బ్రిటిష్ పాలన ఆర్థిక ప్రభావం · Practice MCQs

Correct: A — స్వేచ్ఛా వాణిజ్య దశ (Industrial Capitalism)

1813–1858 స్వేచ్ఛా వాణిజ్య దశ; ఇంగ్లాండ్‌లో పారిశ్రామిక విప్లవం, కంపెనీ గుత్తాధిపత్యం రద్దు వల్ల భారతదేశం ముడిసరుకుల వనరుగా, మార్కెట్‌గా మారింది. వాణిజ్య దశ 1757–1813, ఆర్థిక పెట్టుబడి దశ 1858 తర్వాత.

Correct: C — భారతీయ పన్నుల నుండి

1858 తర్వాత బ్రిటిష్ పెట్టుబడిదారులు రైల్వేలు, బ్యాంకులు, తోటలు, గనుల్లో పెట్టుబడులు పెట్టారు; ప్రభుత్వం హామీ ఇచ్చిన వడ్డీని భారతీయ పన్నుల నుండే చెల్లించారు. ఈ భారం భారతీయ పన్నుదారులపై పడటం సంపద తరలింపులో భాగమైంది.

Correct: D — ఇంగ్లాండ్‌లోని ఇండియా ఆఫీస్ ఖర్చులు, బ్రిటిష్ అధికారుల జీతాలు, పెన్షన్లు

హోమ్ ఛార్జీలు అంటే ఇంగ్లాండ్‌లో ఉన్న ఇండియా ఆఫీస్ ఖర్చులు, బ్రిటిష్ అధికారుల జీతాలు, పెన్షన్లు; ఇవి భారతీయ ఆదాయం నుండే చెల్లించబడ్డాయి. అప్పులపై వడ్డీ, సైనిక ఖర్చులు, బ్రిటిష్ పెట్టుబడిదారుల లాభాలు కూడా తరలింపు రూపాలు.

Correct: B — మిగులుకు బదులుగా భారతదేశానికి సరుకులు రాలేదు; ఆ సొమ్ము ఇంగ్లాండ్‌కు పోయింది

భారతదేశం అమ్మిన సరుకుల విలువ కొన్న సరుకుల కంటే ఎక్కువే; కానీ ఆ మిగులుకు బదులుగా భారతదేశానికి సరుకులు రాలేదు, ఆ సొమ్ము ఇంగ్లాండ్‌కు తరలిపోయింది. ఫలితంగా మూలధన కొరత, పేదరికం, పరిశ్రమల అభివృద్ధికి అడ్డంకి ఏర్పడ్డాయి.

Correct: B — దాదాభాయ్ నౌరోజీ

నౌరోజీ 1867లో ఈస్ట్ ఇండియా అసోసియేషన్ సభలో సంపద తరలింపు గురించి మొదటిసారి చెప్పాడు; 1901లో "Poverty and Un-British Rule in India" గ్రంథంలో విస్తృతంగా వివరించాడు. ఆర్.సి. దత్ ఆర్థిక చరిత్ర గ్రంథ రచయిత.

Correct: C — శాశ్వత శిస్తు

సూర్యాస్తమయ చట్టం శాశ్వత శిస్తు (జమీందారీ) పద్ధతికి సంబంధించింది; జమీందారు నిర్ణీత తేదీ సూర్యాస్తమయం లోగా శిస్తు చెల్లించకపోతే భూమి వేలం వేసేవారు. రైత్వారీ, మహల్వారీలకు ఈ నిబంధన కాదు.

Correct: D — కెప్టెన్ అలెగ్జాండర్ రీడ్

రైత్వారీని మొదట 1792లో కెప్టెన్ అలెగ్జాండర్ రీడ్ బారామహల్‌లో ప్రయోగించాడు; తర్వాత థామస్ మున్రో 1820లో మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీలో విస్తరించాడు. రైత్వారీలో శిస్తును ప్రభుత్వం సుమారు 30 ఏళ్లకోసారి సవరించేది.

Correct: A — విలియం బెంటింక్

1834–35లో గవర్నర్ జనరల్ విలియం బెంటింక్ ఈ వ్యాఖ్య చేసినట్లు చెబుతారు; ఇది భారత వస్త్ర పరిశ్రమ పతనం తీవ్రతను సూచిస్తుంది. కారణం బ్రిటిష్ యంత్ర వస్త్రాల దిగుమతి, భారతీయ వస్త్రాలపై సుంకాలు.

Correct: B — కలకత్తా, బొంబాయి, మద్రాసు

ఢాకా, సూరత్ వంటి పాత పట్టణాలు జనాభా కోల్పోగా కలకత్తా, బొంబాయి, మద్రాసు వంటి కొత్త ఓడరేవు నగరాలు పెరిగాయి. బ్రిటిష్ వాణిజ్య అవసరాలే ఈ మార్పుకు కారణం; పాత వస్త్ర కేంద్రాలు తగ్గి ఓడరేవు నగరాల్లో ఎగుమతి–దిగుమతి వాణిజ్యం పెరిగింది.

Correct: C — అమెరికా నుండి పత్తి రాక ఆగిపోయింది

అమెరికా అంతర్యుద్ధం వల్ల అక్కడి నుండి పత్తి రాక ఆగిపోవడంతో భారతీయ పత్తికి (ముఖ్యంగా దక్కన్, బొంబాయి) డిమాండ్ పెరిగింది. తర్వాత పత్తి ధరలు పడిపోయి రైతులు అప్పుల ఊబిలో కూరుకున్నారు.