బ్రిటిష్ పరిపాలన, విద్య & పత్రికలు (British Administration, Education & Press) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for బ్రిటిష్ పరిపాలన, విద్య & పత్రికలు (British Administration, Education & Press) (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 3 of 6.
Q21Moderate
1858 భారత ప్రభుత్వ చట్టం ప్రకారం భారత రాజ్య కార్యదర్శికి సహాయంగా ఎంతమంది సభ్యుల కౌన్సిల్ ఏర్పడింది?
A. 15 మంది
B. 4 మంది
C. 6 మంది
D. 20 మంది
Answer & explanation
Correct: A — 15 మంది
1858 చట్టం ప్రకారం భారత రాజ్య కార్యదర్శికి సహాయంగా 15 మంది సభ్యుల కౌన్సిల్ ఏర్పడింది. ఈ చట్టంతో కంపెనీ పాలన ముగిసి క్రౌన్ పాలన మొదలైంది; గవర్నర్ జనరల్ వైస్రాయ్ అయ్యాడు. 1857 తిరుగుబాటు దీనికి తక్షణ కారణం.
సివిల్ సర్వీస్లో పోటీ పరీక్షలను ప్రారంభించిన చార్టర్ యాక్ట్ ఏది?
A. చార్టర్ యాక్ట్ 1833
B. చార్టర్ యాక్ట్ 1813
C. చార్టర్ యాక్ట్ 1853
D. పిట్స్ ఇండియా యాక్ట్ 1784
Answer & explanation
Correct: C — చార్టర్ యాక్ట్ 1853
1853 చార్టర్ యాక్ట్ సివిల్ సర్వీస్లో పోటీ పరీక్షలను ప్రారంభించింది; ఇది కంపెనీ పాలనలో చివరి చార్టర్ చట్టం. 1833 చట్టం భారత గవర్నర్ జనరల్ పదవిని తెచ్చింది, 1813 చట్టం గుత్తాధిపత్యం రద్దు చేసింది.
1911లో రాజధాని కలకత్తా నుండి ఢిల్లీకి మారినప్పుడు వైస్రాయ్ ఎవరు?
A. కర్జన్
B. హార్డింజ్ II
C. డఫ్రిన్
D. లిట్టన్
Answer & explanation
Correct: B — హార్డింజ్ II
రాజధాని మార్పు (1911) హార్డింజ్ II (1910–16) కాలంలో జరిగింది. కర్జన్ కాలంలో 1905 బెంగాల్ విభజన, డఫ్రిన్ కాలంలో 1885 కాంగ్రెస్ స్థాపన, లిట్టన్ కాలంలో 1878 వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ యాక్ట్ జరిగాయి.
1885లో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ స్థాపన జరిగినప్పుడు వైస్రాయ్ ఎవరు?
A. రిప్పన్
B. డఫ్రిన్
C. లిట్టన్
D. కర్జన్
Answer & explanation
Correct: B — డఫ్రిన్
కాంగ్రెస్ స్థాపన (1885) డఫ్రిన్ (1884–88) కాలంలో జరిగింది. రిప్పన్ (1880–84) అంతకు ముందు వైస్రాయ్, లిట్టన్ (1876–80) ఆయనకు ముందువాడు, కర్జన్ (1899–1905) తర్వాతి కాలం వాడు.
కార్న్వాలిస్ కోడ్ (1793) లో ప్రధానంగా ఏ ఏర్పాటు ఉంది?
A. ఆంగ్లం బోధనా మాధ్యమం
B. పత్రికలపై సెన్సార్షిప్
C. అధికారాల విభజన – కలెక్టర్ నుండి న్యాయ అధికారం వేరు
D. సహాయక సంధి
Answer & explanation
Correct: C — అధికారాల విభజన – కలెక్టర్ నుండి న్యాయ అధికారం వేరు
కార్న్వాలిస్ కోడ్ (1793) అధికారాల విభజన (కలెక్టర్ నుండి న్యాయ అధికారం వేరు), "చట్టం ముందు అందరూ సమానం" అనే సూత్రాలను తెచ్చింది. ఆంగ్ల మాధ్యమం 1835 బెంటింక్ తీర్మానం, సహాయక సంధి వెల్లస్లీ విధానం.
ఫోర్ట్ విలియం కాలేజీని (1800) స్థాపించినవారు ఎవరు?
A. కార్న్వాలిస్
B. వారన్ హేస్టింగ్స్
C. మెకాలే
D. వెల్లస్లీ
Answer & explanation
Correct: D — వెల్లస్లీ
ఫోర్ట్ విలియం కాలేజీని 1800లో వెల్లస్లీ స్థాపించాడు; సివిల్ సర్వీస్ అధికారుల శిక్షణ దీని ఉద్దేశం. కలకత్తా మదరసా (1781) వారన్ హేస్టింగ్స్ స్థాపన; కార్న్వాలిస్ సివిల్ సర్వీసును వ్యవస్థీకరించాడు.
మహల్వారీ విధానాన్ని 1822లో ప్రవేశపెట్టినవారు ఎవరు?
A. హోల్ట్ మెకెంజీ
B. థామస్ మన్రో
C. కార్న్వాలిస్
D. వెల్లస్లీ
Answer & explanation
Correct: A — హోల్ట్ మెకెంజీ
మహల్వారీ విధానాన్ని 1822లో హోల్ట్ మెకెంజీ ప్రవేశపెట్టాడు; 1833లో రాబర్ట్ మెర్టిన్స్ బర్డ్ మార్పులు చేశాడు. థామస్ మన్రో రైత్వారీ నిర్మాత, కార్న్వాలిస్ శాశ్వత శిస్తు నిర్మాత.
శాశ్వత శిస్తు విధానంలో భూమి యజమానులుగా గుర్తించినవారు ఎవరు?
A. రైతులు
B. జమీందారులు
C. గ్రామ పెద్దలు
D. ప్రభుత్వ అధికారులు
Answer & explanation
Correct: B — జమీందారులు
శాశ్వత శిస్తులో జమీందారులను భూమి యజమానులుగా గుర్తించి, వారు స్థిరమైన శిస్తు కంపెనీకి చెల్లించేలా చేశారు; రైతులు కౌలుదారులుగా మారారు. రైత్వారీలో రైతులే నేరుగా చెల్లించేవారు, మహల్వారీలో గ్రామం మొత్తానికి శిస్తు నిర్ణయించేవారు.
ఆంధ్ర ప్రాంతంలో (కోస్తా, రాయలసీమ) ఏ శిస్తు విధానం అమలులో ఉండేది?
A. శాశ్వత శిస్తు
B. మహల్వారీ
C. రైత్వారీ
D. జాగీర్దారీ
Answer & explanation
Correct: C — రైత్వారీ
ఆంధ్ర ప్రాంతంలో (కోస్తా, రాయలసీమ) రైత్వారీ విధానం ఉండేది; రైతు నేరుగా ప్రభుత్వానికి శిస్తు చెల్లించేవాడు, శిస్తు సుమారు పంటలో సగం వరకు ఉండేది. శాశ్వత శిస్తు బెంగాల్, బిహార్, ఒడిశా ప్రాంతాల్లో, మహల్వారీ ఉత్తర ప్రదేశ్, పంజాబ్లలో అమలైంది.