 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం విచారించింది
C. 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు ప్రాథమిక నిర్మాణ పరీక్షకు లోబడతాయి
D. ప్రాథమిక హక్కులను ఉల్లంఘించి ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీసే చట్టాలను కోర్టు రద్దు చేయవచ్చు
Answer & explanation
Correct: A — 9వ షెడ్యూల్ న్యాయ సమీక్ష నుండి పూర్తి రక్షణ ఇస్తుంది
కొయెల్హో కేసు 9వ షెడ్యూల్ "పూర్తి రక్షణ కవచం" కాదని తేల్చింది; 24 ఏప్రిల్ 1973 తర్వాత చేర్చిన చట్టాలు ప్రాథమిక నిర్మాణాన్ని దెబ్బతీస్తే న్యాయ సమీక్షకు లోబడతాయి. కాబట్టి "పూర్తి రక్షణ ఇస్తుంది" అనేది తప్పు.
కింది వాటిలో మినర్వా మిల్స్ కేసు తీర్పులో భాగం కానిది ఏది?
A. న్యాయ సమీక్ష ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగమని చెప్పడం
B. ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతాన్ని మొదటిసారి ప్రతిపాదించడం
C. పరిమిత సవరణ అధికారం ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగమని చెప్పడం
D. FR – DPSP సమతుల్యత ప్రాథమిక నిర్మాణంలో భాగమని చెప్పడం
Answer & explanation
Correct: B — ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతాన్ని మొదటిసారి ప్రతిపాదించడం
ప్రాథమిక నిర్మాణ సిద్ధాంతాన్ని మొదటిసారి ప్రతిపాదించింది కేశవానంద భారతి (1973); మినర్వా మిల్స్ (1980) దాన్ని బలపరిచి 42వ సవరణ చేర్చిన ఆర్టికల్ 368(4), (5) ను కొట్టివేసింది. మిగతా మూడు అంశాలు మినర్వా మిల్స్ తీర్పులో ఉన్నవే.
మేనకా గాంధీ కేసు (1978) గురించి సరైనది కానిది ఏది?
A. విదేశాలకు వెళ్లే హక్కు ఆర్టికల్ 21 లో భాగమని చెప్పింది
B. ఆర్టికల్ 21 లోని పద్ధతి న్యాయంగా, సహేతుకంగా ఉండాలని చెప్పింది
C. గోపాలన్ కేసు సంకుచిత అభిప్రాయాన్ని సమర్థించింది
D. ఆర్టికల్ 14, 19, 21 ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉన్నాయని చెప్పింది
Answer & explanation
Correct: C — గోపాలన్ కేసు సంకుచిత అభిప్రాయాన్ని సమర్థించింది
మేనకా గాంధీ కేసు గోపాలన్ (1950) అభిప్రాయాన్ని తోసిపుచ్చింది, సమర్థించలేదు. అందువల్ల "గోపాలన్ అభిప్రాయాన్ని సమర్థించింది" అనేది తప్పు. మిగతా మూడూ ఈ తీర్పులోని అంశాలే.
కింది వాటిలో ఆర్టికల్ 21 ద్వారా సుప్రీంకోర్టు గుర్తించిన హక్కు కానిది ఏది?
A. ప్రభుత్వ ఉద్యోగం పొందే హక్కు
B. గౌరవంగా మరణించే హక్కు (పాసివ్ యుథనేషియా, లివింగ్ విల్)
C. కాలుష్యరహిత పర్యావరణ హక్కు
D. గోప్యత హక్కు
Answer & explanation
Correct: A — ప్రభుత్వ ఉద్యోగం పొందే హక్కు
ఆర్టికల్ 21 నుండి త్వరిత విచారణ, జీవనోపాధి, విద్య, కాలుష్యరహిత పర్యావరణం (ఎం.సి. మెహతా), గోప్యత (పుట్టస్వామి), గౌరవంగా మరణించే హక్కు (కామన్ కాజ్ 2018) వంటి హక్కులు వచ్చాయి. ప్రభుత్వ ఉద్యోగం పొందే హక్కు అలా గుర్తించబడలేదు.
కింది ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) షా బానో కేసు CrPC సెక్షన్ 125 కింద భరణం ఇచ్చింది. 2) ఇంద్రా సాహ్నీ కేసు OBC లకు 27% రిజర్వేషన్‌ను సమర్థించింది. 3) ఇంద్రా సాహ్నీ కేసు పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్‌ను సమర్థించింది. సరైనవి ఏవి?
A. 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 2 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: B — 1 మరియు 2 మాత్రమే
ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి. ఇంద్రా సాహ్నీ కేసు పదోన్నతుల్లో రిజర్వేషన్ ఉండకూడదని చెప్పింది; దానికి ప్రతిగా 77వ సవరణ (1995) ఆర్టికల్ 16(4A) చేర్చింది. కాబట్టి ప్రవచనం 3 తప్పు.
జడ్జీల కేసులకు సంబంధించిన కింది జతలలో సరైనది కానిది ఏది?
A. మొదటి జడ్జీల కేసు (1981) – ఎస్.పి. గుప్తా కేసు
B. రెండవ జడ్జీల కేసు (1993) – కొలీజియం ప్రారంభం
C. నాల్గవ జడ్జీల కేసు (2015) – 99వ సవరణ, NJAC రద్దు
D. మూడవ జడ్జీల కేసు (1998) – NJAC చట్టం రద్దు
Answer & explanation
Correct: D — మూడవ జడ్జీల కేసు (1998) – NJAC చట్టం రద్దు
NJAC చట్టాన్ని, 99వ సవరణను కొట్టివేసింది నాల్గవ జడ్జీల కేసు (2015). మూడవ కేసు (1998) లో కొలీజియం = CJI + 4 సీనియర్ జడ్జీలు అని నిర్ణయమైంది. కాబట్టి "మూడవ కేసు – NJAC రద్దు" జత తప్పు.
పుట్టస్వామి కేసు (2017) గురించి ప్రవచనాలను పరిశీలించండి. 1) 9 మంది న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం ఏకగ్రీవంగా తీర్పు ఇచ్చింది. 2) ఎం.పి. శర్మ, ఖరక్ సింగ్ తీర్పుల్లోని విరుద్ధ భాగాన్ని తోసిపుచ్చింది. 3) గోప్యత హక్కు ఆర్టికల్ 19 లో మాత్రమే ఉంది అని చెప్పింది. సరైనవి ఏవి?
A. 1 మరియు 2 మాత్రమే
B. 2 మరియు 3 మాత్రమే
C. 1 మరియు 3 మాత్రమే
D. 1, 2 మరియు 3
Answer & explanation
Correct: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
పుట్టస్వామి కేసులో 9 మంది ధర్మాసనం ఏకగ్రీవంగా గోప్యత హక్కు ఆర్టికల్ 21 కింద ప్రాథమిక హక్కు అని చెప్పింది (ప్రవచనాలు 1, 2 సరైనవి). "ఆర్టికల్ 19 లో మాత్రమే" అనేది తప్పు.
ఆధునిక హక్కుల తీర్పులకు సంబంధించిన కింది జతలలో సరైనది కానిది ఏది?
A. శ్రేయా సింఘాల్ (2015) – IT చట్టం సెక్షన్ 66A రద్దు
B. షాయరా బానో (2017) – IPC సెక్షన్ 377 పాక్షిక రద్దు
C. NALSA (2014) – ట్రాన్స్‌జెండర్లకు మూడో లింగ గుర్తింపు
D. జోసెఫ్ షైన్ (2018) – వ్యభిచార నేరం (IPC సెక్షన్ 497) రద్దు
Answer & explanation
Correct: B — షాయరా బానో (2017) – IPC సెక్షన్ 377 పాక్షిక రద్దు
షాయరా బానో (2017) తక్షణ ట్రిపుల్ తలాక్ రాజ్యాంగ విరుద్ధమని తీర్పు ఇచ్చింది; IPC సెక్షన్ 377 పాక్షిక రద్దు నవతేజ్ సింగ్ జోహర్ (2018) కేసులో జరిగింది. కాబట్టి మొదటి జత తప్పు.