మత ఉద్యమాలు (జైన, బౌద్ధ మతాలు) · Practice MCQs

Correct: A — చావుండరాయుడు

చావుండరాయుడు 57 అడుగుల గోమటేశ్వర విగ్రహాన్ని నిర్మించాడు; అక్కడ ప్రతి 12 ఏళ్లకు మహా మస్తకాభిషేకం జరుగుతుంది. విమలుడు, తేజపాలుడు మౌంట్ అబూలోని దిల్వారా ఆలయాల నిర్మాతలు (చాళుక్య/సోలంకి మంత్రులు), అమోఘవర్షుడు జైనాన్ని పోషించిన రాష్ట్రకూట రాజు; కాబట్టి వారు ఈ విగ్రహ నిర్మాతలు కారు.

Correct: B — ఒక జీవితపు కర్మ శక్తి ప్రవాహం మరొక జన్మకు కారణమవుతుంది

బుద్ధుడు శాశ్వత ఆత్మ లేదన్నా (అనాత్మవాదం) పునర్జన్మను అంగీకరించాడు; ఒక కొవ్వొత్తి నుండి మరొకటి వెలిగినట్లు కర్మ శక్తి ప్రవాహం తదుపరి జన్మకు కారణమవుతుంది. ఆత్మ ప్రవేశం అనేది ఉపనిషత్తుల భావన, సృష్టికర్త ఉనికిపై బుద్ధుడు నిశ్చయ ప్రకటన చేయలేదు; పంచ స్కంధాలు నిరంతర సంయోగమే తప్ప శాశ్వతమైనవి కావు.

Correct: C — 20 సంవత్సరాలు

ప్రవ్రజ్య దశలో 8 ఏళ్ల వయసులోనే సంఘంలో ప్రాథమిక ప్రవేశం (సామనేరుడు, పది శీలాలు) ఉంటుంది; 20 ఏళ్లు నిండిన తర్వాత ఇచ్చే అంతిమ దీక్షే ఉపసంపద. వర్షావాస ముగింపులో తప్పులను ఒప్పుకునే ఆచారం పవారణ. కాబట్టి 8 ఏళ్లు ప్రవ్రజ్యకు సంబంధించింది, 12, 30 ఏళ్లకు సంఘ నియమాల్లో స్థానం లేదు.

Correct: D — స్థవిరవాదులు మరియు మహాసాంఘికులు

వజ్జిపుత్తక భిక్కులు కోరిన పది వినయ సడలింపుల (దశ వస్తువులు) వివాదంతో సంఘం స్థవిరవాదులు (పాత నియమాల ఛాందసులు), మహాసాంఘికులు (ఉదార వర్గం)గా చీలింది. హీనయాన-మహాయాన చీలిక నాల్గవ సంగీతిలో, శ్వేతాంబర-దిగంబర చీలిక జైన సంఘంలో జరిగింది; కాబట్టి అవి ఈ సంగీతికి చెందినవి కావు.

Correct: A — మొగ్గలిపుత్త తిస్స

అశోకుని పోషణలో క్రీ.పూ. 250లో జరిగిన మూడవ సంగీతికి మొగ్గలిపుత్త తిస్స అధ్యక్షుడు; అభిధమ్మ పీటకం సంకలనమై త్రిపీటకాలు పూర్తయ్యాయి, అతడు కథావత్తు రచించాడు. మహాకశ్యపుడు మొదటి, సబకామి రెండవ, వసుమిత్రుడు నాల్గవ సంగీతుల అధ్యక్షులు; కాబట్టి అవి ఈ సంగీతికి సరిపోవు.

Correct: B — బెంగాల్ పాల వంశం

వజ్రయానం క్రీ.శ. 5-6 శతాబ్దాల్లో తూర్పు భారతంలో (బెంగాల్, బీహార్, అస్సాం) పుట్టింది; ధర్మపాలుడు, దేవపాలుడు వంటి పాల రాజులు దీన్ని పోషించారు, తార ప్రధాన దేవత. కుషాణులు మహాయానాన్ని, శాతవాహనులు అమరావతి కళను పోషించారు; గుప్తులు వజ్రయాన పోషకులుగా నోట్స్‌లో ప్రస్తావించబడలేదు.

Correct: C — సకల జీవుల దుఃఖం తీరే వరకు తన నిర్వాణాన్ని వాయిదా వేసుకునే కరుణామూర్తి

బోధిసత్త్వుడు బుద్ధత్వానికి అర్హత ఉన్నా, ఇతరుల విముక్తి కోసం తన నిర్వాణాన్ని స్వచ్ఛందంగా వాయిదా వేసుకునే దయామయుడు; అవలోకితేశ్వరుడు, మంజుశ్రీ, వజ్రపాణి, మైత్రేయుడు ప్రసిద్ధులు. స్వీయ మోక్ష సాధన హీనయాన అర్హత్ ఆదర్శం, వినయ పీటకం వల్లించింది ఉపాలి, జైన సంకలనాలు జైన పరిషత్తులకు సంబంధించినవి.

Correct: D — నిర్వాణం / సంబోధి (జ్ఞానోదయం)

హీనయాన సంప్రదాయంలో ఐదు ఘట్టాలకు ఐదు చిహ్నాలు: జననం - తామరపువ్వు, వృషభం; మహాభినిష్క్రమణం - గుర్రం; సంబోధి - బోధి వృక్షం; ధర్మచక్ర ప్రవర్తనం - ధర్మ చక్రం; మహాపరినిర్వాణం - స్తూపం లేదా పాదముద్రలు. సాంచి, భార్హూత్, అమరావతి శిల్పాల్లో బుద్ధుని మానవ రూపం లేకుండా ఈ చిహ్నాలతోనే ఉనికిని చూపారు.

Correct: A — హర్మిక

స్తూపం భాగాలలో హర్మిక ధాతువులను ఉంచే భాగం, దాని పైన త్రిరత్నాలకు ప్రతీకైన ఛత్రం ఉంటుంది. అండం అర్ధగోళాకార భాగం, మేధి వృత్తాకార వేదిక, ప్రదక్షిణాపథం స్తూపం చుట్టూ తిరిగే మార్గం; కాబట్టి ఇవి ధాతు నిక్షేప భాగం కావు.

Correct: B — మథుర శైలి

మథుర శైలి ఉత్తరప్రదేశ్‌లో వికసించిన స్వదేశీ రీతి; ఎర్ర ఇసుకరాయి వాడి బౌద్ధ, జైన, బ్రాహ్మణ విగ్రహాలను చెక్కారు. గాంధార శైలి గ్రీకు-రోమన్ ప్రభావంతో ఏర్పడింది, అమరావతి శైలి కృష్ణా లోయలో కథా శిల్పాలకు (జాతక కథలు) ప్రసిద్ధి; విజయనగర శైలి ఈ యుగానికి సంబంధించినదే కాదు.