Free practice MCQs with answers and explanations for ద్రవ్య లోటు / కోశ లోటు (Fiscal Deficit) in లోటు రకాలు & ప్రభుత్వ రుణం (Deficits & Public Debt). Tap an option to check instantly · page 1 of 2.
Correct: D — 3%
FRBM చట్టం ద్రవ్య లోటును GDPలో 3%కు పరిమితం చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టింది; ఎన్.కె. సింగ్ కమిటీ కూడా 3% సూచించింది, 2018 సవరణలో చట్టంలో చేర్చారు. 1%, 5%, 7% FRBM లక్ష్యాలు కావు.
Revise related study notesCorrect: A — మొత్తం వ్యయం − (రెవెన్యూ రాబడులు + అప్పు కాని మూలధన రాబడులు)
ద్రవ్య లోటు = మొత్తం వ్యయం − (రెవెన్యూ రాబడులు + అప్పు కాని మూలధన రాబడులు). ఈ వ్యత్యాసాన్ని ప్రభుత్వం అప్పుతో పూడ్చాలి కాబట్టి ఇది మొత్తం రుణాలకు సమానం. రెవెన్యూ వ్యయం − రెవెన్యూ రాబడులు రెవెన్యూ లోటు సూత్రం అవుతుంది.
Revise related study notesCorrect: B — ఇచ్చిన రుణాల రికవరీ
అప్పు కాని మూలధన రాబడులు అంటే ఇచ్చిన రుణాల రికవరీ మరియు పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ (Disinvestment). మార్కెట్ రుణాలు, ట్రెజరీ బిల్లులు, విదేశీ రుణాలు అన్నీ అప్పు రూపమే; వాటినే ద్రవ్య లోటుగా లెక్కించి పూడ్చాల్సి ఉంటుంది.
Revise related study notesCorrect: B — క్రౌడింగ్ అవుట్ (Crowding Out)
ప్రభుత్వం ఎక్కువ అప్పు తీసుకుంటే లభ్యమయ్యే పొదుపులను అది లాగేసుకుని ప్రైవేట్ రంగానికి రుణాలు తగ్గి వడ్డీ రేట్లు పెరుగుతాయి; ఇదే క్రౌడింగ్ అవుట్. రుణ ఉచ్చు అంటే పాత అప్పుల వడ్డీ కోసమే కొత్త అప్పులు చేయడం, ఎస్కేప్ క్లాజ్ FRBM సడలింపు.
Revise related study notesCorrect: C — మార్కెట్ రుణాలు (G-Secs, ట్రెజరీ బిల్లులు)
ద్రవ్య లోటును మార్కెట్ రుణాలు (G-Secs, ట్రెజరీ బిల్లులు), చిన్న పొదుపు నిధులు, విదేశీ రుణాలు, ప్రజా ఖాతా నిధులు ద్వారా పూడుస్తారు. పన్ను రాబడి పెంపు లేదా వడ్డీ తగ్గింపు లోటును తగ్గిస్తాయే తప్ప పూడ్చే నిధుల వనరులు కావు.
Revise related study notesCorrect: D — అప్పును మౌలిక సదుపాయాల వంటి మూలధన వ్యయానికి వాడినప్పుడు
అప్పు మూలధన వ్యయానికి (మౌలిక సదుపాయాలకు) వాడితే ఆస్తులు ఏర్పడి వృద్ధి పెరుగుతుంది, భవిష్యత్తులో చెల్లించే సామర్థ్యమూ పెరుగుతుంది. రెవెన్యూ వ్యయానికి వాడితే సమస్య వస్తుంది, ద్రవ్యీకరణ ద్రవ్యోల్బణానికి దారి తీస్తుంది.
Revise related study notesCorrect: A — ప్రభుత్వం కేవలం పాత అప్పుల వడ్డీ కోసమే అప్పు చేస్తోంది
ప్రాథమిక లోటు = ద్రవ్య లోటు − వడ్డీ. ఇది సున్నా అంటే ద్రవ్య లోటు వడ్డీకి సమానం, అంటే కేవలం వడ్డీ కట్టడానికే అప్పు చేస్తున్నారు. ద్రవ్య లోటు సున్నా కాదు, వడ్డీ కూడా సున్నా కాదు; అప్పులేమీ లేవనే అర్థమూ కాదు.
Revise related study notesCorrect: B — ప్రాథమిక లోటు ₹5 లక్షల కోట్లు; లోటులో ఎక్కువ భాగం వడ్డీయే
ప్రాథమిక లోటు = 16 − 11 = ₹5 లక్షల కోట్లు; అంటే ద్రవ్య లోటులో ₹11 లక్షల కోట్లు గత అప్పుల వడ్డీయే. 27 వడ్డీని కూడితే వచ్చే తప్పు, 11 కేవలం వడ్డీ, 16 అసలు ద్రవ్య లోటు.
Revise related study notesCorrect: D — మార్కెట్ రుణాలు
మార్కెట్ రుణాలు అప్పు రూపమే; వాటిని ద్రవ్య లోటుగా లెక్కించి పూడుస్తారు. ఇచ్చిన రుణాల రికవరీ, పెట్టుబడుల ఉపసంహరణ (వాటాల విక్రయం) అప్పు కాని మూలధన రాబడులు; అందుకే మిగతా మూడు ఎంపికలు ద్రవ్య లోటు సూత్రంలో రెవెన్యూ రాబడులతో పాటు తీసివేయబడతాయి.
Revise related study notesCorrect: A — 1 మరియు 2 మాత్రమే
బడ్జెట్ 2025-26 ద్రవ్య లోటు అంచనా 4.4%, 2026-27 నుండి రుణ-GDP నిష్పత్తి ప్రధాన లక్ష్యం అని ప్రకటించారు. 3% అనేది FRBM చట్ట లక్ష్యం, ఆ బడ్జెట్ అంచనా కాదు; కాబట్టి 3వ ప్రకటన తప్పు.
Revise related study notes