మత ఉద్యమాలు: భక్తి మరియు సూఫీ ఉద్యమాలు · Practice MCQs
Free practice MCQs with answers and explanations for మత ఉద్యమాలు: భక్తి మరియు సూఫీ ఉద్యమాలు (మధ్యయుగ భారతదేశం). Tap an option to check instantly · page 4 of 6.
Q31Moderate
గురునానక్ చెప్పిన మూడు సూత్రాలలో "కీరత్ కరో" అంటే అర్థం ఏమిటి?
A. దేవుని నామాన్ని జపించడం
B. తోటివారితో పంచుకుని తినడం
C. తీర్థయాత్రలు చేయడం
D. నిజాయితీగా శ్రమించి జీవించడం
Answer & explanation
Correct: D — నిజాయితీగా శ్రమించి జీవించడం
నానక్ సూత్రాలు: నామ్ జపో (దైవ నామస్మరణ), కీరత్ కరో (నిజాయితీగా శ్రమించు), వండ్ ఛకో (పంచుకుని తిను). రెండవదైన కీరత్ కరో శ్రమ గౌరవాన్ని సూచిస్తుంది. తీర్థయాత్రలు కబీర్ లాగే నానక్ కూడా బాహ్య ఆడంబరంగా భావించారు కాబట్టి అది సూత్రం కాదు.
చైతన్య మహాప్రభు ప్రతిపాదించిన తాత్విక సిద్ధాంతం ఏది?
A. అచింత్య భేదాభేదం
B. విశిష్టాద్వైతం
C. శుద్ధాద్వైతం
D. ద్వైతం
Answer & explanation
Correct: A — అచింత్య భేదాభేదం
చైతన్యుని తత్వం అచింత్య భేదాభేదం. విశిష్టాద్వైతం రామానుజులది, శుద్ధాద్వైతం వల్లభులది, ద్వైతం మధ్వులది. చైతన్యుడు స్థాపించిన సంప్రదాయం గౌడీయ వైష్ణవం; ఆయన జీవిత చివరి రోజులను ఒడిశాలోని పూరి జగన్నాథుని సన్నిధిలో గడిపారు.
మేవాడ్ రాణి మీరాబాయి కృష్ణుడిని భర్తగా భావించే మాధుర్య భక్తితో పూజించి, రాచ భోగాలను వదిలి తంబుర పట్టి పదావళి గీతాలు పాడింది. నిరాకార ఆరాధన నిర్గుణ సంప్రదాయ లక్షణం, ఆమె సగుణ భక్తురాలు. బాల్య లీలా వాత్సల్యాన్ని కీర్తించిన కవి సూరదాస్.
వారణాసిలో నివసించిన తులసీదాస్ అక్బర్ కాలం నాటి మహాకవి. ఔరంగజేబు, షాజహాన్ తరువాతి తరాలకు చెందినవారు, బాబర్ మొఘల్ రాజ్య స్థాపకుడు. తులసీదాస్ రచించిన రామచరితమానస్తో పాటు వినయ పత్రిక, కవితావళి, హనుమాన్ చాలీసా కూడా ప్రసిద్ధం.
వార్కరీ సాధువు తుకారాం ఏ మరాఠా పాలకునికి సమకాలీనుడు?
A. శంభాజీ
B. బాజీరావు పేష్వా
C. తారాబాయి
D. ఛత్రపతి శివాజీ
Answer & explanation
Correct: D — ఛత్రపతి శివాజీ
17వ శతాబ్దపు వార్కరీ సాధువు తుకారాం శివాజీ మహారాజ్ సమకాలీనుడు, ఆయన వేలాది మరాఠీ అభంగాలు రాసి సమాజపు వేషధారణలను ఎండగట్టారు. శివాజీ ఆధ్యాత్మిక గురువు మాత్రం సమర్థ రామదాస్ (దాసబోధ రచయిత) అని గుర్తుంచుకోవాలి; తుకారాం, రామదాస్ను కలగలపకండి.
అస్సాంలో శంకర్దేవ్ ప్రారంభించిన "నామ్ఘర్" అంటే ఏమిటి?
A. గ్రామస్థులంతా కలిసి ప్రార్థనలు, నాటకాలు చేసే ఉమ్మడి సామాజిక మందిరం
B. సూఫీల ఆశ్రమం
C. భక్తులు మధ్యాహ్న భోజనం చేసే వంటశాల
D. విద్యార్థుల గురుకులం
Answer & explanation
Correct: A — గ్రామస్థులంతా కలిసి ప్రార్థనలు, నాటకాలు చేసే ఉమ్మడి సామాజిక మందిరం
నామ్ఘర్ ప్రతి గ్రామంలో ప్రజలు ప్రార్థనలు, నాటక ప్రదర్శనలు చేసుకునే సామాజిక మందిరం; సత్రాలు భక్తి, విద్యను బోధించే మఠాలు. సూఫీల ఆశ్రమం ఖాన్ఖా, సామూహిక వంటశాల సిక్కుల లంగర్. ఈ విధంగా శంకర్దేవ్ మతాన్ని సాంస్కృతిక ఉద్యమంగా మార్చారు.
భక్తి, సూఫీ ఉద్యమాల చారిత్రక ప్రభావంలో భాగం కానిది ఏది?
A. ప్రాంతీయ భాషా సాహిత్యం వికసించడం
B. కుల వ్యవస్థ మరింత కఠినతరం కావడం
C. హిందూ-ముస్లిం సాంస్కృతిక సామరస్యం పెరగడం
D. ఖవ్వాలీ, భజనల వ్యాప్తి
Answer & explanation
Correct: B — కుల వ్యవస్థ మరింత కఠినతరం కావడం
ఈ ఉద్యమాలు కుల వ్యవస్థ కాఠిన్యాన్ని తగ్గించి అణగారిన వర్గాలకు ఆధ్యాత్మిక గౌరవం ఇచ్చాయి, అందువల్ల కులం మరింత కఠినమైందనడం తప్పు. మిగిలిన మూడూ నిజమైన ఫలితాలే: హిందీ, మరాఠీ, బెంగాలీ, పంజాబీ, అస్సామీ సాహిత్యం, పరమత సహనం, ఖవ్వాలీ-భజన సంగీతం.
ఢిల్లీ సుల్తాన్ కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ కుతుబ్ మినార్ నిర్మాణాన్ని ఏ సూఫీ సాధువు గౌరవార్థం ప్రారంభించాడని చెబుతారు?
A. ఖ్వాజా మొయినుద్దీన్ చిష్తీ
B. నిజాముద్దీన్ ఔలియా
C. ఖ్వాజా కుతుబుద్దీన్ భక్తియార్ కాకీ
D. బాబా ఫరీద్
Answer & explanation
Correct: C — ఖ్వాజా కుతుబుద్దీన్ భక్తియార్ కాకీ
చిష్తీ గురువు మొయినుద్దీన్ ప్రధాన శిష్యుడైన భక్తియార్ కాకీ ఢిల్లీలో కేంద్రం ఏర్పరచుకున్నారు; ఆయన గౌరవార్థం ఐబక్ కుతుబ్ మినార్ నిర్మాణం ప్రారంభించాడని ప్రతీతి. మినార్ పేరు సుల్తాన్ కుతుబుద్దీన్ ఐబక్ పేరుతో కూడా ముడిపడి ఉంటుంది కాబట్టి పేర్లు కలగలపకూడదు.
"హనూజ్ దిల్లీ దూర్ అస్త్" (ఢిల్లీ ఇంకా దూరంలో ఉంది) అని వ్యాఖ్యానించిన సూఫీ ఎవరు?
A. అమీర్ ఖుస్రో
B. బాబా ఫరీద్
C. మొయినుద్దీన్ చిష్తీ
D. నిజాముద్దీన్ ఔలియా
Answer & explanation
Correct: D — నిజాముద్దీన్ ఔలియా
గియాసుద్దీన్ తుగ్లక్తో విభేదాలు వచ్చినప్పుడు నిజాముద్దీన్ ఔలియా ఈ మాట అన్నారని చెబుతారు; ఆయన బాబా ఫరీద్ ప్రధాన శిష్యుడు, గియాస్పూర్లో ఆశ్రమం ఏర్పరచుకుని ఏ సుల్తాన్ ఆస్థానానికీ వెళ్లలేదు. ఖుస్రో ఆయన శిష్యుడు, ఫరీద్ ఆయన గురువు, మొయినుద్దీన్ అజ్మీర్ సాధువు.
షాజహాన్ పెద్ద కుమారుడు దారా షికో ఖాదరీ శాఖను ఆదరించి ఉపనిషత్తులను పర్షియన్లోకి సిర్ర్-ఇ-అక్బర్ పేరుతో అనువదించాడు. నక్షబందీ శాఖ కఠిన, ఛాందస ధోరణి కలది; ఔరంగజేబు దాన్ని అనుసరించాడు. అందువల్ల దారా షికో, ఔరంగజేబు మతదృక్పథాలు విరుద్ధమని అర్థమవుతుంది.