తెలంగాణ బడ్జెట్ & సామాజిక-ఆర్థిక సర్వే (Telangana Budget) · Practice MCQs

Correct: C — డిసెంబర్ 2023

డిసెంబర్ 2023లో కొత్త ప్రభుత్వం రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిపై శాసనసభలో శ్వేతపత్రం విడుదల చేసింది; గత ప్రభుత్వం దీని గణాంకాలతో విభేదించింది. పరీక్షల కోసం వాస్తవాలు మాత్రమే గుర్తుంచుకోవాలి.

Correct: D — 2011-12

నోట్స్ ప్రకారం GSDP ఆధార సంవత్సరం 2011-12. స్థిర ధరల (Constant Prices) గణనలో 2011-12 ధరలనే తీసుకొని నిజమైన (Real) వృద్ధి రేటు లెక్కిస్తారు. 2014-15 తెలంగాణ ఏర్పడిన సంవత్సరం, ఆధార సంవత్సరం కాదు.

Correct: A — అర్థ గణాంక శాఖ (DES)

తెలంగాణలో GSDP ని ప్రణాళికా శాఖ పరిధిలోని అర్థ గణాంక శాఖ (Directorate of Economics and Statistics – DES) లెక్కిస్తుంది. CAG ప్రభుత్వ ఖాతాలను ఆడిట్ చేస్తుంది, GSDP లెక్కింపు దాని పని కాదు.

Correct: B — సుమారు ₹3.47 లక్షలు

Socio Economic Outlook 2024 ప్రకారం 2023-24లో తెలంగాణ తలసరి ఆదాయం సుమారు ₹3.47 లక్షలు. 2014-15లో ఇది సుమారు ₹1.24 లక్షలు. 2024-25 ముందస్తు అంచనా సుమారు ₹3.8 లక్షలు.

Correct: C — రంగారెడ్డి

రంగారెడ్డి జిల్లాలో IT, పరిశ్రమలు, విమానాశ్రయం ఉండటంతో రాష్ట్రంలో అత్యధిక తలసరి ఆదాయం ఉంది; తర్వాత హైదరాబాద్. గిరిజన, వర్షాధార వ్యవసాయ జిల్లాల్లో తలసరి ఆదాయం తక్కువగా ఉంటుంది.

Correct: D — సామాజిక ఆర్థిక దృక్పథం (Socio Economic Outlook)

తెలంగాణ ప్రణాళికా శాఖ విడుదల చేసే పత్రం 'సామాజిక ఆర్థిక దృక్పథం (Socio Economic Outlook – SEO)'. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇదే పత్రాన్ని 'సామాజిక-ఆర్థిక సర్వే' అంటారు. కాబట్టి పేరు తెలంగాణకు, ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు వేరుగా ఉంటుంది.

Correct: A — సేవల రంగం

SEO 2024 ప్రకారం సేవల రంగం GSVA లో సుమారు 60–65% వాటాతో అతిపెద్దది. IT & ITES, రియల్ ఎస్టేట్, వ్యాపారం, రవాణా సేవలు ప్రధాన చోదకాలు. పరిశ్రమలు, వ్యవసాయం చెరో 15–20% మాత్రమే.

Correct: B — టి. హరీశ్ రావు

2023-24 బడ్జెట్ (సుమారు ₹2.90 లక్షల కోట్లు)ను ఆర్థిక మంత్రి టి. హరీశ్ రావు ఫిబ్రవరి 2023లో ప్రవేశపెట్టారు. ఈటల రాజేందర్ 2014–2018 మధ్య, భట్టి విక్రమార్క డిసెంబర్ 2023 నుంచి ఆర్థిక మంత్రులు.

Correct: C — GSDP = GSVA + ఉత్పత్తి పన్నులు − ఉత్పత్తి సబ్సిడీలు

నోట్స్ ప్రకారం GSDP = GSVA + ఉత్పత్తి పన్నులు − ఉత్పత్తి సబ్సిడీలు. NSDP = GSDP − తరుగుదల; ఈ రెండు సూత్రాలను తారుమారు చేయకుండా చూసుకోవాలి. మూడో ఎంపికలోని సూత్రం నోట్స్‌లో లేదు.

Correct: D — ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు

ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ చెల్లింపులు. ద్రవ్య లోటు = మొత్తం ఖర్చు − (రెవెన్యూ రాబడి + రుణేతర మూలధన రాబడి). ప్రాథమిక లోటు వడ్డీ భారాన్ని మినహాయించి ప్రభుత్వ ఆర్థిక స్థితిని చూపుతుంది.