దశరాజన్ యుద్ధం గురించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. సుదాసుడు త్రిత్సు తెగకు చెందిన భరత వంశ రాజు
B. ఈ యుద్ధం గంగా నది ఒడ్డున జరిగింది
C. విశ్వామిత్రుని తొలగించి వశిష్ఠుని పురోహితునిగా నియమించడం తక్షణ కారణం
D. యుద్ధం తర్వాత భరతులు, పురువులు కలిసి కురు రాజ్యాన్ని ఏర్పాటు చేశారు
Answer & explanation
Correct: B — ఈ యుద్ధం గంగా నది ఒడ్డున జరిగింది
దశరాజన్ యుద్ధం పరుష్ణి (రావి) నది ఒడ్డున జరిగింది, గంగా తీరాన కాదు; ఋగ్వేదం ఇంకా గంగను ఒక్కసారి మాత్రమే ప్రస్తావించింది. సుదాసుడు త్రిత్సు-భరత వంశానికి చెందినవాడు, విశ్వామిత్రుని స్థానంలో వశిష్ఠుని నియమించడం కూటమికి కారణమైంది, యుద్ధానంతరం కురు రాజ్యం ఏర్పడింది; ఈ మూడు సరైనవి.
C. సభ - వృద్ధులు, పండితులతో కూడిన ఉన్నత మండలి; న్యాయ విచారణ చేసేది
D. సభ - లూటీ ఆస్తులను పంచే అత్యంత ప్రాచీన తెగ సభ
Answer & explanation
Correct: C — సభ - వృద్ధులు, పండితులతో కూడిన ఉన్నత మండలి; న్యాయ విచారణ చేసేది
సభ పెద్దలు, పండితులతో కూడినది, న్యాయ విచారణ చేసేది. సమితి సర్వ ప్రజల విస్తృత అసెంబ్లీ (రాజన్ ఎన్నిక, యుద్ధ నిర్ణయాలు); విదాత అత్యంత ప్రాచీన సభ (లూటీ పంపిణీ, మతాచారాలు). మిగతా ఎంపికలు ఈ లక్షణాలను తారుమారు చేశాయి; అథర్వణవేదం సభ, సమితులను ప్రజాపతి ఇద్దరు కుమార్తెలుగా వర్ణించింది.
తొలి వేద కాలపు కుటుంబం, మహిళల గురించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. ఏకపత్నీవ్రతం సర్వసాధారణ నియమం
B. బాలికలకు కూడా ఉపనయనం నిర్వహించేవారు
C. జీవితాంతం విద్యకు అంకితమైన స్త్రీలను బ్రహ్మవాదినులు అనేవారు
D. వితంతు పునర్వివాహం పూర్తిగా నిషిద్ధం
Answer & explanation
Correct: D — వితంతు పునర్వివాహం పూర్తిగా నిషిద్ధం
తొలి వేద కాలంలో వితంతు పునర్వివాహం, సంతానం కోసం భర్త సోదరుని వివాహం చేసుకునే నియోగ పద్ధతి ఆమోదించబడ్డాయి; అందువల్ల పునర్వివాహం నిషిద్ధమనడం తప్పు. సతీసహగమనం, బాల్య వివాహాలు, పరదా లేవు; బాలికలకు ఉపనయనం చేసేవారు, బ్రహ్మవాదినులు జీవితాంతం విద్యాభ్యాసం చేసేవారు, సద్యోద్వాహలు వివాహం వరకు.
తొలి వేద కాలపు వర్ణ వ్యవస్థను గురించి కింది వ్యాఖ్యలను పరిశీలించండి. 1) పురుష సూక్తం ఋగ్వేద 10వ మండలంలో ఉంది. 2) విరాట్ పురుషుని ముఖం నుండి బ్రాహ్మణులు ఉద్భవించారని చెబుతుంది. 3) వర్ణాలు వృత్తి ఆధారితమైనవి, పుట్టుక ఆధారితం కావు. 4) తొలి వేద సమాజంలో అంటరానితనం కఠినంగా పాటించేవారు. సరైనవి ఏవి?
A. 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
B. 1 మరియు 4 మాత్రమే
C. 2, 3 మరియు 4 మాత్రమే
D. 1, 2, 3 మరియు 4
Answer & explanation
Correct: A — 1, 2 మరియు 3 మాత్రమే
తొలి మూడు వ్యాఖ్యలు సరైనవి: పురుష సూక్తం 10వ మండలంలో (ఋగ్వేద ముగింపు దశలో చేర్చబడింది), బ్రాహ్మణులు ముఖం నుండి ఉద్భవించారు, వృత్తి మార్పిడికి స్వేచ్ఛ ఉండేది (9వ మండల కవి తండ్రి వైద్యుడు, తల్లి విసురు శ్రామికురాలు). అంటరానితనం ఉనికిలో లేదని నోట్స్ చెబుతోంది; కాబట్టి 4 ఉన్న ఎంపికలు తప్పు.
తొలి వేద ఆర్థిక వ్యవస్థ గురించి కింది వాటిలో సరికానిది ఏది?
A. ఆవు అత్యంత విలువైన సంపదగా, మారక ద్రవ్యంగా పరిగణించబడింది
B. భూమిపై వ్యక్తిగత యాజమాన్య హక్కులు స్థిరపడ్డాయి
C. ప్రధాన పంట బార్లీ (యవ)
D. ఆవుల కోసం జరిగే తెగల యుద్ధాలను గవిష్టి అనేవారు
Answer & explanation
Correct: B — భూమిపై వ్యక్తిగత యాజమాన్య హక్కులు స్థిరపడ్డాయి
తొలి వేద కాలంలో భూమి తెగ ఉమ్మడి ఆస్తి, వ్యక్తిగత యాజమాన్యం లేదు; భూమిపై వ్యక్తిగత యాజమాన్యం, భూదానాలు మలి వేద కాలంలోనే ప్రారంభమయ్యాయి. అందువల్ల ఈ వాక్యం తప్పు. ఆవు సంపద కొలమానం, బార్లీ ప్రధాన పంట, గవిష్టి యుద్ధాలు సరైనవి; పెద్ద విలువ మార్పిడికి నిష్కను ఉపయోగించారు.
B. సామవేద మంత్రాలను గానం చేసే పురోహితుడు ఉద్గాత్రి
C. దానిలోని శ్లోకాలన్నీ కొత్తగా రచించబడినవే
D. భారతీయ సంగీత సప్తస్వరాలు సామవేద గానం నుండి ఉద్భవించాయి
Answer & explanation
Correct: C — దానిలోని శ్లోకాలన్నీ కొత్తగా రచించబడినవే
సామవేదంలోని 1549 శ్లోకాలలో 75 తప్ప మిగిలినవన్నీ ఋగ్వేదం నుండి స్వీకరించి సంగీతబద్ధం చేసినవే; కాబట్టి అన్నీ కొత్తవని చెప్పడం తప్పు. ఉద్గాత్రి గానం చేసే పురోహితుడు, సప్తస్వరాలు సామవేద గానం నుండి పుట్టాయి, ఉపవేదం గాంధర్వవేదం, ఛాందోగ్య ఉపనిషత్తు దీనికి చెందినది.
A. కృష్ణ యజుర్వేదం - వాజసనేయి సంహిత - కేవలం మంత్రాలు
B. శుక్ల యజుర్వేదం - తైత్తిరీయ సంహిత - మంత్రాలు, గద్యం మిశ్రమం
C. కృష్ణ యజుర్వేదం - కేవలం స్వచ్ఛమైన శ్లోకాలు
D. శుక్ల యజుర్వేదం - వాజసనేయి సంహిత - కేవలం మంత్రాలు
Answer & explanation
Correct: D — శుక్ల యజుర్వేదం - వాజసనేయి సంహిత - కేవలం మంత్రాలు
శుక్ల యజుర్వేదం (వాజసనేయి సంహిత) కేవలం మంత్రాలు, శ్లోకాల రూపంలో ఉంటుంది. కృష్ణ యజుర్వేదం (తైత్తిరీయ, మైత్రాయణి సంహితలు) శ్లోకాలతో పాటు వివరణాత్మక గద్యం మిశ్రమంగా కలిగి ఉంటుంది. మిగతా ఎంపికల్లో సంహితల పేర్లు, స్వభావాలు తారుమారయ్యాయి; యజ్ఞాల్లో కర్మకాండలను ఆచరింపజేసే పురోహితుడు అధ్వర్యు.
D. యాగాలను నిశ్శబ్దంగా పర్యవేక్షించే బ్రహ్మ ఈ వేదానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు
Answer & explanation
Correct: A — ఇది 10 మండలాలుగా విభజించబడింది
అథర్వణవేదం 20 కాండలుగా (711 సూక్తాలు, సుమారు 6,000 శ్లోకాలు) విభజించబడింది, 10 మండలాలు ఋగ్వేదానికి చెందిన విభజన. కర్మకాండలకు దూరంగా ఉండటంతో వేదత్రయిలో చేర్చలేదు, తర్వాత వేద హోదా పొందింది; బ్రహ్మ ఈ వేద ప్రతినిధి, ఆయుర్వేద మూలాలు ఇందులోనే ఉన్నాయి.
ఋగ్వేదానికి ఐతరేయ, కౌషీతకి బ్రాహ్మణాలు; సామవేదానికి పంచవింశ, షడ్వింశ, జైమినీయ; యజుర్వేదానికి శతపథ, తైత్తిరీయ; అథర్వణవేదానికి ఏకైక బ్రాహ్మణం గోపథ. కాబట్టి మిగతా జతల్లో గ్రంథాలు తారుమారయ్యాయి. ఐతరేయ బ్రాహ్మణం రాజు దైవాంశ సంభూతుడనే సిద్ధాంతాన్ని, దిక్కులను బట్టి రాజుల బిరుదులను తెలిపింది.