బ్రిటిష్ పరిపాలన, విద్య & పత్రికలు (British Administration, Education & Press) · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for బ్రిటిష్ పరిపాలన, విద్య & పత్రికలు (British Administration, Education & Press) (ఆధునిక భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
వారణాసిలో సంస్కృత కళాశాలను (1791) స్థాపించినవారు ఎవరు?
A. వారన్ హేస్టింగ్స్
B. వెల్లస్లీ
C. జేమ్స్ థామస్సన్
D. జోనాథన్ డంకన్
Answer & explanation
Correct: D — జోనాథన్ డంకన్
వారణాసి సంస్కృత కళాశాల (1791)ను జోనాథన్ డంకన్ స్థాపించాడు. కలకత్తా మదరసా (1781) వారన్ హేస్టింగ్స్, ఫోర్ట్ విలియం కాలేజీ (1800) వెల్లస్లీ స్థాపన. జేమ్స్ థామస్సన్ గ్రామ పాఠశాలల ప్రయోగం చేశాడు.
మెకాలే ప్రతిపాదించిన "వడపోత సిద్ధాంతం (Downward Filtration Theory)" అంటే ఏమిటి?
A. ఉన్నత వర్గాలకు ఆంగ్ల విద్య ఇస్తే అది క్రమంగా కింది వర్గాలకు చేరుతుంది
B. ప్రాథమిక విద్య అందరికీ ఉచితం
C. మాతృభాషలో మాత్రమే బోధన
D. చేతి పనులతో విద్య
Answer & explanation
Correct: A — ఉన్నత వర్గాలకు ఆంగ్ల విద్య ఇస్తే అది క్రమంగా కింది వర్గాలకు చేరుతుంది
వడపోత సిద్ధాంతం ప్రకారం ఉన్నత వర్గాలకు ఆంగ్ల విద్య అందిస్తే అది క్రమంగా కింది వర్గాలకు చేరుతుంది; మెకాలే ఉద్దేశం రంగు, రక్తంలో భారతీయులుగా, అభిరుచిలో ఆంగ్లేయులుగా ఉండే వర్గాన్ని తయారు చేయడం. చేతి పనులతో విద్య గాంధీజీ వార్ధా పథకానికి చెందినది.
1835లో గవర్నర్ జనరల్ విలియం బెంటింక్ తీర్మానం ద్వారా ఆంగ్లాన్ని బోధనా మాధ్యమంగా ఆమోదించాడు; ఇది మెకాలే మినిట్కు అనుగుణంగా జరిగింది. చార్లెస్ వుడ్ 1854 డిస్పాచ్ రూపకర్త, కర్జన్ 1904 విశ్వవిద్యాలయాల చట్టం చేశాడు.
వుడ్స్ డిస్పాచ్ (1854)ను రూపొందించిన చార్లెస్ వుడ్ ఏ పదవిలో ఉన్నాడు?
A. వైస్రాయ్
B. బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ అధ్యక్షుడు
C. కలకత్తా సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
D. ఫోర్ట్ విలియం కాలేజీ ప్రిన్సిపాల్
Answer & explanation
Correct: B — బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ అధ్యక్షుడు
చార్లెస్ వుడ్ బోర్డ్ ఆఫ్ కంట్రోల్ అధ్యక్షుడిగా 1854 డిస్పాచ్ రూపొందించాడు. అది ప్రతి ప్రావిన్సులో విద్యా శాఖను, ఉపాధ్యాయ శిక్షణను, స్త్రీ విద్యకు ప్రోత్సాహాన్ని సూచించింది.
వుడ్స్ డిస్పాచ్ సూచనల ప్రకారం 1857లో విశ్వవిద్యాలయాలు ఏ నగరాల్లో ఏర్పాటయ్యాయి?
A. ఢిల్లీ, లాహోర్, అలహాబాద్
B. వారణాసి, పుణె, నాగపూర్
C. కలకత్తా, బొంబాయి, మద్రాసు
D. హైదరాబాద్, మైసూరు, పాట్నా
Answer & explanation
Correct: C — కలకత్తా, బొంబాయి, మద్రాసు
వుడ్స్ డిస్పాచ్ ప్రకారం 1857లో కలకత్తా, బొంబాయి, మద్రాసులో విశ్వవిద్యాలయాలు ఏర్పాటయ్యాయి. ఈ డిస్పాచ్ ప్రాథమిక స్థాయిలో మాతృభాష, పై స్థాయిలో ఆంగ్లం బోధించాలని చెప్పింది.
1818లో సేరంపూర్ మిషనరీలు ప్రారంభించిన తొలి బెంగాలీ వారపత్రిక ఏది?
A. సంబాద్ కౌముదీ
B. మిరాత్-ఉల్-అఖ్బర్
C. బెంగాల్ గెజిట్
D. సమాచార్ దర్పణ్
Answer & explanation
Correct: D — సమాచార్ దర్పణ్
సమాచార్ దర్పణ్ (1818) సేరంపూర్ మిషనరీలు ప్రారంభించిన తొలి బెంగాలీ వారపత్రిక. సంబాద్ కౌముదీ (1821), మిరాత్-ఉల్-అఖ్బర్ (1822) రాజా రామమోహన్ రాయ్ పత్రికలు; బెంగాల్ గెజిట్ 1780లో వచ్చిన తొలి వార్తాపత్రిక.
"ది హిందూ" పత్రికను 1878లో స్థాపించిన వారిలో ఒకరు ఎవరు?
A. శిశిర్ కుమార్ ఘోష్
B. బాలగంగాధర్ తిలక్
C. రాజా రామమోహన్ రాయ్
D. జి. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్
Answer & explanation
Correct: D — జి. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్
ది హిందూ (1878)ను జి. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్, వీర రాఘవాచారి స్థాపించారు. అమృత బజార్ పత్రిక (1868) శిశిర్ కుమార్ ఘోష్ స్థాపన; కేసరి (మరాఠీ), మరాఠా (ఇంగ్లిష్) 1881లో తిలక్ ప్రారంభించారు.
1882లో వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ యాక్ట్ను రద్దు చేసిన వైస్రాయ్ ఎవరు?
A. లార్డ్ లిట్టన్
B. లార్డ్ రిప్పన్
C. లార్డ్ కానింగ్
D. లార్డ్ మేయో
Answer & explanation
Correct: B — లార్డ్ రిప్పన్
లిట్టన్ 1878లో తెచ్చిన వెర్నాక్యులర్ ప్రెస్ యాక్ట్ను 1882లో రిప్పన్ రద్దు చేశాడు. రిప్పన్ ఉదారవాద విధానాలకు ఇది ఉదాహరణ; అతడే స్థానిక స్వపరిపాలన తీర్మానం (1882) కూడా చేశాడు.
ఆర్థిక వికేంద్రీకరణకు తొలి అడుగుగా భావించే "మేయో తీర్మానం" ఏ సంవత్సరంలో వచ్చింది?
A. 1882
B. 1907
C. 1870
D. 1919
Answer & explanation
Correct: C — 1870
మేయో తీర్మానం (1870) ప్రావిన్సులకు కొంత ఆదాయ అధికారం ఇచ్చి ఆర్థిక వికేంద్రీకరణకు, స్థానిక సంస్థలకు తొలి అడుగు వేసింది. రిప్పన్ తీర్మానం 1882లో, వికేంద్రీకరణపై రాయల్ కమిషన్ 1907లో, 1919 చట్టం తర్వాతి దశలో వచ్చాయి.
రిప్పన్ తీర్మానం మున్సిపల్, జిల్లా బోర్డులు ఏర్పాటు చేసి సభ్యుల్లో ఎన్నికైనవారు ఎక్కువ ఉండాలని, అధ్యక్షుడు అధికారేతర వ్యక్తి కావచ్చని చెప్పింది. ఇది ప్రజల్లో ప్రజాస్వామ్య భావనకు తొలి పునాదిగా పరిగణిస్తారు.