SC, ST, BC జాతీయ కమిషన్లు (National Commissions) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for SC, ST, BC జాతీయ కమిషన్లు (National Commissions) (రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థలు (Constitutional Bodies)). Tap an option to check instantly · page 1 of 6.
Q1Easy
జాతీయ షెడ్యూల్డ్ కులాల కమిషన్ (NCSC) ఏ ఆర్టికల్ కింద ఏర్పడింది?
A. ఆర్టికల్ 338
B. ఆర్టికల్ 338A
C. ఆర్టికల్ 338B
D. ఆర్టికల్ 340
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 338
NCSC ఆర్టికల్ 338 కింద ఏర్పడిన రాజ్యాంగ సంస్థ. ఆర్టికల్ 338A జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ (NCST)కు, 338B జాతీయ వెనుకబడిన తరగతుల కమిషన్ (NCBC)కు సంబంధించినవి. ఆర్టికల్ 340 వెనుకబడిన తరగతుల పరిస్థితులపై దర్యాప్తు కమిషన్ నియామకానికి సంబంధించినది.
SC, ST ఉమ్మడి జాతీయ కమిషన్కు రాజ్యాంగ హోదా కల్పించిన సవరణ ఏది?
A. 89వ రాజ్యాంగ సవరణ (2003)
B. 65వ రాజ్యాంగ సవరణ (1990)
C. 102వ రాజ్యాంగ సవరణ (2018)
D. 42వ రాజ్యాంగ సవరణ (1976)
Answer & explanation
Correct: B — 65వ రాజ్యాంగ సవరణ (1990)
65వ సవరణ (1990) ఒక్క ప్రత్యేక అధికారి స్థానంలో బహుళ సభ్య SC, ST జాతీయ కమిషన్ను ఆర్టికల్ 338 కింద ఏర్పాటు చేసి రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చింది. 89వ సవరణ (2003) ఈ కమిషన్ను రెండుగా విభజించింది. 102వ సవరణ NCBCకి రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చింది.
1950లో ఆర్టికల్ 338 కింద SC, STల రక్షణల పర్యవేక్షణకు ఉన్న వ్యవస్థ ఏది?
A. బహుళ సభ్య కమిషన్
B. పార్లమెంటరీ కమిటీ
C. ప్రత్యేక అధికారి (SC, ST కమిషనర్)
D. సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం
Answer & explanation
Correct: C — ప్రత్యేక అధికారి (SC, ST కమిషనర్)
రాజ్యాంగం మొదట్లో ఆర్టికల్ 338 కింద రాష్ట్రపతి నియమించే ఒక ప్రత్యేక అధికారిని (SC, ST కమిషనర్) ఏర్పాటు చేసింది. ఆయన రాజ్యాంగ రక్షణల అమలుపై రాష్ట్రపతికి నివేదిక ఇచ్చేవారు. బహుళ సభ్య కమిషన్ తర్వాతి కాలంలో (1978లో, ఆపై 1990లో) వచ్చింది.
89వ రాజ్యాంగ సవరణ చట్టం, 2003 ఉమ్మడి కమిషన్ను విభజించింది. ఫలితంగా NCSC (ఆర్టికల్ 338), NCST (ఆర్టికల్ 338A) 2004 నుండి వేర్వేరుగా పని చేస్తున్నాయి. 65వ సవరణ కమిషన్కు రాజ్యాంగ హోదా ఇచ్చినది, విభజనకు కారణం కాదు.
NCSC నిర్మాణంలో ఛైర్పర్సన్, వైస్-ఛైర్పర్సన్తో పాటు ఎంతమంది ఇతర సభ్యులు ఉంటారు?
A. ముగ్గురు
B. ఇద్దరు
C. నలుగురు
D. ఐదుగురు
Answer & explanation
Correct: A — ముగ్గురు
NCSCలో ఛైర్పర్సన్ + వైస్-ఛైర్పర్సన్ + ముగ్గురు ఇతర సభ్యులు, అంటే మొత్తం 5 మంది ఉంటారు. వీరిని రాష్ట్రపతి తన సంతకం, ముద్రతో కూడిన వారెంట్ ద్వారా నియమిస్తారు. NCST, NCBCల నిర్మాణం కూడా ఇదే విధంగా ఉంటుంది.
NCSC ఛైర్పర్సన్, వైస్-ఛైర్పర్సన్, సభ్యులను రాష్ట్రపతి తన సంతకం, ముద్రతో కూడిన వారెంట్ ద్వారా నియమిస్తారు. వారి సేవా నిబంధనలు, పదవీకాలం కూడా రాష్ట్రపతే నిర్ణయిస్తారు. ప్రధానమంత్రి, స్పీకర్ లేదా ప్రధాన న్యాయమూర్తికి నియామక అధికారం లేదు.
కమిషన్ నివేదికను రాష్ట్రపతికి సమర్పిస్తుంది. రాష్ట్రపతి దాన్ని తీసుకున్న చర్యల మెమోరాండంతో పాటు పార్లమెంటు ముందు ఉంచుతారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన భాగాన్ని గవర్నర్కు పంపుతారు; ఆయన శాసనసభ ముందు ఉంచుతారు.
నిబంధనల ప్రకారం NCSC సభ్యుల పదవీకాలం 3 సంవత్సరాలు. సేవా నిబంధనలు, పదవీకాలాన్ని రాష్ట్రపతి నిర్ణయిస్తారు కాబట్టి రాజ్యాంగంలో కచ్చితమైన కాలం లేదు. 5 లేదా 6 సంవత్సరాలు ఇతర రాజ్యాంగ సంస్థల పదవీకాలాలు.
జాతీయ షెడ్యూల్డ్ తెగల కమిషన్ (NCST) ఏ ఆర్టికల్ కింద ఏర్పడింది?
A. ఆర్టికల్ 338A
B. ఆర్టికల్ 338
C. ఆర్టికల్ 338B
D. ఆర్టికల్ 342
Answer & explanation
Correct: A — ఆర్టికల్ 338A
NCST ఆర్టికల్ 338A కింద, 89వ సవరణ (2003) ద్వారా ఏర్పడింది. ఇది 2004 నుండి వేరుగా పని చేస్తోంది. ఆర్టికల్ 342 ఏ తెగలు షెడ్యూల్డ్ తెగల జాబితాలో ఉండాలో నిర్ణయించే అధికారాన్ని రాష్ట్రపతికి ఇస్తుంది.
షెడ్యూల్డ్ కులాల (SC) జాబితాను నోటిఫై చేసే ఆర్టికల్ ఏది?
A. ఆర్టికల్ 342
B. ఆర్టికల్ 341
C. ఆర్టికల్ 342A
D. ఆర్టికల్ 340
Answer & explanation
Correct: B — ఆర్టికల్ 341
ఆర్టికల్ 341 ప్రకారం రాష్ట్రపతి SC జాబితాను నోటిఫై చేస్తారు. ఆర్టికల్ 342 ST జాబితాకు, 342A SEBC జాబితాకు సంబంధించినవి. ఆర్టికల్ 340 వెనుకబడిన తరగతుల పరిస్థితులపై దర్యాప్తు కమిషన్ గురించి.