రాజ్యాంగ ముఖ్య లక్షణాలు (Salient Features) · Practice MCQs

Correct: B — అమెరికాలో లాగా ప్రతి రాష్ట్రానికి వేర్వేరు రాజ్యాంగాలు ఉండటం

భారత్‌లో కేంద్ర, రాష్ట్రాలకు ఒకే రాజ్యాంగం ఉంది (అమెరికాలో రాష్ట్రాలకు వేర్వేరు రాజ్యాంగాలు ఉంటాయి); అందువల్ల రాష్ట్రాలకు వేర్వేరు రాజ్యాంగాలు ఉండటం కారణం కాదు. 1935 చట్ట ప్రభావం, న్యాయ నిపుణుల ఆధిపత్యం, ఆదేశిక సూత్రాలు, ప్రత్యేక నిబంధనలు సుదీర్ఘతకు కారణాలు.

Correct: D — కొత్త ఆర్టికల్స్‌కు 21A, 51A లాగా అక్షరాలు జోడించారు కాబట్టి

కొత్త ఆర్టికల్స్‌ను 21A, 51A వంటి అక్షర అనుబంధాలతో చేర్చారు, కాబట్టి సంఖ్య 395 వద్దే కనిపిస్తుంది. వాస్తవంలో ఇప్పుడు సుమారు 470 ఆర్టికల్స్ ఉన్నాయి. ఇతర ఎంపికలు (సవరణలు ఆర్టికల్స్ సంఖ్యను పెంచలేదు కాబట్టి; 395 తర్వాత ఆర్టికల్స్ రద్దు చేశారు కాబట్టి; చివరి ఆర్టికల్ 448 ఉంది) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: A — సాధారణ మెజారిటీతో జరిగే సవరణలు (ఉదా: కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు)

ఆర్టికల్స్ 2, 3, 4 (కొత్త రాష్ట్రాల ఏర్పాటు), పౌరసత్వం, రాష్ట్ర శాసన మండళ్ల ఏర్పాటు/రద్దు వంటి వాటిని పార్లమెంటు సాధారణ మెజారిటీతో, సాధారణ చట్టంలా మార్చవచ్చు; ఇవి ఆర్టికల్ 368 కిందికి రావు.

Correct: C — ప్రతి సభలో మొత్తం సభ్యుల్లో మెజారిటీ + హాజరై ఓటు వేసినవారిలో మూడింట రెండు వంతులు

ప్రత్యేక మెజారిటీ = ప్రతి సభలో మొత్తం సభ్యుల్లో మెజారిటీ + హాజరై ఓటు వేసినవారిలో 2/3. ప్రాథమిక హక్కులు, ఆదేశిక సూత్రాల సవరణకు ఇది సరిపోతుంది. ఇతర ఎంపికలు (హాజరైనవారిలో సగం కంటే ఎక్కువ; మొత్తం సభ్యుల్లో మూడింట రెండు వంతులు మాత్రమే; సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం మాత్రమే) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.

Correct: C — రాష్ట్రపతి ఎన్నిక విధానం

సమాఖ్య స్వభావానికి సంబంధించిన అంశాలు (రాష్ట్రపతి ఎన్నిక, కేంద్ర–రాష్ట్ర అధికారాల విభజన, సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టులు, పార్లమెంటులో రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం) సవరించడానికి ప్రత్యేక మెజారిటీతో పాటు సగం రాష్ట్రాల ఆమోదం కావాలి.

Correct: A — కేశవానంద భారతి కేసు (1973)

పార్లమెంటు రాజ్యాంగాన్ని సవరించవచ్చు కానీ మౌలిక స్వరూపాన్ని మార్చకూడదని కేశవానంద భారతి కేసు (1973) చెప్పింది. ఇది భారత రాజ్యాంగ దృఢత్వం, సరళత సమతుల్యతకు ఒక పరిమితి.

Correct: D — స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ

స్వతంత్ర న్యాయవ్యవస్థ, మూడు జాబితాల ద్వారా అధికారాల విభజన, లిఖిత రాజ్యాంగం, దృఢత్వం, ద్విసభా విధానం సమాఖ్య లక్షణాలు. ఏక పౌరసత్వం, గవర్నర్ నియామకం, అఖిల భారత సర్వీసులు ఏకకేంద్ర లక్షణాలు.

Correct: B — అఖిల భారత సర్వీసులు (IAS, IPS)

అఖిల భారత సర్వీసులు (IAS, IPS), అత్యవసర నిబంధనలు, ఏక పౌరసత్వం, కేంద్రం గవర్నర్‌ను నియమించడం, అవశిష్ట అధికారాలు కేంద్రానికి ఉండటం ఏకకేంద్ర లక్షణాలు. ద్విసభా విధానం, 7వ షెడ్యూల్ విభజన సమాఖ్య లక్షణాలు.

Correct: B — కేంద్రానికి

అవశిష్ట అధికారాలు కేంద్రానికి ఉండటం బలమైన కేంద్రానికి, ఏకకేంద్ర ధోరణికి నిదర్శనం (అమెరికాలో రాష్ట్రాలకు ఉన్నాయి). 1935 చట్టంలో ఇవి వైస్రాయ్‌కి ఇచ్చారు.

Correct: D — లోక్‌సభకు

ఆర్టికల్ 75(3) ప్రకారం మంత్రిమండలి లోక్‌సభకు సమష్టిగా బాధ్యత వహిస్తుంది. మంత్రులు పార్లమెంటు సభ్యులై ఉండాలి. ఇతర ఎంపికలు (రాజ్యసభకు; రాష్ట్రపతికి మాత్రమే; సుప్రీంకోర్టుకు) ఈ ప్రశ్నకు సరైన సమాధానాలు కావు.