SC, ST, BC జాతీయ కమిషన్లు (National Commissions) · Practice MCQs

Correct: C — ఆర్టికల్ 17

ఆర్టికల్ 17 అంటరానితనాన్ని రద్దు చేసి, దాన్ని ఆచరించడాన్ని నిషేధిస్తుంది. ఆర్టికల్ 15 వివక్ష నిషేధం, ఆర్టికల్ 16 ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో సమాన అవకాశం, ఆర్టికల్ 46 SC, ST, బలహీన వర్గాల విద్య-ఆర్థిక ప్రయోజనాలను పెంచే ఆదేశిక సూత్రం.

Correct: D — 102వ సవరణ (2018)

102వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 2018 NCBCకి ఆర్టికల్ 338B ద్వారా రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చింది. దీనికి ముందు NCBC 1993 చట్టం ద్వారా ఏర్పడిన చట్టబద్ధ సంస్థ మాత్రమే. 105వ సవరణ (2021) రాష్ట్రాలకు సొంత SEBC జాబితా అధికారాన్ని పునరుద్ధరించింది.

Correct: A — ఆర్టికల్ 338B

NCBC ఆర్టికల్ 338B కింద రాజ్యాంగ సంస్థ. ఆర్టికల్ 342A సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతుల (SEBC) జాబితాకు సంబంధించినది — ఇది కూడా 102వ సవరణ ద్వారా వచ్చింది. 338A STల కమిషన్‌కు సంబంధించినది.

Correct: B — ఇందిరా సాహ్నీ కేసు (1992)

ఇందిరా సాహ్నీ కేసులో BC జాబితాల చేర్పులు, తొలగింపులపై విచారించడానికి శాశ్వత సంస్థ ఏర్పాటు చేయాలని సుప్రీంకోర్టు ఆదేశించింది. దాని ఫలితంగా NCBC చట్టం 1993 వచ్చింది. మిగతా కేసులు రాజ్యాంగ సవరణ అధికారం, ప్రాథమిక హక్కులకు సంబంధించినవి.

Correct: C — 1993

NCBC చట్టం 1993 ప్రకారం NCBC చట్టబద్ధ సంస్థగా ఏర్పడింది. 1992 ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు సంవత్సరం, 2018 రాజ్యాంగ హోదా లభించిన (102వ సవరణ) సంవత్సరం, 2021 105వ సవరణ సంవత్సరం.

Correct: D — 105వ సవరణ (2021)

105వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 2021 రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు తమ అవసరాల కోసం సొంత SEBC జాబితాలు తయారు చేసుకునే అధికారాన్ని పునరుద్ధరించింది. 102వ సవరణ తర్వాత ఏర్పడిన వివాదానికి ఇది పరిష్కారం. 103వ సవరణ (2019) ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాలకు సంబంధించినది.

Correct: A — ఆర్టికల్ 340

ఆర్టికల్ 340 ప్రకారం సామాజికంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడిన తరగతుల పరిస్థితులపై దర్యాప్తుకు రాష్ట్రపతి కమిషన్‌ను నియమించవచ్చు. కాలేల్కర్, మండల్ కమిషన్లు ఈ ఆర్టికల్ కింద ఏర్పడ్డాయి. ఆర్టికల్ 339 షెడ్యూల్డ్ ప్రాంతాల పరిపాలనకు సంబంధించినది.

Correct: B — కాకా కాలేల్కర్

మొదటి BC కమిషన్ కాకా కాలేల్కర్ అధ్యక్షతన 1953లో ఏర్పడి 1955లో నివేదిక ఇచ్చింది. రెండో కమిషన్ అధ్యక్షుడు బి.పి. మండల్. మొరార్జీ దేశాయ్ మండల్ కమిషన్‌ను నియమించిన ప్రధాని, వి.పి. సింగ్ దాన్ని అమలు చేస్తామని ప్రకటించిన ప్రధాని.

Correct: C — బి.పి. మండల్

మండల్ కమిషన్ (రెండో BC కమిషన్) ఛైర్మన్ బి.పి. మండల్. దీన్ని 1979లో మొరార్జీ దేశాయ్ ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసింది. ఇందిరా సాహ్నీ మండల్ సిఫారసుల అమలును సవాలు చేసిన కేసులో పిటిషనర్; జయశ్రీ పాటిల్ మరాఠా రిజర్వేషన్ కేసు పిటిషనర్.

Correct: D — 27%

మండల్ కమిషన్ కేంద్ర ఉద్యోగాల్లో OBCలకు 27% రిజర్వేషన్‌ను సిఫారసు చేసింది. 15%, 22.5% వంటివి SC, ST రిజర్వేషన్‌కు సంబంధించిన శాతాలు. 50% అనేది ఇందిరా సాహ్నీ తీర్పు విధించిన మొత్తం రిజర్వేషన్ల గరిష్ట పరిమితి.