Free practice MCQs with answers and explanations for బ్రిటిష్ పాలన ఆర్థిక ప్రభావం (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 2 of 6.
Q11Easy
బెంగాల్లో రైతుల నీలిమందు తిరుగుబాటు ఏ సంవత్సరాల్లో జరిగింది?
A. 1875
B. 1859–60
C. 1857
D. 1919
Answer & explanation
Correct: B — 1859–60
నీలిమందు తిరుగుబాటు 1859–60లో బెంగాల్లో తోటల యజమానులు రైతులను బలవంతంగా నీలిమందు పండించమని ఒత్తిడి చేయడం వల్ల జరిగింది. దక్కన్ అల్లర్లు 1875లో వడ్డీ వ్యాపారులపై జరిగాయి.
"నీల్ దర్పణ్" నాటకాన్ని దీనబంధు మిత్రా రాశాడు; నీలిమందు రైతుల బాధలు అందులో చూపాడు. ఈ నాటకం నీలిమందు తిరుగుబాటు (1859–60) నేపథ్యంలో వచ్చింది; ఇది బ్రిటిష్ తోటల యజమానుల బలవంతపు నీలిమందు సాగుపై బెంగాల్ ప్రజల ఆగ్రహాన్ని ప్రతిబింబించే సాహిత్య సాక్ష్యం.
కంపెనీ పాలనలో వచ్చిన మొదటి పెద్ద కరువు 1770 బెంగాల్ కరువు; బెంగాల్ జనాభాలో చాలా భాగం ప్రాణాలు కోల్పోయింది. ఒరిస్సా కరువు 1866లో, గొప్ప కరువు 1876–78లో, 1943 బెంగాల్ కరువు రెండో ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో వచ్చాయి.
1876–78 గొప్ప కరువు తర్వాత 1880లో నియమించిన కరువు కమిషన్ ఏది?
A. రిచర్డ్ స్ట్రాచీ కమిషన్
B. కాంప్బెల్ కమిషన్
C. లయల్ కమిషన్
D. మెక్డొనెల్ కమిషన్
Answer & explanation
Correct: A — రిచర్డ్ స్ట్రాచీ కమిషన్
1876–78 గొప్ప కరువు తర్వాత రిచర్డ్ స్ట్రాచీ కమిషన్ (1880) నియమితమైంది; దాని సిఫార్సులతో 1883లో కరువు నియమావళి (Famine Code) తయారైంది. కాంప్బెల్ కమిషన్ 1866లో, లయల్ 1898లో, మెక్డొనెల్ 1901లో వచ్చాయి.
1943 బెంగాల్ కరువుపై వుడ్హెడ్ కమిషన్ విచారణ జరిపింది; ఇది రెండో ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో వచ్చింది. కాంప్బెల్ (1866), స్ట్రాచీ (1880) ముందటి కరువుల తర్వాత నియమితమైన కమిషన్లు; హంటర్ కమిషన్ విద్యకు సంబంధించింది.
భారతదేశంలో మొదటి రైలు ఏ మార్గంలో, ఎప్పుడు నడిచింది?
A. కలకత్తా–హుగ్లీ, 1854
B. బొంబాయి–థానే, 16 ఏప్రిల్ 1853
C. మద్రాసు–ఆర్కాట్, 1856
D. ఢిల్లీ–ఆగ్రా, 1900
Answer & explanation
Correct: B — బొంబాయి–థానే, 16 ఏప్రిల్ 1853
మొదటి రైలు 16 ఏప్రిల్ 1853న బొంబాయి–థానే (సుమారు 34 కి.మీ.) మధ్య నడిచింది; డల్హౌసీ కాలంలో. కలకత్తా నుండి హుగ్లీ 1854లో, మద్రాసు (రాయపురం) నుండి ఆర్కాట్ 1856లో ప్రారంభమయ్యాయి.
గోదావరి నదిపై ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట (1847–52) నిర్మించిన ఇంజినీర్ ఎవరు?
A. సర్ ఆర్థర్ కాటన్
B. థామస్ మున్రో
C. కారన్వాలిస్
D. డల్హౌసీ
Answer & explanation
Correct: A — సర్ ఆర్థర్ కాటన్
ధవళేశ్వరం ఆనకట్టను సర్ ఆర్థర్ కాటన్ గోదావరిపై నిర్మించాడు; అందుకే తూర్పు గోదావరి ప్రాంతంలో ఆయనకు గౌరవం ఉంది. తర్వాత కృష్ణా డెల్టా ఆనకట్టలు కూడా వచ్చాయి.
టాటా ఇనుము ఉక్కు కంపెనీ (TISCO) ఏ సంవత్సరంలో, ఎక్కడ ప్రారంభమైంది?
A. 1854, బొంబాయి
B. 1855, రిష్రా
C. 1853, థానే
D. 1907, జంషెడ్పూర్ (సాక్చి)
Answer & explanation
Correct: D — 1907, జంషెడ్పూర్ (సాక్చి)
TISCO 1907లో జంషెడ్పూర్ (సాక్చి)లో ప్రారంభమైంది. మొదటి పత్తి మిల్లు బొంబాయిలో (1854), మొదటి జనపనార మిల్లు రిష్రాలో (1855) స్థాపితమయ్యాయి. TISCO కంటే ముందు ఆధునిక పరిశ్రమలుగా వీటిని గుర్తుంచుకోవాలి; TISCO తర్వాతి కాలంలో (1907) వచ్చింది.
భారతదేశంలో ఆదాయపు పన్నును 1860లో ప్రవేశపెట్టినవారు ఎవరు?
A. కారన్వాలిస్
B. డల్హౌసీ
C. జేమ్స్ విల్సన్
D. లార్డ్ లిట్టన్
Answer & explanation
Correct: C — జేమ్స్ విల్సన్
జేమ్స్ విల్సన్ 1860లో మొదటి బడ్జెట్ ప్రవేశపెట్టి ఆదాయపు పన్ను ప్రారంభించాడు; 1857 తిరుగుబాటు ఖర్చులు తీర్చడం దీని ఉద్దేశం. భూమిశిస్తు ప్రధాన ఆదాయం కాగా ఉప్పు పన్ను పేదలపై భారంగా ఉండేది.
1896 కాటన్ ఎక్సైజ్ సుంకం ఎవరికి నష్టం కలిగించింది?
A. బ్రిటిష్ వస్త్ర వ్యాపారులు
B. భారతీయ వస్త్ర మిల్లులు
C. ఇంగ్లాండ్ రైతులు
D. సైన్యం
Answer & explanation
Correct: B — భారతీయ వస్త్ర మిల్లులు
1896లో దిగుమతి అయ్యే బ్రిటిష్ వస్త్రాలపై సుంకం విధించినప్పుడు దానికి సమానంగా భారతీయ మిల్లు వస్త్రాలపై ఎక్సైజ్ సుంకం విధించారు. దీనివల్ల భారతీయ పరిశ్రమకు నష్టం జరిగి బ్రిటిష్ వస్త్రాలకు రక్షణ లభించింది.