మత ఉద్యమాలు (జైన, బౌద్ధ మతాలు) · Practice MCQs

Correct: C — సారనాథ్ (జింకల వనం)

బుద్ధుడు వారణాసి సమీపంలోని సారనాథ్ జింకల వనంలో ఐదుగురు పూర్వ శిష్యులకు (పంచవర్గీయులు) తొలి ఉపదేశం చేశాడు; దీన్నే ధర్మచక్ర ప్రవర్తనం అంటారు. లుంబినీ జన్మస్థలం, కుశీనగరం మహాపరినిర్వాణ స్థలం; వైశాలిలో బుద్ధుడు స్త్రీలకు సంఘ ప్రవేశం కల్పించాడు, రెండవ సంగీతి జరిగింది.

Correct: D — తృష్ణ (మితిమీరిన కోరిక)

రెండవ ఆర్య సత్యమైన దుఃఖ సముదయం ప్రకారం మనిషి మితిమీరిన కోరిక (తృష్ణ) అన్ని దుఃఖాలకు మూలం; కోరికలను నశింపజేస్తే దుఃఖం అంతమై నిర్వాణం లభిస్తుంది. బుద్ధుడు విశ్వ సృష్టికర్త గురించి నిశ్చయాత్మకంగా మాట్లాడలేదు, అందువల్ల ఈశ్వర సంకల్పం లేదా గ్రహదోషం కారణాలుగా బోధించలేదు.

Correct: A — కుశీనగరం (మల్ల గణరాజ్యం)

బుద్ధుడు తన 80వ ఏట ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మల్ల గణరాజ్య రాజధాని కుశీనగరంలో దేహత్యాగం చేశాడు. పావా నగరంలో కమ్మరి చుందుడు ఇచ్చిన ఆహారం తిని అనారోగ్యం పాలై కుశీనగరానికి చేరాడు; కాబట్టి పావా మరణ స్థలం కాదు. లుంబినీ జన్మస్థలం, సారనాథ్ తొలి ప్రసంగ స్థలం.

Correct: B — రాజగృహంలోని సప్తపర్ణి గుహ

బుద్ధుని నిర్వాణం వెంటనే (క్రీ.పూ. 483) అజాతశత్రువు పోషణలో, మహాకశ్యపుని అధ్యక్షతన రాజగృహంలోని సప్తపర్ణి గుహలో మొదటి సంగీతి జరిగింది. వైశాలిలో రెండవ, పాటలీపుత్రంలో మూడవ, కుండలవనం (కాశ్మీర్)లో నాల్గవ సంగీతులు జరిగాయి; కాబట్టి ఇవి మొదటి సంగీతికి సరైన వేదికలు కావు.

Correct: C — వసుమిత్రుడు

కాశ్మీర్‌లోని కుండలవనంలో కనిష్కుని పోషణలో జరిగిన నాల్గవ సంగీతికి వసుమిత్రుడు అధ్యక్షుడు, అశ్వఘోషుడు ఉపాధ్యక్షుడు. మహాకశ్యపుడు మొదటి సంగీతికి, సబకామి రెండవ సంగీతికి అధ్యక్షులు. ఈ సంగీతిలో బౌద్ధం హీనయాన, మహాయానాలుగా చీలి సంస్కృతం అధికారిక భాషగా స్వీకరించబడింది.

Correct: D — అర్హత్

హీనయాన (థెరవాద) బౌద్ధం వ్యక్తిగత సాధన ద్వారా అర్హత్ స్థితిని పొందడాన్ని లక్ష్యంగా చెబుతుంది. మహాయానం ఆదర్శం బోధిసత్త్వుడు, అతడు ఇతరుల విముక్తి కోసం తన మోక్షాన్ని వాయిదా వేస్తాడు. తీర్థంకరుడు జైన భావన, శ్రేష్ఠి వర్తక సంఘ నాయకుని బిరుదు; కాబట్టి అవి సరైనవి కావు.

Correct: A — అంగుత్తర నికాయ

సుత్త పీటకంలోని అంగుత్తర నికాయ 16 మహాజనపదాల వివరాలను ఇస్తుంది. మిళిందపన్హా మెనాండర్, నాగసేనుల సంవాదం, ధమ్మసంగణి అభిధమ్మ పీటకంలోని గ్రంథం, కల్పసూత్రం భద్రబాహు రచించిన జైన తీర్థంకరుల జీవిత గ్రంథం; కాబట్టి ఇవి మహాజనపదాల సమాచారానికి ప్రధాన ఆధారాలు కావు.

Correct: B — మొదటి కుమారగుప్తుడు

క్రీ.శ. 5వ శతాబ్దంలో గుప్త చక్రవర్తి మొదటి కుమారగుప్తుడు నలందను స్థాపించాడు; ఇది మహాయాన అధ్యయన కేంద్రంగా, హ్యూయెన్ త్సాంగ్ విద్యనభ్యసించిన చోటుగా ప్రసిద్ధి. ధర్మపాలుడు విక్రమశిల, సోమపుర స్థాపకుడు, రామపాలుడు జగద్దల స్థాపకుడు; అశోకుడు మౌర్యుడు, నలందను స్థాపించలేదు.

Correct: C — సారనాథ్‌లోని అశోక స్తంభం

భారత సార్వభౌమత్వ చిహ్నమైన సింహాల ముద్రిక సారనాథ్‌లోని బౌద్ధ అశోక స్తంభం నుండి తీసుకున్నారు; జాతీయ పతాకంలోని 24 ఆకుల చక్రం ధర్మచక్రానికి ప్రతీక. సాంచి తోరణం, అలహాబాద్ స్తంభం, కార్లే చైత్యం మౌర్యానంతర/ఇతర నిర్మాణాలు మాత్రమే, జాతీయ చిహ్నానికి ఆధారం కావు.

Correct: D — మఖలి గోశాలుడు

మఖలి గోశాలుడు తొలుత మహావీరుని సహచరుడు; తర్వాత విభేదించి నియతివాదాన్ని బోధించే అజీవిక శాఖను స్థాపించాడు. అజిత కేశకంబళి ఉచ్ఛేదవాదాన్ని, పూరణ కశ్యపుడు అక్రియావాదాన్ని, సంజయ బేలట్టిపుత్త సంశయవాదాన్ని బోధించిన ఇతర సమకాలీన గురువులు; కాబట్టి వారు అజీవిక స్థాపకులు కారు.